Khói Lò Gạch Phủ Bóng Phù Sa

Chương 1: Mẻ Cuối

Quốc Phương thức dậy trước khi gà kêu.

Không phải vì lo — ông ngủ ít từ lâu rồi, thân người thợ quen canh lò không cần ai giục. Ông ngồi dậy, mang dép vào, ra sân trước khi trời sáng hẳn. Gà bên xóm Chín kêu một tiếng rồi thôi. Sương còn đọng trên mái lán phơi, nhỏ giọt đều đặn xuống nền đất đỏ.

Trong sân xưởng không có tiếng gì.

Không tiếng cuốc. Không tiếng khuôn gõ. Không tiếng thợ nói chuyện vọng từ phía nhà kho ra. Cái yên lặng đó không giống ban đêm — ban đêm yên vì mọi người đang ngủ. Cái này yên vì không còn ai.

Ông đi vòng theo lối quen. Trước tiên nhà kho đất sét — mở cửa, nhìn vào. Đống đất ủ ba ngày nay vẫn còn đó, bề mặt đã sẫm lại đúng màu, đủ dẻo. Đóng cửa lại. Sang lán phơi.

Gạch mộc xếp thành từng hàng dài, trắng xám trong ánh sáng còn nhập nhoạng. Ông đi dọc theo, mắt ước lượng từng lô. Hàng này còn đủ. Hàng kia có chỗ thưa — thợ xếp không đều trước khi bỏ đi. Ông đếm bằng mắt, nhẩm trong đầu. Khoảng hai mươi hai ngàn viên. Khô sẵn, đủ để vào lò. Còn thiếu khoảng ba ngàn viên nữa mới đủ mẻ hai mươi lăm ngàn.

Ông quay lại nhà kho, lấy cái khuôn gỗ cũ từ dưới bàn nhồi — khuôn cha ông để lại, mép đã mòn bóng, gỗ đen vì đất sét ngấm qua mấy chục năm. Đặt lên bàn. Cuốn tay áo lên.

Điện thoại trong túi rung.

Ông không nhìn xuống. Biết là ai rồi. Để nó rung.

Rung lần hai. Lần ba.

Ông với tay nhấc máy. "Cha đang bận."

"Ba." Giọng Quốc Huy bên kia. "Ba đừng bắt đầu làm gì thêm. Con về chiều nay, có chuyện cần nói. Phía anh Tuấn đang chờ—"

"Thằng Tuấn không phải chuyện của tao." Ông cúp.

Đặt máy xuống mặt bàn nhồi. Với tay kéo đất vào khuôn.

Đất sét ủ ba ngày nay dẻo và nặng — nhào vào khuôn phải dùng tay ép từ góc ra giữa, đẩy hết bọt khí ra ngoài rồi mới gạt mặt phẳng. Cha ông dạy từ nhỏ: nhào không kỹ thì nung xong gạch rỗng ruột, gõ vào bục. Ông không nghĩ về điều đó — tay tự làm, đầu không cần nhắc.

Viên đầu tiên ra khuôn, đặt lên ván phơi. Bắt đầu viên thứ hai.

"Ông."

Ông không ngước lên. Biết tiếng cô bé từ cổng vào — dép xỏ ngón kéo trên đất sỏi, tiếng nhẹ nhưng quen.

Thảo Nguyên đứng ở cổng, balô còn đeo trên vai. Hôm nay thứ Bảy. Không phải đi học.Cô đứng nhìn ông làm một lúc. Ông không nói gì, không nhìn lên, tay vẫn kéo đất. Cô bước vào sân, đặt balô xuống góc tường cạnh cửa kho, rồi ngồi xuống bên đống gạch mộc đã khô. Không giải thích. Không hỏi. Ngồi vậy.

Ông tiếp tục nhồi.

Đến viên thứ mười hai thì lưng bắt đầu mỏi — cái mỏi quen thuộc, không phải đau, chỉ như ai kéo nhẹ từ thắt lưng. Ông đứng thẳng một cái, không nghỉ, rồi cúi xuống lại.

Thảo Nguyên nhìn theo từng động tác. Ông thấy bằng góc mắt — cô không nhìn sân, không nhìn đi đâu khác, chỉ nhìn tay ông. Cái nhìn đó không khó chịu. Chỉ nặng một chút, theo cách ông không giải thích được.

Hai mươi viên xong. Ông xếp lên ván phơi thành hai hàng mười viên, khoảng cách đều, để hơi thoát ra hai bên. Đất mộc ướt cần vài ngày nắng mới khô kiệt — đưa vào lò mà còn ẩm là hỏng cả mẻ. Ông biết điều đó từ năm mười bốn tuổi.

Kéo thêm đất vào khuôn. Bắt đầu lại.

Giữa buổi sáng, có tiếng xe máy dừng ngoài cổng. Quốc Huy không vào trong — đứng ở cổng, tay vịn cánh cửa sắt rỉ sét.

"Ba." Giọng anh khác với lúc qua điện thoại — bình hơn, nhưng ép. "Ba không cần làm thêm nữa. Làm thêm chỉ tốn sức. Bên anh Tuấn đang chờ mình ký để chốt giá, để yên đó rồi tính."

Quốc Phương không quay lại. "Ai biểu mày sang đây."

"Con lo cho ba."

"Tao không cần mày lo." Tay ông vẫn nhồi, nhịp không thay đổi. "Mày về đi."

Im lặng. Tiếng gió thổi qua mái tôn lán phơi. Thảo Nguyên ngồi im, nhìn chú Huy đứng ở cổng.

Quốc Huy đứng thêm một lúc — ông biết mà không nhìn, biết qua bóng đổ dài trên sân đất. Rồi tiếng dép xoay, tiếng xe máy nổ, tiếng xe chạy xa dần.

Ông đặt viên gạch ra ván phơi. Nhìn hai hàng đất mộc đang phơi nắng buổi sáng — màu nâu đỏ còn ướt, bóng nhẹ, vài tiếng nữa mới bắt đầu se mặt.

Ba ngàn viên. Với một người, mỗi ngày đóng được năm trăm viên là đã tốt. Sáu ngày. Ông không trẻ như ngày xưa nữa, nhưng cũng không còn lựa chọn nào khác.

Ông kéo thêm đất.

Thảo Nguyên vẫn ngồi bên đống gạch mộc cũ, chưa dời. Chú Huy đã đi từ lúc nãy mà cô không theo, không nhìn ra cổng, không nói gì. Chỉ ngồi đó — lưng tựa nhẹ vào vách kho, hai tay đặt lên gối, mắt nhìn vào sân xưởng theo cách người ta nhìn vào một chỗ không có gì đặc biệt mà vẫn cứ nhìn.

Như một viên gạch nữa được đặt xuống sân, và chưa ai biết sẽ làm gì với nó.