Chương 22: Bình Minh Trên Mặt đê

Đinh Ngọc Lâm hoảng hốt quăng phắt chiếc vồ gỗ nghiến xuống sàn nứa, lao mình qua dòng nước đục ngầu đang cuộn xiết quanh mép chân đê. Hai cánh tay bỏng rộp tướp máu nhói buốt khi anh vươn ra, kịp đón lấy thân hình nhẹ bẫng của Liêu Khắc Thuận đúng lúc cụ trượt ngã khỏi thân cọc gỗ.

"Thầy!"

Lâm thốt lên nghẹn ngào, bàn tay run rẩy ôm chặt lấy vai áo ướt sũng của người thầy già. Thân thể cụ Liêu lạnh ngắt, mỏng manh như manh chiếu rách ngâm nước lâu ngày, lồng ngực gầy guộc phập phồng từng cơn yếu ớt. Dưới chân hai người, dòng Lục Giang gầm gừ những đợt sóng cuối, hung hãn đập vào hàng cọc lim mới đóng rồi vỡ tan thành bọt trắng xóa. Cánh cung mũi Vạc không hề suy suyển. Hàng cọc lim lõi dài tám mươi trượng cắm sâu vào vỉa sét già, ghì chặt lấy thân đê như một hàm răng thép khổng lồ, chặn đứng dòng thác lũ đỏ ngầu.

Lâm nghiến răng, dùng hết sức lực còn sót lại đỡ thầy ngồi tựa vào thân cọc lim lõi nơi mép nước, giữ cho người cụ không bị sóng táp.

Phương đông dần hửng lên vệt sáng màu lòng đỏ trứng gà. Màn sương đêm dày đặc bốc lên từ mặt nước ngã ba Lục Giang và Thanh Giang từ từ tan biến dưới ánh rạng đông đầu tiên. Ánh sáng nhạt nhòa phủ lên ba mươi dặm đê Vạn Niên sừng sững giữa trời đất. Dòng lũ cuồng nộ hoành hành suốt đêm qua nay đã bị ghìm chặt bên ngoài triền đê, mực nước dâng cao ngấp nghé bờ kè nhưng tuyệt nhiên không một tấc đất nào bị xói lở. Phía bên trong đê, mười hai xã thôn của trấn Bạch Hạc, mái rạ của hai vạn hộ dân vẫn bình yên nằm nép mình dưới rặng tre ngà.

Một giọt nước mắt nóng hổi lăn dài trên má Lâm, hòa lẫn với bùn đất và mồ hôi đặc quánh. Anh ngẩng đầu hít một hơi thật sâu, lồng ngực căng tràn vị gió sớm mát lành. Đê đứng vững rồi. Hai vạn hộ dân đã thoát khỏi lưỡi hái tử thần.

Tiếng reo hò từ phía xa chợt bùng nổ, ban đầu còn ngập ngừng, rồi nhanh chóng lan ra khắp triền sông như sấm dậy. Từ các ngả đường làng, hàng ngàn dân phu, thợ búa và người già trẻ nhỏ ùa ra mặt đê. Họ trào nước mắt ôm chầm lấy nhau giữa bùn lầy, vung những chiếc cuốc, chiếc xẻng sứt mẻ lên trời mà hò reo khản đặc.

Giữa đám đông nghẹn ngào ấy, một bóng người nhỏ thó bước thấp bước cao chạy về phía cánh cung mũi Vạc. Bà cụ Nguyệt tóc búi rối bù bám đầy rơm rác, đôi chân trần run lẩy bẩy giẫm trên mặt đất nện. Đến trước hàng cọc lim đầu sóng, bà bỗng buông rơi chiếc gậy tre, quỳ sụp xuống mặt bùn non ướt sũng.

Lâm lặng người nhìn theo. Anh thấy bà cụ già bảy mươi tuổi áp trán vào chân cọc gỗ lim sần sùi, đôi bàn tay gầy gò nhăn nheo run rẩy ôm chặt lấy thân cọc đẫm ướt phù sa. Bả vai bà rung lên từng chặp, tiếng khóc nghẹn ngào bật ra từ lồng ngực cằn cỗi "Trời phật phù hộ... Thằng Côn ơi, cháu ơi... Đê không vỡ nữa rồi! Cọc lim giữ được làng rồi cháu ơi!"

Mười năm trước, con nước dữ đã cuốn trôi đứa cháu nội duy nhất của bà ngay tại khúc sông này. Suốt mười năm, nỗi đau mất người thân đè nặng trong từng giấc ngủ chập chờn của người đàn bà góa bụa, để rồi sáng nay, trước hàng cọc gỗ sừng sững cản sóng dữ, giọt nước mắt của bà rơi xuống chân đê như khép lại một kiếp đoạn trường.

Cách đó chừng mươi trượng, tiếng bước chân rầm rập của toán lính thị vệ kéo Lâm quay về thực tại.

Khâm sai Lê Tự Minh dẫn đầu đoàn ngự sử sải bước dọc theo triền đê kiểm soát thực địa. Vạt áo thụng thêu hoa văn ngự sử của ông đã bết đầy bùn đất, chiếc bút thép bọc đồi mồi cài bên hông rung nhẹ theo từng nhịp bước vội vã. Dừng chân trước đoạn cánh cung mũi Vạc, mắt Tự Minh ánh lên vẻ kinh ngạc tột cùng.

Trước mắt vị khâm sai, hơn ba trăm trượng cọc đôi kết hợp cùng hàng ngàn rọ đá hộc xếp tầng đan xen đất sét dẻo đã khóa chặt toàn bộ những điểm xung yếu nhất. Dòng xoáy Lục Giang th*c m*nh vào chỉ tạo nên những quầng bọt trắng vô hại rồi trượt dài theo mép kè trôi xuôi.

"Kỳ tích... Đúng là kỳ công của trời đất và lòng người!" Tự Minh thốt lên, giọng xúc động khác hẳn vẻ lạnh lùng nghiêm nghị thường ngày. Ông quay sang các lại viên đi cùng, dõng dạc bảo: "Ghi chép lại toàn bộ thế trận cọc đôi này vào sổ kiểm soát! Đây không chỉ là công trình hộ đê, đây là mạng sống của muôn dân xứ Bạch Hạc!"

Thấy Khâm sai đang mải mê xem xét rọ đá, lòng Lâm nóng như lửa đốt khi nghĩ đến sức khỏe của thầy. Anh vội vã quay ngoắt người, sải bước chạy về phía cọc tiêu nơi mép nước.Cụ Liêu đang ngồi tựa lưng vào thân cọc lim lõi sần sùi sát bờ sóng. Gương mặt cụ trắng bệch không còn một giọt máu, đôi môi nứt nẻ tím tái vì ngâm nước lạnh suốt mấy canh giờ liền. Đôi mắt đục sương của cụ khép hờ, nhưng bàn tay gầy guộc đầy vết đồi mồi vẫn ép chặt lấy lồng ngực trái dưới lớp áo vải thô sũng nước. Từng hơi thở của cụ rít qua kẽ răng, mỏng manh và đứt quãng như sợi tơ tằm trước gió bấc.

"Thầy ơi!" Lâm quỳ sụp xuống bên cạnh, cuống cuồng đỡ lấy bờ vai xương xẩu của thầy. "Để đệ cõng Thầy về trướng! Thầy thuốc đang đợi sẵn ở nha môn..."

Nghe tiếng học trò, mi mắt cụ Liêu khẽ rung rinh rồi mở ra. Nhìn thấy Lâm, ánh mắt cụ không hề có vẻ đau đớn hay sợ hãi, chỉ ngập tràn sự thanh thản lạ kỳ. Một nụ cười mờ nhạt, ấm áp như nắng sớm khẽ nở trên khóe môi nhăn nheo của lão nhân tám mươi bảy tuổi.

"Lâm... đừng vội..." Giọng cụ thều thào, nhẹ như tiếng gió thoảng qua ngọn lau. "Đê... thế nào rồi Lâm?"

"Đê vững rồi thầy ạ! Không vỡ một tấc nào! Nước bắt đầu rút rồi thầy ơi!" Lâm nghẹn ngào, nước mắt rơm rớm nơi khóe mắt.

Cụ Liêu khẽ gật đầu, ánh mắt hướng ra mặt sông phẳng lặng đang dát một màu vàng rực rỡ của bình minh. Bàn tay phải của cụ, ngón trỏ vĩnh viễn cong queo vì mấy chục năm gõ cọc, lần mò vào bọc vải tơi bên sườn, rút ra chiếc búa gỗ nhỏ đã mòn vẹt đầu vồ. Thớ gỗ nghiến trên thân búa bóng loáng dấu vết mồ hôi của sáu mươi năm gìn giữ.

Cụ run rẩy nâng chiếc búa lên, đặt vào lòng bàn tay còn quấn vải bố rớm máu của Lâm.

"Cầm lấy..." Cụ thì thào, hơi thở yếu dần. "Cọc lim đầu sóng... gõ thử đi, Lâm. Cho ta... nghe lại một lần."

Lâm siết chặt cán búa trong tay. Cảm giác ấm nóng từ thớ gỗ mòn nhẵn truyền thẳng vào da thịt nứt nẻ khiến tim anh thắt lại. Anh hiểu đây là điều thầy chờ đợi suốt cả đời người, là sự gửi gắm không lời của người giữ đê truyền lại cho kẻ kế thừa.

Lâm đứng dậy, bước từng bước vững chãi xuống sát mép nước phù sa. Anh vung chiếc búa gỗ nhỏ lên cao, nhắm thẳng vào đầu cọc lim lõi vừa cắm sâu dưới đáy sông, dốc hết tâm can nện xuống một nhát.

"Đanh... boong!"

Tiếng gõ sắc lẹm, trong trẻo rền vang khắp khoảng không tĩnh lặng, tựa như tiếng chuông đồng thấu tận đáy sâu của dòng sông Lục Giang. Tiếng gỗ đặc đanh thép, không một chút tạp âm, kéo dài một dư âm trầm hùng, báo hiệu một gốc cọc muôn năm không chuyển dời.

Lâm mỉm cười quay lại, toan cất tiếng gọi thầy "Thầy ơi, cọc ăn sét già rồi—"

Nhưng lời chưa kịp dứt, nụ cười trên môi Lâm đã đông cứng lại. Trên bờ cỏ phù sa, cụ Liêu vẫn ngồi tựa lưng vào thân cọc, đầu khẽ nghiêng sang một bên. Đôi mi mắt bạc trắng đã khép chặt tự bao giờ, bàn tay khẳng khiu buông thõng trên mặt đất nện, chìm sâu vào một cơn mê man kiệt sức giữa ánh nắng rực rỡ của buổi bình minh.