Chương 14: Tiếng Gõ Trước Công đường Cát

Tiếng trống đồng từ dịch trạm dội tới mũi Vạc rền như sấm động, thúc giục từng đợt sóng Lục Giang vỗ ầm ào vào chân đê.

Gió bấc rít từng cơn lạnh buốt qua bãi bồi cát trắng. Dưới chiếc trướng lụa xanh thêu hình chim trĩ dựng tạm trên doi đất cao, Khâm sai Ngự sử Lê Tự Minh ngồi ngay ngắn trên chiếc ghế tựa bằng gỗ nghiến. Gương mặt ông lạnh lùng như phiến đá hộc ven sông, ngón tay dài miết nhẹ lên chuôi cây bút ngự sử bằng thép bọc đồi mồi cài bên đai áo. Ngay cạnh chiếc trướng, Tuần phủ Hứa Tòng Lâm chắp hai tay giấu trong tay áo trực lĩnh màu xanh lam thêu hạc bạc, đôi mắt ti hí đảo liên hồi qua lại giữa mé sông và đoàn tùy tùng. Dưới triền đê nện đất đỏ au, hàng trăm phu đê mặc áo tơi lá cùng dân chúng quanh vùng đứng chen chúc, dẫu bị lính nha môn lăm lăm đao gậy gắt gao canh giữ vẫn kiên quyết không chịu lùi bước. Mùi bùn non tanh nồng quyện với hơi nước buốt giá bốc lên cay xè sống mũi.

Liêu Khắc Thuận bước chậm rãi qua hàng lính lệ, chiếc áo chàm bạc phếch bay phần phật trong gió sớm. Lồng ngực cụ nhói lên một nhịp ngắn, cái lạnh của sương sông ngấm vào thịt da làm vết đau cũ nơi đáy tim khẽ cựa quậy. Cụ đưa tay trái ấn nhẹ vào nếp áo thô, hít một hơi sâu để ghìm cơn buốt rát xuống tận đáy dạ. Bàn tay phải chai sần, ngón trỏ cong vẹo vĩnh viễn vì sáu mươi năm cầm búa, lúc này đang nắm chặt cán búa gỗ nhỏ đã nhẵn bóng.

Ngay phía sau, Đinh Ngọc Lâm cùng Chu Hiền Đức rảo bước theo sát. Hai bàn tay Lâm bọc trong dải vải trắng còn vương vệt máu rỉ ra từ vết bỏng đêm qua, nhưng động tác của anh lại nhanh thoăn thoắt. Thấy gió sông thốc vào bãi cọc cát mỗi lúc một dữ dội, cuốn theo bụi cát mù mịt làm mắt người kèm nhèm, Lâm liền ngoắc tay gọi ba người phu đê lực lưỡng.

"Dựng khung!" Lâm quát to át tiếng sóng vỗ.

Bốn chiếc cọc tre già vót nhọn lập tức cắm phập xuống nền cát ướt tạo thành hình vuông quây tròn quanh đầu cọc đê. Tấm bạt vải bố dệt sợi đôi trét dầu trẩu dày dặn được căng phẳng phiu, giằng chặt bằng những nút dây gai dẻo dai. Gió bấc gầm réo bên ngoài liền bị vách bạt hất ngược ra mé sông, trả lại một khoảng tĩnh lặng vuông vức quanh vị trí cụ Liêu đứng. Âm vang của búa gỗ nhờ thế sẽ gom trọn vẹn vào tai người nghe, không thể bị tiếng sóng nuốt mất.

Lê Tự Minh dõi mắt nhìn tấm bạt chắn gió mộc mạc, khóe miệng khẽ giật nhưng không nói nửa lời. Ở phía đối diện, Hứa Tòng Lâm khẽ nhíu mày, bước lên nửa bước, cất giọng trơn tru "Bẩm Khâm sai đại nhân, gió bấc bến sông thổi loạn, việc gõ búa nghe ngóng này vốn là lề lối thô sơ của thợ thuyền, chẳng có sách vở triều đình nào ghi chép rõ ràng. Vả lại, công trình đê điều trăm mối bề bộn, cọc lim chôn sâu dưới bùn cát, há có thể chỉ dựa vào vài tiếng gõ vu vơ của một lão nhân gần trăm tuổi mắt đục tai mòn mà định đoạt đúng sai?"

Cụ Liêu dừng bước trước trướng che, lưng hơi khom nhưng đôi chân đứng vững như hai chiếc cọc cắm chặt xuống triền phù sa. Cụ không nhìn Hứa Tòng Lâm, chỉ hướng thẳng ánh mắt về phía vị Khâm sai mặt sắt "Bẩm Lê đại nhân, đất không biết nói dối, gỗ không biết ngụy trang. Quan có thể bẻ cong nét bút, nhưng tiếng vang của thớ gỗ trong bùn thì không một đồng tiền nào mua chuộc nổi. Lão phu mang đầu bạc tám mươi bảy năm ra đây, không phải để đôi co cùng Hứa phủ doãn."

Lê Tự Minh khẽ gõ nhẹ ngón tay lên mặt bàn án, giọng cất lên ngắn gọn và sắc lạnh như lưỡi dao cắt ngang gió bấc "Bản viện đã chuẩn tấu việc kiểm âm thực địa. Đúng sai dối trá, để chính chiếc búa gỗ này phân xử. Liêu lão ti trưởng, bắt đầu đi."

"Tuân lệnh đại nhân."

Cụ Liêu khẽ gật đầu, xoay người bước xuống triền bùn trơn trượt. Gió sông lùa qua vạt áo chàm mỏng manh, nhưng bước chân cụ vẫn đều đặn, chuẩn xác đặt lên từng mô đất quen thuộc mà sáu mươi năm qua cụ từng dốc lòng bồi đắp. Cụ bước vào khoảng trống quây kín bởi bốn vách bạt.

Hàng cọc lim mũi Vạc nhô lên khỏi ngấn nước chừng hai thước, phủ một lớp bùn dẻo bết dính. Cụ Liêu ngồi xổm xuống trước cây cọc đầu tiên nằm sát chân kè đá. Cụ vươn tay miết nhẹ lên đầu cọc, cảm nhận thớ thô ráp đặc trưng của vỏ cây rừng già, rồi nâng chiếc búa gỗ nhỏ lên ngang ngực.

"Cốc!"

Một nhát búa hạ xuống dứt khoát. Tiếng gõ vang lên đanh gọn trong vách bạt, dội ngược vào tai những người đứng quanh. Âm thanh trầm đục, chắc nịch, ngân dài rền rĩ như tiếng vọng từ lòng đất sâu rồi từ từ tan biến sau làn sóng."Cọc thứ nhất, lim lõi!" Cụ Liêu cất giọng sang sảng, không ngoái đầu lại.

Cụ bước sang cọc thứ hai, nhấc búa.

"Cốc!"

Tiếng ngân vẫn tròn đầy, đanh thép như tiếng chuông đồng đánh thức bờ bãi. Cụ bước tiếp cọc thứ ba, thứ năm, rồi thứ mười. Mười bốn nhát búa liên tiếp nện xuống mười bốn đầu cọc nơi đầu mũi Vạc đều phát ra thanh âm trầm hùng, bền bỉ của loài gỗ cứng hàng trăm năm dầm sương dãi nắng trên ngàn cao. Dưới trướng che, Hứa Tòng Lâm khẽ thở phào một hơi dài, khóe môi thoáng hiện nụ cười mỉa mai, đưa mắt nhìn sang đám nha lại như muốn giễu cợt sự cẩn trọng thái quá của cụ già.

Bên ngoài mép bạt, Đinh Ngọc Lâm cùng đám phu đê vẫn ghìm chặt những thân cọc tre chắn gió. Cụ Liêu không ngoái lại, nhưng thâm tâm cụ thấu suốt: mười bốn cọc lim đầu này chỉ là tấm bình phong do phường buôn họ Vương dựng lên để che mắt các đợt tuần tra ban ngày.

Cụ Liêu hít một hơi sâu, bước qua vạch cọc thứ mười bốn, tiến thẳng sang trượng thứ mười lăm. Đây chính là điểm uốn lượn hiểm trở nhất của cánh cung mũi Vạc — nơi dòng nước cuộn đỏ từ thượng nguồn Lục Giang đâm thẳng vào sườn đê trước khi đổ ra ngã ba sông.

Cây cọc thứ mười lăm cắm sâu dưới lòng nước sủi bọt, bề ngoài cũng trét một lớp bùn non mịn màng màu xám tro, nhìn qua chẳng khác nào những cây lim lõi sừng sững bên cạnh.

Cụ Liêu đặt đầu ngón tay trỏ cong vẹo lên mặt gỗ. Lớp bùn ngoài lạnh buốt, nhưng bên dưới không có cái đanh cứng của thớ lim mà hơi mềm lún, xốp nhẹ như thân cây mục vớt từ đầm lầy. Mắt cụ nheo lại sau màn sương trắng mờ đục.

Cụ nhấc búa gỗ, vung tay gõ xuống.

"Bộp!"

Một tiếng vang cụt lủn, xốp mủn nghẹn ứ vang lên giữa khoảng bạt kín. Không có tiếng ngân rền. Không có dư âm đục chắc của lõi gỗ già. Thanh âm rỗng tuếch, bập bùng như tiếng đập vào một chiếc thúng rách nhét đầy rơm mục rữa.

Cụ Liêu không đổi sắc mặt, nâng búa nện thêm nhát thứ hai, rồi nhát thứ ba vào các góc khác nhau của mặt cọc.

"Bộp... bộp... bộp!"

Từng tiếng gõ nghẹn ngào rơi tõm vào không gian, trơ trẽn phơi bày sự mục rỗng ẩn giấu dưới lớp bùn non bọc ngoài. Bầu không khí quanh bãi đê bỗng chốc đông cứng lại. Tiếng gió bấc rít bên ngoài dường như cũng chững lại trước sự im ắng ngột ngạt đến rợn người.

Hàng trăm dân phu ngoài bạt cùng nín thở, sự im ắng ngột ngạt bao trùm cả bãi bồi ven sông.

Cụ Liêu dừng tay, từ từ đứng thẳng người dậy. Cụ quay người bước ra khỏi vách bạt, đưa mắt nhìn thẳng lên trướng che. Nụ cười mỉa mai trên khóe môi Hứa Tòng Lâm đã tắt ngấm, mặt hắn trắng bệch. Còn Khâm sai Lê Tự Minh đã đứng bật dậy từ bao giờ, hai tay ghì chặt mép bàn gỗ nghiến, ánh mắt sắc như lưỡi đao khóa chặt lấy đầu cọc rỗng dưới chân cụ già. Lưng cụ dường như vươn cao hơn giữa bãi bùn lộng gió, đối lập hoàn toàn với vẻ run rẩy của những kẻ mặc áo gấm trên bờ. Cụ quay người lại, nhìn thẳng vào đôi mắt sắc lạnh đang bừng bừng lửa giận của Lê Tự Minh, rồi cất giọng đanh thép "Cọc này rỗng, xin đại nhân cho đào!"