Nét Vẽ Cuối Ở Phố Khảm Hàng

Chương 1: Vệt Phấn Trong Chiều Mưa

Tiếng gõ dồn dập vào cánh cửa gỗ bức bàn kéo Tạ Khắc Luân ra khỏi vệt bóng đổ trên gác xép. Đầu ngón tay trỏ bọc bông vẫn miết nhẹ nhúm bột than tàu mịn như nhung lên khóe mắt người đàn bà quá cố trong bức ảnh truyền thần. Dưới ánh vàng vọt của ngọn đèn dầu, gió mùa đông bắc rít từng cơn qua khe liếp, kéo theo hơi mưa phùn buốt giá từ mặt hồ Gươm thổi thốc vào căn gác nhỏ nơi phố Khảm Hàng.

Cánh cửa bên dưới bật mở, tiếng guốc lách cách leo lên cầu thang hẹp. Dương Hoài Ân xuất hiện nơi ngưỡng cửa, mang theo luồng gió lạnh và mùi xà phòng thơm the mát quen thuộc. Cô trút chiếc áo khoác dạ đẫm nước, mái tóc uốn dợn sóng kiểu tân thời còn vương hạt mưa lấm tấm. Đôi mắt sắc sảo của nữ ký giả tờ Hà Thành Thời Báo găm thẳng vào Luân, ngực phập phồng vì leo vội “Anh Luân, tôi cần đôi mắt của anh. Ngay chiều nay.”

Luân đặt que tre vót nhọn xuống đĩa sứ, lấy mảnh vải lau sạch ngón tay lấm lem muội than “Mưa gió thế này, tòa báo của cô còn việc gì gấp gáp hơn việc ngồi bên lò than sưởi ấm?”

Hoài Ân không đáp lời bông đùa. Cô tháo chiếc túi da, rút ra một phong bì giấy xi măng dày cộp đặt mạnh xuống bàn khảm trai đã sờn mép.

“Án mạng ở phố Tràng Tiền. Người chết là ông Phan Vĩnh Nghiệp, chủ hiệu may âu phục danh tiếng bậc nhất Hà thành.”

Cái tên khiến động tác của Luân khựng lại. Phan Vĩnh Nghiệp là tay kéo cự phách chuyên cắt may âu phục cho các quan chức phủ Toàn quyền và giới thượng lưu.

“Tôi có nghe còi xe cảnh sát rúc liên hồi từ trưa,” Luân khẽ nhíu mày. “Nhưng chuyện đó thuộc về Sở Liêm phóng. Một kẻ phục chế ảnh như tôi can hệ gì?”

“Họ muốn khép án ngay trước khi báo chí kịp phanh phui,” Hoài Ân hạ thấp giọng. “Sở Cẩm tuyên bố đó là vụ tự sát do nợ nần bài bạc. Nhưng hiện trường có điều mờ ám mà mắt thường cảnh binh không thấy được. Bức ảnh này do đồng nghiệp của tôi chụp lén trước khi mật thám Pháp phong tỏa.”

Hoài Ân rút ra tấm ảnh đen trắng khổ mười hai nhân mười tám phân. Bề mặt ảnh còn hơi cong vì tráng vội, nổi lên những hạt bạc li ti xám xịt do thiếu sáng trong căn phòng kín.

Luân cầm kính lúp viền đồng, kéo ngọn đèn dầu lại sát mép bàn. Dưới thấu kính, từng chi tiết hiện ra sắc nét: thi thể ông thợ may gục trên bàn cắt vải bằng gỗ lim, xung quanh vương vãi thước gỗ, kéo sắt và các cuộn chỉ tơ. Cổ áo sơ mi trắng nhuốm vệt máu sẫm màu.

“Nhìn vết cắt ở cổ nạn nhân đi,” Hoài Ân chỉ ngón tay thon dài vào trung tâm bức ảnh. “Lưỡi dao cứa đứt cuống họng. Cảnh sát nói ông Nghiệp tự kết liễu đời mình.”

Luân không vội kết luận. Ánh mắt anh rà soát từng mảng sáng tối, từ bờ vai xuôi đến độ gập khớp cổ tay buông thõng. Từng học giải phẫu tạo hình tại Trường Mỹ thuật Đông Dương, anh hiểu cơ thể người không biết nói dối. Lực cơ, góc nghiêng xương đòn và phản ứng co rút khi hấp hối luôn có ngôn ngữ riêng.

“Không phải tự sát,” Luân cất giọng trầm đục. “Độ dốc đường cắt này nghiêng chếch từ gáy sang bên hữu, nhưng điểm kết thúc lại hếch lên bất thường. Nếu tự cứa cổ mình, theo giải phẫu cơ học của cổ tay, đường rạch phải chúc xuống và giảm dần độ sâu. Đằng này, vết cắt lệch chuẩn đúng ba ly về phía xương quai xanh.”

“Lệch ba ly?” Hoài Ân chớp mắt căng thẳng.“Đúng vậy, ba ly,” Luân xoay nhẹ kính lúp. “Vết cắt phát lực từ góc độ rất gượng gạo. Hung thủ đứng nghiêng sau lưng nửa bước, vung dao bằng bàn tay có cấu trúc vận động lệch lạc. Ngón tay hắn dường như không thể khép chặt, khiến lưỡi dao trượt ba ly trước khi ăn sâu vào da thịt.”

Anh rê kính lúp xuống thấp hơn, dừng lại nơi mép cổ áo sơ mi nạn nhân. Dưới lớp nhũ bạc của bức ảnh, một vệt mờ màu trắng sữa dần lộ rõ, phản chiếu ánh đèn từ ống kính.

“Còn đây là gì?” Luân hỏi, đầu ngón tay khẽ gõ lên mặt kính.

Hoài Ân ghé mắt nhìn: “Vệt phấn may chăng? Thợ may nào chẳng vương phấn trên áo.”

“Phấn may thông thường làm từ thạch cao thô, khi bám vào lụa sẽ tạo bụi mờ và dễ bay đi,” Luân phân tích. “Nhưng vệt này lại là một đường miết dứt khoát, mép ngoài đọng hạt sáng li ti bắt sáng mạnh hơn cả nền lụa trắng. Loại phấn này có pha khoáng chất phát quang, chỉ các xưởng dệt nhuộm thủ công đặc biệt mới dùng để đánh dấu hoa văn trong bóng tối.”

Hoài Ân rùng mình: “Linh cảm của tôi không sai. Cảnh sát cố tình lờ đi những điều đó. Căn phòng khóa trái then cài bằng sắt từ bên trong, cửa sổ chấn song kiên cố, không hề có dấu cạy phá. Họ vin vào căn phòng kín để khẳng định không có kẻ thứ hai xuất hiện.”

“Một căn phòng khóa kín hoàn hảo...” Luân lẩm bẩm, ánh mắt nhìn ra màn mưa giăng kín mái ngói phố Khảm Hàng. “Nhưng kẻ thủ ác đã để lại quá nhiều dấu vết của toan tính.”

“Không chỉ có thế,” giọng Hoài Ân chùng xuống đầy bất an. “Bàn thờ gia tiên ở góc phòng may không hề bị lục lọi. Nhưng bức ảnh chân dung của chính ông Nghiệp trên ban thờ...”

Cô rút từ đáy phong bì ra tấm ảnh thứ hai, run rẩy đặt lên bàn “...bị kẻ sát nhân rạch nát mặt bằng những nhát dao chéo.”

Tấm ảnh thứ hai lập tức thu hút Luân. Đó là khung ảnh thờ chạm hoa thị đặt giữa hai cây đèn đồng. Tấm kính chụp bên ngoài vỡ vụn, bề mặt bức chân dung bằng giấy bản bên trong bị rạch tơi bời thành từng dải sắc lẹm.

Luân cúi rạp người, đưa ngọn đèn dầu lại gần đến mức hơi nóng phả rát gò má. Anh rọi chùm sáng vàng vào góc dưới bên phải của bức ảnh bị xé toạc.

Dưới lớp mực nho và bụi than ngả màu thời gian, một nét vẽ lót bằng mực son đỏ ẩn hiện dưới lớp giấy dó bồi ba lớp: ký hiệu chiếc cọ tre lồng trong vòng tròn bát quái thu nhỏ—dấu triện chìm độc nhất vô nhị Tạ Khắc Luân chỉ dùng cho những bức chân dung đắc ý nhất đời mình.

Một luồng hàn khí chạy dọc sống lưng Luân. Hơi thở anh dồn dập, ngón tay siết chặt lấy gờ bàn khảm trai đến mức khớp xương trắng bệch.

Bức chân dung của thợ may Phan Vĩnh Nghiệp... chính là tác phẩm do đích thân tay anh phục chế nửa năm về trước.