Vệt Dầu Rái Dẫn Thuyền Nan Vượt Xoáy Ngầm

Chương 1: Mối Nan Trăm Năm

“Rắc!”

Tiếng nứt giòn đanh xé toạc màn bọt sóng trên bãi cát Thạch Bi khiến lão thợ cả Mạch Vĩnh Cát giật mình thót dạ.

Ngọn sóng lừng bãi ngang vừa chồm lên như một con trâu mộng hung hãn, quăng quật chiếc thuyền nan của người thợ bạn va sầm vào gành đá hoa cương. Tiếng kêu la hoảng hốt của cánh dân chài còn chưa dứt thì vành cạp thuyền đã dập nát, rách toạc một mảng dài hơn hai thước, để lộ những đầu nan tre tưa ra lởm chởm. Dưới chân gành đá, bọt nước sủi trắng xóa, chực cuốn phăng vỏ thuyền nan bập bành ra biển độn.

Giữa làn nước biển ngập đến ngang bắp chân, Mạch Hoài Ân nghiến chặt quai hàm, hai bắp tay gân guốc cuộn lên dưới làn da bánh mật sũng nước mặn. Chàng trai mười chín tuổi vung phạng chiếc rựa sắc lẹm, bập mạnh lưỡi thép vào gióng tre non mới chặt bên mé rừng dương, toan chắp vá vội vàng vào chỗ toác để níu giữ mạn thuyền đang bị sóng kéo giật từng hồi. Thừng mây bện thô ráp siết chặt trong tay chàng trai trẻ, kéo căng hết cỡ tạo nên sức ghìm nặng nghìn cân. Nhưng đốt tre non choẹt không chịu nổi lực kéo, phát ra những tiếng kêu răng rắc rợn người, chực nứt toác dọc theo thân vành.

— Dừng tay lại, thằng Ân!

Một bàn tay gầy guộc, các khớp ngón sần sùi nổi u cục như rễ cây phi lao cổ thụ bất thần đè chặt lên sống rựa, ghìm cứng nhát chém giữa tầng không.

Lão thợ cả Mạch Vĩnh Cát đã đứng cạnh mép nước tự lúc nào. Mái tóc bạc như cước búi chặt củ hành sau gáy khẽ rung rinh trước ngọn gió chướng. Ở tuổi chín mươi hai, thân hình cụ gầy gò trong manh áo nâu sồng đượm mùi dầu rái, nhưng đôi chân trần cắm sâu xuống cát ướt lại vững chãi lạ thường. Đôi mắt lão đã đục mờ theo năm tháng, phủ một lớp bụi thời gian gần trọn một thế kỷ, song lúc này lại ngưng tụ một vẻ trầm tĩnh uy nghiêm.

Cụ Cát khẽ xoay cổ tay, tước lấy cán rựa từ tay thằng cháu nội, cất giọng trầm đục — Cháu muốn cứu con thuyền hay muốn bẻ gãy xương sườn nó?

Hoài Ân giật mình buông tay, lúng túng nhìn ông nội — Nội… Nước triều đang kéo con thuyền ra xa quá. Cháu sợ chậm một khắc thì gành đá nghiền nát đáy thuyền mất!

— Nóng vội chỉ tổ rước họa, — cụ Cát lắc đầu, ngón tay chai sạn miết nhẹ lên vết nứt của gióng tre non, — nan non ruột xốp, nhiều nước, uốn vào cạp thuyền đang căng chẳng khác nào đem mạng người giao cho sóng dữ. Tre chưa ngâm bùn, thớ thịt chưa đanh, sóng bãi ngang chỉ cần vỗ nhẹ một cái là toác đôi. Cạp thuyền là cái khung giữ hồn cho nan tre, cạp mà gãy thì ruột thuyền tan biến. Người thợ đan nan bãi ngang buông một nhát rựa sai, ngoài biển khơi sẽ có người phải bỏ mạng.

Lời quở trách không gay gắt nhưng nặng tựa ngàn cân khiến Hoài Ân cúi gầm mặt, hai gò má đỏ ửng vì xấu hổ. Chàng trai vội buông thừng mây, chắp hai tay thưa — Cháu biết lỗi rồi. Xin nội chỉ dạy cho cháu.

— Chạy lại lán thợ, lấy cho lão thanh tre lồ ô già ngâm bùn mười tháng cạnh bể ngâm, mang thêm nẹp mây rừng và một thố dầu rái non ra đây, — cụ Cát dặn dò dứt khoát.

Khi bóng Hoài Ân thoăn thoắt chạy về phía chân vách đá hoa cương, cụ Cát khẽ bước lên mỏm đá nhô sát mé sóng gầm. Lão thợ già hít sâu một hơi gió mặn, ngực phập phồng theo từng nhịp thở của đại dương.

Dưới đáy mắt đục mờ của lão, một tia sáng màu hổ phách bỗng âm thầm le lói. Dị năng bẩm sinh “Tuệ Nhãn Thấu Luồng” được cụ âm thầm vận khởi.

Trong chớp mắt, lớp bọt sóng trắng xóa nhòa đi, nhường chỗ cho một cảnh tượng kỳ ảo chỉ riêng mình lão thấy được. Dưới mặt nước biển cuộn trào, những sợi tơ nước phát sáng lấp lánh như lụa biếc hiện rõ mồn một. Lão nhìn thấu từng thớ nước cuộn ngược dưới gầm gành đá, thấy rõ luồng ngầm nào đang chực hút đáy thuyền xuống sâu, và dải nước nào đang căng tràn nội lực nâng đỡ bọt sóng búng lên. Vệt lực xoáy đang tì miết vào mạn thuyền vỡ cũng hiện lên rõ rệt, vặn xoắn như một chiếc thừng vô hình kéo lệch sống thuyền về phía tay mặt.“Hóa ra là luồng nước ngầm nghịch chiều đội đáy,” lão Cát thầm nghĩ. Lão khẽ chớp mắt thu hồi tia sáng hổ phách, không để ai xung quanh kịp nhận ra nét khác thường.

Vừa lúc đó, Hoài Ân khệ nệ vác thanh tre lồ ô già chạy tới, đặt phịch xuống bãi cát cùng bó lạt mây rừng và thố dầu rái non thơm nồng ngai ngái. Thanh tre óng lên sắc vàng sẫm của nắng gió miền Trung, vỏ ngoài đanh bóng nhờ lớp bùn mười tháng phong kín từng thớ cật.

Cụ Cát đón lấy thanh tre, gõ nhẹ đầu ngón tay khẳng khiu lên thân gióng nghe tiếng “cang cang” chắc nịch — Nhìn kỹ đây, Ân! Tre già ngâm bùn đủ ngày thì dẻo như gân hươu, nước mặn không thấm, mọt biển không đục. Nhưng tre có thớ, cạp thuyền có chiều. Cháu nhìn con sóng đập vào mép đá kia xem, nước không đánh thẳng mà lượn một vòng hình cánh cung rồi mới đội lên. Khi uốn cạp, tay cháu phải nương theo chiều nước đội, thuận thớ mà ép vào sườn thuyền, chớ có cậy sức mà bẻ gượng.

Nói rồi, cụ Cát đưa mắt ra hiệu. Hoài Ân hiểu ý, liền vận sức hai cánh tay ôm lấy đầu cạp, dùng sức nặng cơ thể ép thanh tre uốn cong theo đường vành nan. Lạ kỳ thay, dưới sự chỉ điểm từng tấc tay của người ông chín mươi hai tuổi, thanh lồ ô già cong vút mềm mại như dải lụa mà không hề có một vết rạn chân chim.

Cụ Cát thoăn thoắt cầm chiếc dùi sắt nung tra then, luồn từng sợi mây rừng óng ả qua kẽ nan. Từng mối nan được hai ông cháu khép lại khít khao, lớp nan mắt cáo ba tầng ôm chặt lấy miệng thuyền như móng rồng ngậm ngọc. Cụ Cát lấy ngón tay quệt một lớp dầu rái non quánh dẻo pha bột vỏ hàu nung, miết đều vào từng kẽ nối. Chất dầu màu nâu thẫm thấm sâu vào kẽ mây, tỏa ra mùi nhựa nồng đượm quen thuộc của bách nghệ Thạch Bi, tạo thành một lớp màng dẻo dai bịt kín không một kẽ hở.

Mối cạp mới hoàn thành vững chãi, ôm trọn thân thuyền như chưa từng qua cơn sóng dữ. Cụ Cát vỗ nhẹ lên vành nan tre vừa cạp xong, khẽ mỉm cười đôn hậu — Thuyền nan xứ mình mộc mạc, nhẹ tựa lá sen trôi trên mặt nước. Sóng dữ bãi ngang không sợ thuyền to súng lớn, chỉ sợ lòng người cứng nhắc chọi lại với trời. Thuyền nan nương vào thớ nước nâng đỡ thì xoáy sâu mấy cũng trượt qua được. Nhớ lấy, mỗi mối nan là một tấc lòng người thợ, đan cho khéo, cạp cho bền thì chài lưới mới giữ được mạng trở về cùng vợ con.

Hoài Ân ngắm nhìn vành cạp bóng loáng nhựa rái, đôi mắt ánh lên niềm kính phục khôn cùng — Dạ nội, cháu ghi lòng tạc dạ rồi. Lòng thợ có bền thì thuyền mới vững trước sóng to gió lớn!

Hai ông cháu cùng đám thợ bạn xúm lại ghìm đòn bẩy, hò dô đẩy chiếc thuyền nan vừa sửa xong trượt qua bãi cát mịn. Vừa chạm mé nước, thân thuyền liền nẩy nhẹ trên ngọn sóng bạc đầu, lướt đi êm ru nhẹ nhàng như cánh chim hải âu rẽ bọt sóng ra xa. Cánh thợ chài trên bãi ồ lên trầm trồ thán phục tay nghề cạp nan trăm năm của lão thợ cả.

Hoài Ân đưa tay quệt mồ hôi trán, cười rạng rỡ bên cạnh ông nội.

Thế nhưng, cụ Mạch Vĩnh Cát không cười.

Đứng sừng sững trên mỏm đá hoa cương, cụ Cát chầm chậm đưa mắt nhìn ra ngoài ngọn sóng khơi xa. Trong đáy mắt lão, vệt sáng hổ phách của Tuệ Nhãn Thấu Luồng lại vô thức bừng lên một lần nữa.

Nét mặt lão thợ già chợt đanh lại.

Tận ngoài khơi xa, nơi đường chân trời tiếp giáp với ngọn gió chướng đang thổi lồng lộng, những sợi tơ nước vốn xanh biếc bỗng chuyển sang màu đục ngầu quái đản như mắt cá ươn. Từng luồng xoáy ngầm khổng lồ đang cuộn xoắn điên cuồng dưới đáy sâu, vặn ngược thớ nước như những mũi khoan vô hình xé toạc lòng biển cả. Một luồng hơi lạnh buốt chạy dọc sống lưng chín mươi hai năm phong trần của lão.

Điềm gở quái dị chưa từng thấy suốt gần một thế kỷ qua đang âm thầm thức giấc ngoài biển sâu.