Chương 5: Hộp Gỗ Và Ký Ức Rừng Xưa

Ma Văn Tuấn không vội đáp lời đứa trẻ. Ông cởi cặp kính tròn gọng thép, dùng vạt áo bảo hộ lau nhẹ lớp hơi ẩm vừa bám trên tròng kính, rồi hướng ánh mắt chậm rãi về phía góc tối gian phòng áp mái. Nơi ấy, chiếc rương sắt cổ kính nằm im lìm dưới lớp bụi thời gian, những đai viền thép hoen gỉ như chứng tích kiên gan chống chọi lại sự lãng quên.

“Vẫn còn một cách, cậu bạn nhỏ à,” ông Tuấn cất giọng trầm ấm, phá vỡ khoảng lặng đặc quánh. “Chỉ là phương pháp này... đã bị người ta xếp vào viện bảo tàng từ hơn một trăm năm trước rồi.”

Cụ Tuấn chống tay lên gối đứng dậy, bước từng bước khoan thai qua những đống ống đồng và bánh răng cũ. Khải Hy vội vã ôm cuốn sổ tay trước ngực, bước chân rụt rè bám theo sau tà áo cụ, đôi mắt to đen láy không giấu nổi vẻ tò mò pha lẫn âu lo.

Đến bên chiếc rương sắt, cụ Tuấn luồn tay vào cổ áo, rút ra một sợi dây dù bện chặt mang theo chiếc chìa khóa đồng nhỏ nhắn có răng cưa rãnh sâu. Ổ khóa hình bán nguyệt phát ra tiếng “cạch” đanh gọn khi lưỡi khóa bật mở. Nắp rương nặng nề được cụ đẩy lên, làm dấy lên mùi kim loại cũ kỹ hòa cùng một làn hương thoang thoảng rất đỗi lạ lùng — thanh khiết, ngai ngái như đất ẩm sau cơn mưa rào.

Dưới lớp đệm giảm chấn xốp tổ ong đã ngả màu ố vàng, cụ Tuấn cẩn trọng nhấc ra một chiếc hộp gỗ tuyết tùng hình chữ nhật. Chiếc hộp được bọc kín trong lớp màng cách ly chân không trong suốt, bốn góc nẹp đồng tinh xảo.

“Đây là thứ ông mang theo từ Trái Đất khi nhận lệnh điều chuyển lên trạm Titan vào năm hai mươi tuổi,” ngón tay khô gầy đầy vết chai của cụ Tuấn nhẹ nhàng v**t v* nắp hộp, ánh mắt lấp lánh niềm hoài niệm xa xôi. “Thời ấy, kính viễn vọng vẫn được người ta nâng niu bằng đôi tay trần và tấm lòng chân thật.”

Lớp van niêm phong xì một tiếng nhẹ khi cụ bóc lớp màng chân không. Cụ mở nắp hộp gỗ. Bên trong, xếp ngay ngắn trên lớp nhung đỏ sẫm là ba thỏi chất dẻo hình trụ, màu vàng óng ả như hổ phách non. Mỗi thỏi chỉ dài chừng mười xentimét, trong suốt đến mức có thể nhìn thấu từng đường vân gỗ tuyết tùng bên dưới.

Hy nín thở ghé sát lại gần. Cậu chớp mắt, đôi cánh mũi khẽ phập phồng “Thơm quá... thưa ông. Giống như... mùi lá cây trong nhà kính sinh học, nhưng ấm hơn nhiều.”

“Đó là nhựa thông Canada tự nhiên, thứ nhựa chắt lọc từ những thân cây cổ thụ ngút ngàn của rừng xưa Trái Đất,” cụ Tuấn mỉm cười, giọng nói ấm áp tựa ngọn lửa nhỏ sưởi ấm gian phòng áp mái. “Người xưa gọi nó là keo quang học Canada Balsam. Khi chưa có các thuật toán polymer tổng hợp, chính những giọt nhựa rừng này đã gắn kết hàng triệu cụm thấu kính cho nhân loại nhìn thấu các thiên hà xa xôi.”

Cụ Tuấn cẩn thận lấy một thỏi nhựa ra, đặt lên tấm vải nỉ sạch trên mặt bàn gỗ bạch dương rồi ra hiệu cho Hy ngồi xuống chiếc ghế đẩu đối diện. Cụ với lấy chiếc bút lông đầu mềm, khẽ vạch một đường vô hình trong không khí “Cháu đã vẽ rất đúng sơ đồ tán xạ lúc nãy. Ánh sáng bị bẻ gãy và hỗn loạn là vì không khí lọt vào khe nứt có chiết suất bằng một, trong khi thấu kính thạch anh nguyên khối này lại có chiết suất một phẩy năm ba bảy. Sự chênh lệch ấy tạo ra ranh giới quang học, biến vết nứt thành một tấm gương phản chiếu méo mó.”

Đôi mắt Hy mở to, con ngươi đen láy phản chiếu ánh sáng dịu nhẹ hắt qua cửa chớp “Vậy... thỏi nhựa này có thể đuổi không khí đi ạ?”

“Không chỉ có thế,” cụ Tuấn chậm rãi gật đầu, ánh mắt ánh lên nét tự hào của một chuyên gia quang cơ lão thành. “Điều kỳ diệu nằm ở chỗ: khi ta đun chảy thỏi nhựa thông tự nhiên này ở nhiệt độ chuẩn xác từ một trăm mười đến một trăm hai mươi độ C, để nó len lỏi lấp đầy vết rạn hình sợi tóc rồi đông nguội từ từ, chiết suất của lớp nhựa sẽ đạt đúng một phẩy năm ba bảy. Hoàn toàn trùng khớp với thạch anh tinh khiết, không sai lệch dù chỉ một phần nghìn.”Cụ dừng lại một nhịp, nhìn sâu vào mắt cậu học trò nhỏ “Khi hai môi trường có cùng một chiết suất quang học tiếp giáp với nhau, ranh giới khúc xạ sẽ hoàn toàn biến mất. Các hạt photon đi tới sẽ lướt qua vết rạn mượt mà như thể nó chưa từng tồn tại trên cõi đời này. Ánh sáng sẽ lành lặn trở lại.”

Trái tim nhỏ bé của Hy dường như hẫng một nhịp. Nỗi sợ hãi và u uất đè nặng suốt những chu kỳ trạm qua bỗng chốc tan biến trước một sự thật giản dị mà vĩ đại. Không cần siêu máy tính triệu gigawatt, không cần những điểm ảnh ảo hóa làm nhức nhối võng mạc, một giọt nhựa từ cánh rừng xưa cũ của quê nhà loài người lại có thể chữa lành vết thương cho đôi mắt hướng về bầu trời vũ trụ.

Đôi môi khô khốc của Hy khẽ run rẩy. Lần đầu tiên, cậu bé tự kỷ thường co ro sợ hãi trước mọi tương tác chủ động vươn tay ra. Không hề có sự ngập ngừng, cậu cầm lấy chiếc giẻ lau quang học bằng sợi bông mềm đặt cạnh giá đỡ, cẩn thận lau sạch bụi bám trên mặt bàn gia nhiệt bằng gốm sứ. Cậu lau từng xentimét mặt bàn một cách tỉ mỉ, trân trọng, như thể đang dọn dẹp một bệ thờ linh thiêng.

Hành động nhỏ bé ấy khiến khóe mắt cụ Tuấn cay xè. Cụ hiểu rằng, đứa trẻ nhạy cảm này không chỉ muốn cứu chiếc kính thiên văn, mà sâu thẳm trong lòng, cậu đang tìm kiếm sự cứu rỗi cho chính tâm hồn mình — một nơi nương náu chân thật giữa thế giới máy móc lạnh lùng.

“Thời gian của chúng ta không còn nhiều,” cụ Tuấn khẽ nói, chỉ tay về phía chiếc đồng hồ cơ quả lắc trên vách tường đang gõ từng nhịp tích tắc đều đặn. “Viện trưởng Hào chỉ cho ba mươi chu kỳ trạm. Chúng ta cần tháo dỡ cụm thấu kính bốn mươi xentimét, làm sạch dầu mỡ cũ, chế tạo giá đỡ cân bằng nhiệt và nung chảy nhựa thông. Mọi công đoạn phải tuyệt đối chuẩn xác, không được để lọt dù chỉ một bọt khí li ti.”

Hy đặt chiếc giẻ lau ngay ngắn xuống mặt bàn, ngẩng đầu nhìn thẳng vào mắt người thầy già, dõng dạc cất lời “Cháu... cháu sẽ lên đây mỗi ngày sau giờ học thực hành. Cháu sẽ giúp ông canh nhiệt độ và tính toán giãn nở nhiệt của thạch anh. Chúng ta... nhất định sẽ cứu được chiếc kính, phải không ông?”

“Đúng vậy, chúng ta sẽ cứu được nó,” cụ Tuấn mỉm cười, bàn tay khô ráp vỗ nhẹ lên đôi vai gầy của cậu học trò.

Hai thầy trò cùng nhau thảo luận các bước thao tác cho đến khi ánh hoàng hôn màu hổ phách của mặt trăng Titan bắt đầu lụi tàn ngoài khung vòm kính. Cụ Tuấn dặn dò Hy giấu kỹ cuốn sổ tay, rồi dẫn cậu ra cửa vòm tầng 7B để trở về ký túc xá trước giờ giới nghiêm.

“Về cẩn thận nhé, cậu bạn nhỏ. Ngày mai chúng ta sẽ bắt đầu chuẩn bị đèn cồn và giá đỡ,” cụ Tuấn ấm áp dặn dò khi mở chốt cánh cửa gỗ viền kim loại.

“Dạ, cháu chào ông Tuấn.” Hy khẽ cúi đầu, nở một nụ cười ngượng nghịu rồi bước nhanh xuống những bậc thang xoắn ốc cũ kỹ.

Cụ Tuấn đứng tựa vào khung cửa, dõi mắt nhìn theo bóng lưng mảnh khảnh của cậu bé đang khuất dần sau các khúc cua cầu thang. Nhưng ngay khi bóng Hy vừa chìm xuống chiếu nghỉ của tầng 6, một đốm sáng màu xanh lam quen thuộc của vòng đeo tay liên lạc cá nhân bỗng lóe lên từ sau góc cột bê tông khuất tối, rồi vội vã vụt tắt như có người vừa hoảng hốt thu tay lại.

Nụ cười trên gương mặt cụ Tuấn khựng lại. Đôi lông mày bạc trắng của cụ khẽ nhíu chặt giữa bóng đêm tĩnh mịch đang vây kín hành lang phế cơ.