Chương 1: Tiếng Vang đáy Sông
Gió ngã ba sông táp vào mặt rát buốt, quyện theo hơi bùn ải và vị ngai ngái của bèo dâu. Liêu Khắc Thuận không về nhà nghỉ ngơi dù canh ba đã điểm tự bao giờ. Thân hình gầy guộc của lão nhân tám mươi bảy tuổi chìm vào bóng tối trên dải đê Vạn Niên đang đắp dở, tay trái chống chặt cây gậy trúc xuống bờ đất sũng nước, tay phải lần trong bọc vải gai rút ra chiếc búa gỗ nhỏ cán đã bóng loáng mồ hôi qua sáu mươi năm lăn lộn chốn thủy đình.
Sương trắng mờ đục viền quanh tròng mắt cụ, nhưng đôi tai già nua thì chưa từng lừa dối chủ nhân. Cụ quỳ một chân xuống nền đất nện ẩm ướt, đưa bàn tay nổi gân guốc sờ lên đầu cọc gỗ đầu tiên nhô khỏi vạt phù sa. Thớ gỗ se lạnh, mướt mát bùn tươi. Cụ vung nhẹ cổ tay, gõ một tiếng dứt khoát.
“Thốc.”
Một âm vang đục, chắc nịch dội ngược lên cán búa rồi lan tỏa đều đặn vào lòng đất như nhịp đập của quả chuông đồng treo dưới đáy giếng sâu. Lim lõi rừng già thượng nguồn. Cụ khẽ thở hắt ra, chống gậy gượng đứng dậy, bước thêm năm bước sang cọc kế tiếp.
Lại một tiếng gõ. Vẫn là thanh âm bền bỉ của lim già. Đoạn này là công sức của ba mươi ngày phu dịch đợt đầu, đích thân cụ đứng trên mố đất chỉ đạo dân đầm từng nhát vồ. Nhưng khi bước qua mốc cọc thứ mười lăm, nơi bùn non mới đắp còn chưa kịp khô ráo, mũi búa vừa chạm xuống thớ gỗ, Liêu Khắc Thuận bỗng khựng người.
“Bộp.”
Tiếng gõ không vọng sâu vào lòng đất mà bật ngược lên, rỗng tuếch và bồng bềnh như gõ vào ống nứa khô mục vùi dưới đáy rãnh. Âm thanh tắt lịm ngay tức khắc, không có chút hậu âm nào của lõi gỗ đặc trăm năm.
Lông mày cụ nhíu chặt lại. Cụ cúi rạp người xuống sát ngấn nước lấp xấp chân đê, giơ búa gõ thêm một nhát nữa vào chính giữa tim cọc. Vẫn là tiếng vang phập phều xốp rỗng. Ngón trỏ bàn tay phải vĩnh viễn cong gập của cụ miết mạnh lên bề mặt cọc. Lớp bùn trơn tuột rơi ra, để lộ lớp vỏ ngoài sần sùi nhưng bên trong mềm nhũn, móng tay già nua hơi ấn nhẹ đã lún sâu vào nửa đốt.
“Gỗ tạp bọc bùn.”
Cụ lẩm bẩm trong miệng, giọng khô khốc nghẹn ứ nơi cuống họng. Trái tim trong lồng ngực chợt nhói lên một nhịp nhức nhối, nhưng cụ cắn chặt răng nén lại, không để lộ ra ngoài. Cụ nhấc gậy bước vội sang cọc thứ mười sáu, mười bảy, rồi mười tám.
“Bộp. Bộp. Bộp.”
Mỗi nhát búa hạ xuống trong đêm vắng đều phát ra tiếng kêu bồm bộp ghê người. Không phải một thân cây bị sâu mọt ngẫu nhiên. Chuỗi cọc rỗng rải dài liên tiếp, cắm đều đặn dọc theo mép nước ăn sâu về phía hạ lưu ngã ba sông. Kẻ nào đó đã tính toán cực kỳ tinh vi: bên ngoài trét bùn dẻo miết phẳng lì hệt như cọc lim vừa vớt dưới bè, đầu cọc tiện vuông vắn che mắt phu đắp đê, nhưng toàn bộ phần thân chìm dưới ngấn phù sa đều là thứ gỗ xốp nhẹ cân, gặp nước lũ chỉ dăm ba ngày là mục rữa từ ruột.
Gió bấc từ dãy Ngọc Sơn quét qua mặt đê lạnh buốt sống lưng. Liêu Khắc Thuận siết chặt cán búa gỗ, khớp ngón tay trắng bệch. Đây không phải sự tắc trách vô tình của vài tên đốc công lười biếng. Cả một vệt cọc dài hơn mấy chục trượng nằm ngay cung xung yếu nhất, nơi luồng nước Lục Giang và Thanh Giang thúc thẳng vào chân móng, lại bị rút sạch lõi lim.
“Thầy! Nửa đêm gió máy thế này, sao thầy lại ra đê một mình?”
Một tiếng gọi giật thảng thốt vang lên sau lưng phá vỡ không gian tĩnh mịch. Ánh đèn bão bằng giấy dầu chao đảo hắt tới, soi rõ vóc dáng vạm vỡ của Đinh Ngọc Lâm đang sải bước chạy lại. Chiếc áo vải thô đẫm sương đêm dính chặt vào bờ vai rộng, vết sẹo dài từ mang tai xuống cằm đỏ ửng lên vì gió lạnh.
Lâm vội cởi tấm áo tơi khoác ngoài định che cho cụ, miệng không ngớt lo lắng:“Thầy tuổi cao sức yếu, đêm hôm sương lạnh buốt xương thế này mà ra đây nhỡ trượt chân ngã thì nguy khốn biết bao. Việc tuần tra đêm đã có đệ và các lại viên phiên trực cắt cử lo liệu, thầy cứ để chúng đệ gánh vác, việc gì phải nhọc lòng thân chinh thế này?”
Cụ Liêu không nhận áo tơi, chỉ đưa bàn tay gầy như cành củi khô giữ chặt lấy cổ tay người học trò thứ tám. Bàn tay cụ lạnh ngắt nhưng lực nắm ghê gớm khiến Lâm giật mình im bặt.
“Cầm lấy búa,” giọng cụ trầm xuống, ngắn gọn mà đanh thép như đá tảng va vào nhau. “Gõ từ cọc này ngược về phía bến bè mười trượng. Gõ từng cây một.”
Lâm ngơ ngác nhìn khuôn mặt nghiêm nghị đến mức đáng sợ của thầy. Anh không dám hỏi thêm nửa lời, nhận lấy chiếc búa gỗ nhỏ quen thuộc rồi bước nhanh xuống bờ dốc lầy lội.
“Thốc... thốc...”
Vài tiếng đầu tiên chắc nịch. Nhưng khi bước chân Lâm tiến dần đến đoạn cọc cụ vừa kiểm, những tiếng “bộp, bộp” khô khốc lại bật lên giữa đêm vắng. Đinh Ngọc Lâm khựng lại, ngọn đèn bão trên tay anh run rẩy soi rọi xuống mặt cọc. Anh quỳ thụp xuống, vốc bùn gạt mạnh, dùng lưỡi dao găm giắt bên hông chọc thẳng một nhát. Lưỡi thép ngập sâu lút cán vào thân gỗ dễ dàng như đâm vào đống rơm mục.
“Trời đất ơi...” Lâm ngẩng phắt đầu lên, khuôn mặt vuông vức tái mét, vết sẹo trên má giật giật. “Gỗ de rừng... không phải lim! Ai dám tráo gỗ cọc đê Vạn Niên thế này?”
“Không chỉ có một đoạn đó đâu,” Liêu Khắc Thuận chống gậy bước tới cạnh học trò, đôi mắt đục sương nhìn xoáy vào vệt cọc mờ ảo trải dài trong sương đêm. “Ta vừa đi dọc theo ngấn nước. Từ mốc đá đỏ trở đi, từng vệt cọc bị thay thế có chủ ý. Chỗ nước êm thì cắm lim thật để lừa mắt quan tra xét, chỗ nước xiết, chịu lực xô thẳng của hai dòng sông thì toàn là rác bọc bùn.”
Lâm nghiến răng ken két, ngực phập phồng giận dữ “Hèn chi mấy ngày nay tên Tiêu Vân cứ lảng vảng quanh bãi gỗ của lái buôn họ Vương, lại còn đòi đổi ca trực của các lại viên kỳ cựu! Thầy, chúng nó rút ruột ngân khố trị thủy để mưu hại dân lành! Ngày mai đệ sẽ vào thẳng Nha môn bẩm báo với Tuần phủ đại nhân, xin lệnh niêm phong toàn bộ bãi gỗ bến sông để tra xét cho ra nhẽ!”
“Nóng vội chỉ làm hỏng việc,” cụ Liêu gạt đi, thanh âm đều đều nhưng chứa đựng sự từng trải của kẻ đã chứng kiến bao phen chìm nổi chốn quan trường. “Gỗ vào kho phải qua ba lần kiểm soát dấu triện, phu vận chuyển phải có lệnh bài của nha. Một tên lại mục tép riu như Tiêu Vân làm sao đủ sức dời non lấp biển, tráo hàng trăm thân cọc lớn ngay dưới mũi Hà Đê Ty?”
Lâm sững sờ, chiếc búa gỗ buông thõng bên hông “Ý thầy là... trên nha môn cũng có kẻ nhúng tay?”
“Sông sâu còn đo được ngọn nước, lòng người tham lam thì không có đáy,” cụ khẽ thở dài, đưa tay đỡ lấy chiếc búa từ tay Lâm rồi chậm rãi lau sạch lớp bùn bám trên đầu gỗ. “Đê Vạn Niên chưa đắp xong, nhưng đại lũ rằm tháng Tám thì không chờ ai cả. Chỉ cần lũ đầu nguồn đổ về dâng cao quá nửa trượng, đoạn cọc rác này gãy gập, đê sẽ vỡ toác từ bên trong.”
Cụ Liêu cúi người, cẩn thận đặt chiếc búa gỗ xuống bờ đất nện cứng cáp dưới chân. Gió ngã ba sông thổi thốc lên từng cơn ràn rạt, cuốn theo tiếng nước Lục Giang và Thanh Giang va vào nhau gầm gừ như thú dữ chực vồ mồi giữa màn đêm mịt mùng. Cụ đứng thẳng lưng, bóng hình gầy guộc chôn chặt trên mặt đê như một chiếc cọc lim già cỗi, lặng nhìn về phía những ánh đèn le lói nơi phố thị xa xa. Phía sau dải đê mỏng manh đầy rẫy sự dối trá này là sinh mệnh của hai vạn hộ dân trấn Bạch Hạc đang say ngủ, hoàn toàn không hay biết cái chết đang rình rập dưới từng tấc bùn non.
Tiếng Gõ Cọc Lim Thấu Lòng Đê Bão
