Chương 22: Nét Vẽ Cuối Ở Phố Khảm Hàng

Hồi còi tầm từ nhà máy dệt rúc lên từng hồi dài, xé toạc màn sương đông bao phủ Hà thành. Ánh bình minh le lói lan qua mái ngói rêu phong, xua đi cái buốt giá sau đêm dạ vũ Đấu xảo.

Quanh hồ Gươm, tiếng chuông xe điện leng keng hòa cùng bước chân rộn rã đầu ngày. Những đứa trẻ bán báo nách cắp xấp báo còn thơm mùi mực in, vừa chạy vừa cất giọng lanh lảnh “Báo đây! Đọc Hà Thành Thời Báo số đặc biệt đây! Đại án lụa độc mười vạn đồng Đông Dương chấn động! Đại hào phú Trần Bá Cảnh bị bắt quả tang! Mật thám Gaston bị đình chỉ chức vụ!”

Cả phố thị bừng tỉnh sau cơn mê dài. Tiếng rao báo vang vọng khắp các ngã tư, lan nhanh tới tận những tiệm tơ lụa Hàng Gai, nơi người ta tranh nhau tờ phụ trương của Dương Hoài Ân. Những bản sao chứng từ xuất kho cùng sơ đồ giải phẫu bàn tay dị tật đã phơi bày âm mưu giấu nha phiến trong lụa bạch, vạch trần kẻ đội lốt bảo trợ nghệ thuật sát hại ba nghệ nhân tài hoa.

Đứng trước thềm đá Sở Cẩm, Tạ Khắc Luân lặng lẽ kéo cao cổ chiếc áo măngtô dạ màu tro. Sự ồn ào của phố phường dường như lùi xa sau lưng anh.

Cánh cửa phòng làm việc bật mở. Thanh tra Lê Văn Thụy bước ra, gương mặt chữ điền phảng phất mệt mỏi nhưng ánh mắt ngời lên sự nhẹ nhõm. Thụy tiến lại gần Luân, trao phong bì đóng dấu sáp đỏ của Tòa Đốc lý “Xong cả rồi, anh Luân. Tòa Đốc lý đã phê chuẩn lệnh khởi tố tống giam Trần Bá Cảnh cùng đồng bọn vào Hỏa Lò. Gaston chính thức bị tước quyền, chờ thẩm tra tội nhận hối lộ và giả mạo hồ sơ.”

Luân đón lấy phong bì. Dưới ánh mai rọi qua hiên, văn bản mang triện đỏ hiện rõ: Quyết định bãi bỏ lệnh truy nã một nghìn đồng bạc Đông Dương, phục hồi toàn vẹn danh dự và quyền công dân cho họa sĩ Tạ Khắc Luân.

“Cảm ơn ông Thụy,” Luân thở ra một làn sương mỏng, giọng trầm ấm. “Nếu không có sự công tâm của thầy thanh tra, nét vẽ của tôi chẳng thể tự minh oan.”

Thụy mỉm cười, vỗ nhẹ vai anh: “Là sự thật tự tìm ra ánh sáng. Tôi chỉ làm trọn bổn phận của một người giữ gìn lương tâm.”

Đến trưa, những chiếc xe kéo đưa Luân, Hoài Ân và Thụy qua cầu sắt, tìm về nghĩa trang nhỏ ven đê sông Nhuệ. Gió bãi bồi xào xạc qua rặng tre, cuốn đám lá khô bay trên thảm cỏ may.

Ba nén nhang trầm được cẩn trọng thắp trước ba nấm mồ mới đắp. Khói thơm ngào ngạt hòa vào mùi đất ẩm sau mưa. Luân chắp tay trước phần mộ cụ Lương Đình Thạc, rồi nhìn sang nấm mồ bác Phan Vĩnh Nghiệp và bà Đặng Thị Cúc.

“Thưa các bác, các cụ,” Luân khấn nhỏ, giọng trầm trang nghiêm. “Kẻ thủ ác đã phải tra tay vào còng sắt. Âm mưu vấy bẩn tơ lụa truyền thống đã bị đập tan. Danh tiếng và sự trong sạch của những bàn tay tài hoa xứ Bắc nay đã được trả lại trước người đời.”

Làn khói trắng lượn quanh những cành cúc đại đóa, tựa hồ cái gật đầu thanh thản của những linh hồn nơi chín suối.Đứng bên triền đê lộng gió, Luân khẽ chạm vào bắp tay trái. Vết chém sâu đêm nào nay đã se miệng thành vết sẹo phẳng phiu sau lần vải áo, hóa thành dấu ấn cho sự dấn thân vì lẽ phải. Trước làn hương bảng lảng, nỗi u uất suốt mười năm qua về người anh ruột từng ngã xuống vì phù dung cũng theo khói thơm tan biến. Đích thân đưa kẻ gieo rắc thuốc phiện đền tội, cõi lòng Luân lần đầu tiên nhẹ nhõm, trút sạch gánh nặng quá khứ.

Thanh tra Thụy quay lại sở để bàn giao tang vật 50 súc lụa độc, nhường lại không gian cho Luân và Hoài Ân cùng tản bộ dọc con đê cỏ xanh mướt.

Gió lạnh thổi bay những lọn tóc ngắn uốn dợn sóng của Hoài Ân. Cô siết nhẹ quai chiếc túi da, mỉm cười nhìn Luân “Sáng nay, người nhà tôi ở Hà Đông đã đánh điện lên sau khi đọc số báo đặc biệt.”

Luân nhìn sang cô, khẽ hỏi: “Còn chuyện hôn ước với viên chức phủ Toàn quyền thì sao?”

“Tôi đã dứt khoát từ chối và gửi trả sính lễ rồi,” Hoài Ân ngẩng cao đầu. “Ngòi bút của tôi thuộc về sự thật và người lao động nghèo, không thể gò ép vào chốn lầu son phù phiếm. Tôi muốn tự làm chủ đời mình, như cách anh kiên quyết dùng cọ vẽ để bảo vệ công lý.”

Luân nhìn nữ ký giả, khẽ mỉm cười: “Cô rất can đảm.”

“Nhờ có anh Luân đấy thôi,” Hoài Ân cười, ánh mắt trong trẻo. “Nếu không cùng anh đi qua những căn phòng kín, vượt qua mưa rét sông Nhuệ, có lẽ tôi chưa đủ dũng khí để sống trọn vẹn với lý tưởng. Cảm ơn anh, người tri âm của tôi.”

Hai người nhìn nhau, không cần lời ước hẹn hoa mỹ, nhưng trong đáy mắt họ đã nảy nở một mối liên kết bền chặt—sự đồng điệu sâu sắc của những tâm hồn trân trọng sự thật.

Chiều buông, nắng hanh vàng trải mật lên mái ngói rêu phong phố cũ.

Luân trở về căn gác xép thân thuộc phố Khảm Hàng. Anh đẩy tung hai cánh cửa sổ, đón ngọn gió ấm đầu xuân thổi qua mặt hồ Gươm phẳng lặng. Sương đông buốt giá đã tan, nhường chỗ cho chồi lộc non cựa mình trên cành bàng đầu phố. Bầu không khí ngột ngạt tan biến, căn phòng lại thơm mùi mộc mạc của giấy bản và bột than tàu.

Trên mặt bàn khảm xà cừ sạch bóng, ngọn đèn dầu truyền thần lại đỏ lửa, đón những người khách lao động nghèo. Tiếng bước chân rụt rè vang lên dưới cầu thang, một bác phu xe bước vào ngỏ ý nhờ phục chế tấm ảnh cũ của người vợ quá cố. Luân mỉm cười nhận lời bằng tất cả sự nhã nhặn.

Khi người khách rời đi, Hoài Ân bước lên gác, mang theo cành đào phai chúm chím nụ c*m v** chiếc lọ gốm cạnh bậu cửa sổ.

Luân trải dải lụa mộc lên giá vẽ gỗ sồi. Anh nâng thỏi mực tàu mài nhẹ trên nghiên đá, rồi miết đầu cọ lông thỏ vào làn mực sóng sánh. Nhìn sang Hoài Ân đang mỉm cười bên cạnh, anh khẽ gật đầu, rồi vững vàng hạ nét cọ đầu tiên—phác họa bóng Tháp Rùa cổ kính soi bóng nước biếc đón Tết Ất Hợi, khép lại trọn vẹn một hành trình gian nan.