Chương 1: Bụi Thời Gian Trên Tầng 7B
Miếng vải nhung thấm dầu khoáng lướt êm ru trên bề mặt ống kính đồng thau mạ hợp kim titan, gạt đi một vệt bụi mịn đã bám suốt nhiều chu kỳ trạm. Cụ Ma Văn Tuấn nheo mắt sau cặp kính tròn gọng thép, cẩn trọng nghiêng ngọn đèn vàng để soi rõ từng đường rãnh ren cơ khí. Ở tuổi một trăm bốn mươi lăm, đôi bàn tay khô gầy chi chít những vết chai sẹo nhỏ của cụ vẫn giữ nguyên độ phẳng lặng tuyệt đối, không hề run rẩy dù chỉ nửa milimét.
Nơi đây là đài quan trắc tầng mái 7B, nằm biệt lập trên đỉnh dãy nhà kho cơ giới cũ của Trạm Vệ Tinh Titan01. Cách một lớp trần vòm hợp kim bên dưới, hàng vạn học sinh của Học Viện Không Gian Sao Thổ đang đắm chìm trong các kén thực tế ảo, nơi hệ thống AetherNet vẽ nên những dải ngân hà rực rỡ đến từng điểm ảnh qua giao diện sóng não. Nhưng trên căn gác xép vắng lặng này, không gian chỉ nồng đượm mùi dầu lau máy, mùi gỗ khô mục của những giá đỡ cũ và hương nhựa thông thoang thoảng lưu lại từ chiếc hộp dụng cụ quang học mà cụ mang theo từ Trái Đất xa xôi.
Cụ Tuấn đưa tay vặn nhẹ núm xoay trợ lực. Một tiếng "tách" giòn tan vang lên, kéo theo nhịp chuyển động nhịp nhàng, êm ái của bánh răng dây cót bằng đồng thau. Thân ống kính dài bốn mét khẽ nâng lên một góc mười lăm độ, hướng về phía cửa chớp đang hé mở trên vòm sắt. Đã một trăm hai mươi năm trôi qua kể từ ngày chiếc kính thiên văn khúc xạ "Sao Băng Cổ" được chế tạo vào năm 2160, cụm thấu kính thạch anh nung chảy đường kính bốn mươi xentimét nơi đầu ống vẫn giữ trọn vẻ trong trẻo thuần khiết.
Cụ Tuấn áp nhẹ lòng bàn tay lên vành thấu kính mát rượi, khẽ thở dài hoài niệm. Thời trẻ, khi còn làm kỹ sư trưởng các công trình quang học mặt đất, cụ từng cùng các đồng nghiệp thức trắng hàng trăm đêm để mài từng mặt cầu thạch anh, chờ đón những hạt photon thực sự vượt hàng triệu cây số không gian để chạm vào đáy mắt con người. Giờ đây, người ta chỉ việc nhắm mắt lại, kích hoạt vi mạch trên thái dương là có ngay một bầu trời Sao Thổ rực rỡ, nhưng đó chỉ là những con số nhị phân vô hồn được tính toán bởi thuật toán đồ họa.
Tiếng rít cơ khí chói tai từ cánh cửa ngăn cách bỗng cắt ngang dòng suy tưởng của cụ Tuấn. Cánh cửa trượt kim loại nặng nề mở ra, để lộ bóng dáng đĩnh đạc của Giáo sư Trịnh Bách Hào trong bộ âu phục hàn lâm màu xám bạc. Viện trưởng học viện bước vào, khẽ nhíu mày trước lớp bụi mờ bay lơ lửng trong vệt nắng nhân tạo cuối ngày. Bên thái dương của ông Hào, con chip hiển thị thần kinh vẫn nhấp nháy ánh xanh lục nhạt.
"Bác Tuấn, tôi đoán ngay là bác lại ở trên này mà," ông Hào cất giọng mực thước, ánh mắt lướt qua thân kính đồ sộ bằng đồng thau.
Cụ Tuấn đặt miếng vải nhung xuống bàn thao tác, khẽ mỉm cười chào "Chào Viện trưởng. Chiều nay chu kỳ trạm chuyển đổi ánh sáng sớm hơn thường lệ, tôi tranh thủ tra thêm chút dầu vào trục bánh răng nâng góc."
Ông Hào không nhìn vào chiếc kính, chỉ giơ ngón tay kích hoạt màn hình quang học nổi lơ lửng trước mặt. Một tệp văn bản điện tử mang con dấu đỏ của Liên Minh Giáo Dục Không Gian hiện ra rõ nét "Bác Tuấn à, tôi vừa ký thông qua danh mục cải tạo hạ tầng quý này. Hội đồng quản trị đã phê duyệt việc mở rộng trung tâm máy chủ AetherNet thế hệ thứ bảy. Học viện cần mặt bằng của tầng mái 7B để đặt tháp tản nhiệt lỏng và hệ thống siêu điện toán lượng tử. Lệnh thanh lý chiếc kính 'Sao Băng Cổ' đã được ban hành, thời hạn di dời và tháo dỡ ấn định trong vòng ba mươi chu kỳ trạm."
Nụ cười trên gương mặt già nua của cụ Tuấn khẽ chùng xuống. Đôi mắt sau cặp kính tròn nhìn thẳng vào người lãnh đạo học viện, giọng cụ vẫn điềm đạm nhưng chất chứa sức nặng ngàn cân "Thầy Hào, chiếc kính này là chứng tích thực nghiệm duy nhất còn sót lại trên toàn bộ trạm Titan01. Thấu kính thạch anh bốn mươi xentimét này thu nhận ánh sáng chân thật của vũ trụ, không qua bất kỳ lớp giải mã hay thuật toán can thiệp nào. Nếu dỡ bỏ nó, học sinh của chúng ta sẽ hoàn toàn mất đi sợi dây liên kết với thế giới vật lý nguyên bản."Viện trưởng Hào lắc đầu, nụ cười mang nét thực dụng lạnh lùng của người quản lý "Bác Tuấn, thời đại đã thay đổi rồi. Một thuật toán mô phỏng của AetherNet hiện nay có thể kết xuất hình ảnh vành đai Sao Thổ với độ phân giải hàng tỷ điểm ảnh chỉ trong một phần nghìn giây, loại bỏ sạch mọi nhiễu động quang sai và bụi không gian. Học sinh chỉ cần đeo thiết bị truyền dẫn sóng não là có thể chạm tay vào từng mảnh băng thiên thạch trong không gian ảo. Một cỗ máy cơ khí nặng mấy tấn, vận hành bằng dây cót và tay quay trợ lực, chiếm dụng hàng trăm mét khối không gian quý giá giữa trạm quỹ đạo… thật sự quá tốn kém và lạc hậu."
"Nhưng những điểm ảnh đó chỉ là ảo ảnh do máy móc vẽ ra!" Cụ Tuấn bước lên một bước, bàn tay khô ráp chỉ về phía thị kính. "Photon từ các vì sao là thật, ánh sáng khúc xạ qua thấu kính thạch anh là thật. Cảm giác rung động khi con người dùng chính đôi mắt trần của mình để đón nhận ánh sáng từ quá khứ hàng triệu năm trước… không một dòng mã nào có thể thay thế được. Khoa học chân chính bắt đầu từ sự quan sát thực nghiệm, chứ không phải sự ỷ lại mù quáng vào các phép tính mô phỏng."
Ông Hào khẽ thở dài, đưa tay vuốt phẳng vạt áo rồi tắt màn hình dữ liệu "Học viện tôn trọng những đóng góp cả đời của bác cho ngành cơ quang học, bác Tuấn. Nhưng tôi là người chịu trách nhiệm về chỉ số hiệu suất đào tạo và ngân sách vận hành của Titan01. Ba mươi chu kỳ trạm nữa, đội kỹ thuật tháo dỡ sẽ lên đây. Bác nên thu xếp những vật dụng cá nhân sớm. Suất an dưỡng danh dự tại Trái Đất vẫn luôn mở cửa chờ bác."
Nói dứt lời, Viện trưởng quay lưng bước ra phía thang máy. Tiếng đế giày da gõ cồm cộp trên sàn kim loại vang lên dứt khoát rồi tắt hẳn sau tiếng cửa đóng sầm lạnh lẽo.
Căn gác xép chìm lại vào khoảng không tĩnh mịch. Cụ Tuấn đứng lặng hồi lâu giữa quầng hoàng hôn nhân tạo đang nhạt dần qua khung cửa chớp. Bàn tay cụ run rẩy chạm vào thân ống kính đồng thau mát lạnh. Ba mươi chu kỳ trạm nữa thôi, cỗ máy đã gắn bó cùng cụ qua hơn một thế kỷ sẽ bị xẻ rời thành từng khối kim loại phế liệu, và căn phòng này sẽ ngập tràn những tiếng quạt gió gầm rú của máy chủ. Nỗi xót xa nghẹn ứ nơi lồng ngực khiến cụ già một trăm bốn mươi lăm tuổi phải tựa nhẹ trán vào giá đỡ bánh răng.
Đúng lúc ấy, từ phía cầu thang thoát hiểm cũ kỹ vốn đã bị bỏ hoang nhiều năm ở góc dãy nhà kho, một chuỗi âm thanh hỗn loạn bỗng vọng lại.
"Cộc! Cạch! Rầm!"
Tiếng bước chân gấp gáp, dồn dập và trượt ngã liên tục trên những bậc kim loại rỉ sét vang lên mỗi lúc một gần. Tiếng th* d*c nghẹn ngào, hoảng loạn xé toạc bầu không khí tĩnh mịch của tầng 7B. Ai đó đang liều mạng chạy trốn lên đây, bất chấp những bậc thang dốc đứng và biển cảnh báo nguy hiểm đã hoen mờ.
Cụ Tuấn giật mình quay phắt lại, nheo mắt nhìn về phía góc tối chân tường.
Cánh cửa gỗ mục khẽ lay động kẽo kẹt dưới một lực đẩy run rẩy từ bên ngoài, kéo theo tiếng th* d*c nghẹn ngào của một bóng hình nhỏ bé đang liều mạng trốn chạy điều gì đó từ thế giới số hóa bên dưới.
Khớp Nối Nhựa Thông Cứu Kính Thiên Văn Cổ