Chương 6: Tiếng Sừng Trâu Mé Sông

Nắng sớm vừa rọi xuống bờ đê Vạn Niên thì Đinh Ngọc Lâm đã nghe tiếng bước chân người ngập ngừng sau lưng.

Lâm đang đứng trên triền dốc, hai tay bám vào sọt mây, gân cổ quát thúc từng tốp phu dịch chuyền tay nhau những tảng đá hộc lớn để chèn chân đê. Mặt anh nhễ nhại mồ hôi, vạt áo chàm ướt đẫm bết vào vai. Vừa lúc nãy, khi thấy thầy Liêu một mình từ phía Nha môn Tuần phủ trở về với nét mặt đanh lại, Lâm đã toan chạy tới hỏi han. Nhưng cụ chỉ khoát tay ra hiệu bảo anh cứ lo việc công trường, rồi lặng lẽ rẽ vào gian phòng thảo bản đồ của Hà Đê Ty. Nhìn dáng lưng còng gầy guộc ấy bước đi giữa gió sông lồng lộng, ruột gan Lâm nóng như lửa đốt. Anh thừa hiểu Hứa Tòng Lâm đã dùng thủ đoạn bẩn thỉu gì trong công đường vắng vẻ ban nãy.

“Quan phó ti… quan phó ti ơi…”

Một giọng nói the thé, đứt quãng vì hụt hơi kéo Lâm về thực tại.

Lâm quay phắt lại. Trước mặt anh là bà cụ Nguyệt, bà lão ngoài bảy mươi tuổi ở xóm chài bãi cát, người gầy đét như nhánh củi khô, chiếc khăn vuông vấn lệch trên mái tóc bạc xác xơ. Đôi bàn chân trần nứt nẻ của bà bấm chặt vào nền đất sét ướt, hai bàn tay gầy guộc run rẩy níu lấy góc tay áo chàm của anh.

“Bà cụ Nguyệt? Sao bà lại leo lên tận đỉnh đê thế này? Đá lăn cọc đổ nguy hiểm lắm, bà mau lùi ra mé sau bãi cỏ!” Lâm vội buông sọt đá, bước tới đỡ lấy bả vai gầy rộc của bà.

Bà cụ Nguyệt ngước đôi mắt hoe đỏ, đục mờ những vệt tơ máu nhìn quanh quất, giọng thì thào trong hơi th* d*c “Tôi… tôi phải tìm gặp chú Lâm… việc lớn lắm chú ơi! Cả đêm qua tôi thức trắng, ngực cứ đập thình thịch như có ai giã cối. Chú theo tôi xuống mé sông một lát, chỉ một lát thôi!”

Thấy vẻ hốt hoảng khác thường của bà cụ, Lâm gật đầu với hai người phu dịch bên cạnh, dặn họ tiếp tục xếp đá rồi cẩn thận dìu bà cụ đi vòng xuống mé đê phía bờ tả. Gió từ ngã ba Lục Giang quất từng luồng lạnh toát vào mặt. Nước sông cuồn cuộn đỏ ngầu phù sa, từng đợt sóng vỗ oàm oạp vào chân bãi.

Bà cụ dẫn anh tới mép nước gần một bãi đất thụt, nơi có con trâu mộng của nhà bà đang bị buộc vào một chiếc cọc đê mới cắm cách đây năm ngày.

“Chú nhìn xem!” Bà cụ Nguyệt chỉ ngón tay khẳng khiu vào thân cọc, mắt mở trừng trừng vì kinh hãi. “Sáng sớm nay tôi dắt trâu ra bãi cỏ mé này. Con trâu ngứa đầu, nó vươn cổ húc sừng vào cái cọc gỗ kia. Chú có tin không, nó chỉ thúc nhẹ một cái mà thân cọc đã lún sụt một mảng, phát ra tiếng kêu ‘ọp ẹp’ rỗng tuếch!”

Lâm nhíu mày, tiến sát lại gần. Anh vỗ nhẹ vào lưng con trâu mộng cho nó lùi ra, rồi quỳ một chân xuống bùn, ghé sát mắt nhìn vết lõm trên thân gỗ. Lớp bùn dẻo trát bên ngoài đã bong ra một mảng lớn bằng bàn tay, để lộ thớ gỗ bên trong xơ xác, màu xám xịt như rơm mục.

Lâm rút con dao găm nhỏ bên hông, ấn mũi dao vào chỗ tróc. Lưỡi thép ngọt xớt lún sâu ngập cán mà không gặp bất kỳ sức cản nào của thớ lim già. Rút dao ra, anh chỉ thấy mùn cưa đen ngòm, hôi xì mùi rác rưởi ngâm nước lâu ngày trào theo lưỡi dao rơi lả tả xuống bùn.

Tiếng thở của bà cụ Nguyệt dồn dập bên tai anh “Tiếng ọp ẹp đó… tôi nghe mà rụng rời chân tay chú Lâm ạ! Mười năm trước, cái đêm đê vỡ cuốn trôi thằng Tí — cháu nội độc nhất của tôi — tôi cũng nghe đúng cái tiếng ọp ẹp rỗng tuếch này trước khi con đê sụp xuống dòng nước cuốn. Tiếng đê lành nó chắc nịch như tiếng sấm gầm, còn tiếng đê bệnh thì xốp xộp như bánh trấu! Giờ nghe lại tiếng này, tôi sợ đến thắt cả ruột. Trời ơi, quan trên đang đắp đê chắn lũ hay đang rước vạ cho dân làng thế này?”

Lâm siết chặt cán dao trong lòng bàn tay, các khớp ngón tay trắng bệch ra. Vết sẹo dài từ mang tai xuống cằm anh giần giật. Những lời cụ Liêu cảnh báo đêm qua, cùng chuyến thám sát cọc mục ở mũi Vạc lập tức hiện về rõ mồn một. Khắp mấy trăm trượng đê, thứ cọc mục bọc bùn này đã cắm sâu vào lòng đất từ bao giờ.

“Bà cụ, bà còn thấy gì nữa không?” Lâm kìm nén cơn giận đang sục sôi trong ngực, hạ giọng hỏi dồn. “Đoạn này toàn đóng cọc vào lúc giao ca, sao bãi gỗ lại lọt thứ này vào?”

Bà cụ Nguyệt kéo Lâm nép sát vào một bụi sậy rậm rạp bên triền đê, ngó trước ngó sau rồi ghé sát tai anh nói nhỏ “Có chứ! Nhà tôi ở ngay mé bãi cát phía hạ lưu, đêm nào tôi chả nằm nghe tiếng sóng. Mấy đêm trước, khoảng canh ba canh tư, sương mù dày đặc không thấy rõ mặt người, tôi thấy có thuyền nan mũi nhọn chở từng bè gỗ lén lút cập bờ phụ phía sau rặng dừa nước. Họ không dỡ gỗ ở bến chính có lính canh, mà dỡ trộm ở bến phụ hoang vắng này!”“Có nhận ra ai sai khiến không bà?”

“Trời tối mịt, nhưng tôi nhớ như in chiếc đèn lồng giấy xanh treo trên mũi thuyền.” Bà cụ nắm chặt cổ tay Lâm, giọng quả quyết đanh thép. “Kẻ đứng trên bờ nhận gỗ mặc áo the xanh của lại mục bên Hà Đê Ty các chú, dáng người mảnh khảnh, mặt trắng, tay cầm cuốn sổ giấy bản lật qua lật lại rồi quát tháo bọn phu thuyền dỡ hàng cho mau. Hắn còn dặn bọn chúng phải trát bùn kín mấy đầu mối cưa trước khi trời sáng!”

Ngực Lâm thắt lại. Áo the xanh lại mục, dáng người mảnh khảnh, mặt trắng, cầm sổ trực đêm… Trong toàn bộ Hà Đê Ty, chỉ có duy nhất một kẻ có dáng dấp và phận sự ấy: Tiêu Vân! Kẻ do chính Hứa Tòng Lâm cài c*m v** ty cách đây nửa năm.

“Bà cụ, bà có dám đem chuyện này nói trước mặt thầy Liêu không?” Lâm nhìn thẳng vào mắt bà cụ.

“Sao lại không dám!” Bà cụ Nguyệt dằn mạnh giọng, hai giọt nước mắt lăn dài trên gò má nhăn nheo. “Thằng cháu tôi nằm dưới đáy sông Lục mười năm rồi, xương thịt nó tan vào nước lũ. Tôi già chừng này tuổi, còn tiếc gì cái thân tàn này nữa! Cụ Liêu là người giữ đê giữ mạng cho dân xứ này từ đời ông cha tôi, tôi chỉ tin mỗi cụ!”

Lâm lập tức đỡ bà cụ Nguyệt đứng dậy, cẩn thận dẫn bà men theo con đường mòn kín đáo phía sau trại phu dịch để quay về trụ sở Hà Đê Ty.

Bên trong gian phòng nhỏ ngổn ngang những thước đo, dây gai và bản đồ sông ngòi, cụ Liêu đang ngồi bên chiếc bàn gỗ lim mộc mạc. Cụ đang dùng chiếc búa gỗ kiểm âm gõ nhẹ lên một mảnh gỗ mẫu đặt trên bàn, đôi mắt đục sương đăm chiêu nhìn những đường mực đỏ đánh dấu khúc đê cánh cung mũi Vạc.

“Thầy!” Lâm bước nhanh vào phòng, khẽ khép cánh cửa gỗ lại. “Bà cụ Nguyệt xóm chài có việc hệ trọng muốn thưa với thầy.”

Cụ Liêu ngẩng đầu lên. Nhìn thấy bà cụ Nguyệt run rẩy bước vào, ánh mắt nghiêm nghị của cụ bỗng dịu lại. Cụ đặt chiếc búa gỗ xuống bàn, tự tay rót một bát nước vối ấm đẩy về phía bà “Bà Nguyệt, ngồi xuống uống hớp nước cho ấm bụng. Có chuyện gì cứ thong thả nói.”

Bà cụ Nguyệt run run đỡ lấy bát nước, rồi đem toàn bộ sự việc kể lại rành rọt từng chi tiết: từ tiếng sừng trâu húc vào cọc đê phát ra âm thanh rỗng tuếch, đến những chuyến thuyền lén lút chở gỗ tạp cập bến phụ trong sương mù canh ba dưới sự sai khiến của viên lại mục áo xanh.

Cụ Liêu ngồi yên lặng lắng nghe, hai bàn tay đan vào nhau đặt trên mặt bàn, ngón trỏ phải vĩnh viễn cong khẽ gõ nhịp đều đặn theo từng lời kể. Khi bà cụ dứt lời, gian phòng rơi vào một khoảng tĩnh lặng nghẹt thở, chỉ còn nghe tiếng gió sông Lục rít qua khe cửa sổ.

“Tốt lắm.” Cụ Liêu chậm rãi lên tiếng, giọng trầm ấm nhưng ẩn chứa sức nặng ngàn cân. “Bà Nguyệt, lời của bà hôm nay có thể cứu sống hai vạn hộ dân của cả trấn Bạch Hạc này. Hứa Tòng Lâm tưởng bịt được mắt ta, phong tỏa được bến bãi, nhưng hắn không thể bịt được mắt của dân.”

Cụ quay sang nhìn Lâm, ánh mắt sắc như lưỡi đục “Lâm, đây chính là nhân chứng sống đầu tiên của chúng ta. Chuyến thuyền chở gỗ tạp bọc bùn đêm canh ba ấy không thể tự nhiên trôi vào công trường. Kẻ cầm đèn lồng xanh sai phái ở bến phụ chính là mắt xích để bóc trần toàn bộ đường dây dời đê bám đất.”

Bà cụ Nguyệt lúc này mới thò tay vào trong vạt áo cánh bạc màu, lôi ra một vật bọc trong mảnh giẻ rách rồi run rẩy đặt lên bàn trước mặt Lâm “Lúc nãy dắt trâu qua chân bãi chỗ bến phụ, tôi nhặt được mẩu này rơi kẹt giữa khe đá chèn. Chú Lâm xem có phải thứ chúng nó dùng không.”

Lâm vội mở mảnh giẻ ra. Bên trong là một mẩu gỗ vụn dài chừng nửa gang tay, lớp vỏ bùn xám khô cứng bên ngoài nứt toác, làm lộ ra phần ruột gỗ bên trong đã mủn nát, chỉ cần bóp nhẹ một cái là vụn ra như tro trấu. Mùi ẩm mốc xông thẳng lên mũi.

Cầm mẩu gỗ vụn mục mủn do bà cụ Nguyệt nhặt được ở chân bãi, Lâm nghiến chặt răng, ngọn lửa phẫn nộ bùng cháy khi biết kẻ bán rẻ đồng bào đang ngồi ngay trong nha sở của mình.