Chương 1: Gió Đổi Chiều Trên Lưng Trâu
Sợi dây thừng mũi căng phắt, giật mạnh cổ tay Vu Gia Bách khiến cậu bé mười tuổi suýt nữa trượt chân khỏi sống bờ ruộng. Mới chập tối mà khoảng trời phía đỉnh Tây Côn Lĩnh đã sập xuống tối om, từng mảng mây đen sì cuồn cuộn tràn qua khe núi như đàn trâu mộng hung dữ tranh nhau lội suối.
“Đứng lại nào, Sừng Cong! Ngoan, đứng yên!”
Bách gồng cứng hai bắp chân trần, bấm chặt ngón chân vào thớ bùn dẻo quánh để ghìm con vật lại. Trâu Sừng Cong chưa bao giờ dở chứng như thế này. Nó thở phì phò, hai cánh mũi phập phồng hít lấy hít để ngọn gió quẩn rồi liên tục giậm bốn vó to bè xuống mặt đất, gầm gừ những tiếng nghẹn ứ nơi cuống họng. Đôi sừng cong vút lắc lư đầy cảnh giác. Một luồng gió lạnh buốt sống lưng quét qua thung lũng, mang theo hơi tanh nồng của đất ải ngấm no nước ngầm.
Linh tính của đứa trẻ sinh ra và lớn lên trên triền dốc mách bảo Bách rằng trời không chỉ mưa giông bình thường. Mùa bão năm nay đến muộn, nhưng hơi gió quẩn này dữ dằn hơn mọi năm rất nhiều.
“Phải về nhanh thôi, bà nội ở nhà một mình!”
Bách thốt lên, vội vã đưa tay sang bờ rào nứa ven triền ruộng, nhanh thoăn thoắt bứt lấy một nắm lá nứa bánh tẻ xanh mướt. Cậu tiện tay vuốt phẳng từng phiến lá thon dài, nhét cẩn thận vào chiếc túi vải chàm thêu hoa văn mẹ để lại bên hông, rồi nhảy tót lên bờ be đất sét kiên cố, vỗ mạnh vào b* m*ng vạm vỡ của con trâu “Chạy mau, Sừng Cong! Về với bà thôi!”
Con trâu mộng dường như cũng hiểu được nỗi sốt ruột của chủ nhỏ, nó gập đầu lao nhanh dọc theo lối mòn men sườn đồi, bốn móng guốc nện thình thịch trên nền đất đá. Gió rít qua tai Bách từng hồi ù ù, giật tung vạt áo chàm đã sờn chỉ. Xa xa dưới chân dốc, ba mươi sáu nóc nhà của bản Phìn Hồ đã bắt đầu le lói những đốm lửa vàng giữa màn sương đen kịt đang sà thấp.
Về đến chân cầu thang gỗ, Bách chưa kịp buộc chặt thừng trâu vào gốc cột thì một tiếng ho sù sụ kèm theo tiếng th* d*c nặng nhọc từ trên sàn nhà vọng xuống. Tim cậu thót lại.
“Bà ơi!”
Bách phóng vút lên bảy bậc thang gỗ nghiến nhẵn bóng. Đập vào mắt cậu là dáng hình gầy guộc của bà Lù Thị Mỷ đang ngồi gục bên bậu cửa sổ. Một tay bà bấu chặt lấy mép gỗ đến trắng bệch các đầu ngón tay, tay kia ôm chặt lồng ngực gầy rộc phập phồng một cách khó nhọc. Tấm lưng còng của người bà sáu mươi tám tuổi run lên bần bật theo từng cơn co thắt, mái tóc bạc trắng xõa ra bên chiếc khăn chàm xộc xệch.
“Bách… Bách đấy à cháu…”
“Cháu đây, cháu Bách về rồi đây bà ơi!”
Bách luống cuống quỳ sụp xuống bên cạnh bà. Cậu với tay lấy chiếc quạt nan khẽ phẩy làn gió nhẹ, rồi thoăn thoắt chạy lại góc bếp cời tro, rót một bát nước ấm từ chiếc ấm nhôm luôn ủ trên than hồng. Cậu với tay mở chiếc hộp thiếc gỉ màu xám đặt trang trọng trên vách nứa, lấy ra vỉ thuốc trợ tim quen thuộc. Bóc một viên thuốc trắng nhỏ, Bách đỡ lấy bờ vai xương xẩu của bà, cẩn thận đưa viên thuốc đến sát miệng “Bà uống ngụm nước ấm này đi bà. Uống thuốc vào cho dịu ngực, có cháu ở đây rồi.”Bà Mỷ run rẩy hé môi nuốt trôi viên thuốc cùng ngụm nước ấm. Bách ngồi sát phía sau, hai bàn tay nhỏ bé xoa đều lưng bà theo vòng tròn, từng nhịp, từng nhịp kiên trì như cách cậu từng thấy cán bộ y tế trạm xá hướng dẫn mỗi lần bà phát bệnh. Hơi ấm từ lòng bàn tay đứa cháu nhỏ dường như đã tiếp thêm sinh lực cho bà cụ khiếm thị. Tiếng rít nghẹn trong cuống họng bà Mỷ chùng xuống, nhịp thở đứt quãng dần trở lại đều đặn hơn.
Bà thở hắt ra một hơi dài, buông lỏng bàn tay đang nắm chặt ngực áo. Đôi mắt mờ đục vì bệnh đục thủy tinh thể hướng về phía có tiếng thở quen thuộc của Bách, khóe miệng nhăn nheo khẽ mỉm cười hiền từ. Bà giơ bàn tay chằng chịt vết chai sạn, lần tìm rồi run rẩy v**t v* mái tóc khét mùi nắng gió của đứa cháu mồ côi “Bà đỡ rồi… May mà thằng Bách về kịp. Ban nãy gió đổi chiều thốc qua khe ván lạnh quá, ngực bà lại đau thắt như có tảng đá đè lên…”
“Tại trời trở gió đấy bà ạ. Mây đen kéo về kín cả đỉnh núi rồi, khéo đêm nay mưa to lắm.” Bách vừa nói vừa đỡ bà đứng dậy, dìu bà từng bước chậm rãi lại chiếc ghế mây cạnh bếp lửa giữa nhà.
Cậu bé gom mấy khúc củi gác bếp hoa ngo thả vào đống than hồng, thổi phù một hơi cho ngọn lửa bùng lên đỏ rực, xua đi cái rét buốt ẩm ướt đang luồn lách qua các khe nẹp nứa. Ánh lửa bập bùng soi rõ gương mặt ngăm đen lanh lợi của Bách và dáng hình gầy guộc, thâm trầm của người bà.
Ngồi sưởi ấm đôi bàn tay gầy gò bên bếp lửa, bà Mỷ nghiêng tai lắng nghe tiếng gió đang quất từng đợt ràn rạt vào mái ngói âm dương trên đầu. Giọng bà trầm ấm, ngân nga như lời hát ru người Nùng xưa cũ “Bách này, gió quẩn từ hốc núi thổi ngược lên thế này là bão dữ đấy. Đất trên đồi Khau Phạ mấy tuần nay ngậm đẫm nước rồi, mềm nhũn ra như bột giã dối. Mưa bão lớn thế nào, chỉ có ruộng bậc thang là không sợ thôi cháu à.”
Bách chớp chớp mắt, ngước nhìn gương mặt trầm lặng của bà “Ruộng bậc thang vững thế hả bà?”
“Vững chứ.” Bà Mỷ khẽ gật đầu, ngón tay run rẩy chỉ ra phía thung lũng mờ mịt. “Đấy là công sức đời cụ cố, đời ông nội cháu cùng dân bản đắp nên từ trăm năm trước. Bờ ruộng được be bằng đất sét xám nén chặt từng tấc một, rễ cỏ tranh ken dày như tấm lưới sắt giữ chặt thớ đất. Nước có dâng ngập bờ thì nó chảy tràn qua máng tre chứ không bao giờ làm vỡ bờ be. Muốn đi qua mùa bão, chân người cứ phải bám lấy sống ruộng cổ mà bước, nhớ lấy lời bà dặn nghen con.”
“Vâng, cháu nhớ rồi. Cháu chăn trâu trên ấy suốt, bờ ruộng cứng như lưng trâu Sừng Cong vậy, cháu biết rõ từng đoạn mà.” Bách siết chặt lấy bàn tay thô ráp của bà, lòng dâng lên niềm tin cậy ấm áp lạ kỳ.
Đêm buông xuống bản Phìn Hồ mỗi lúc một đặc quánh như một vại chàm chưa pha nước. Bách dìu bà lên giường, kéo tấm chăn bông cũ đắp ngang ngực cho bà rồi mới trở về chiếc dát tre của mình kê sát vách nứa.
Bên ngoài, tiếng sấm ầm ì từ phía xa bắt đầu dội lại, rền vang qua các hẻm đá tai mèo. Mưa bắt đầu rơi, từng giọt nặng trịch ném ầm ầm xuống mái ngói. Bách trằn trọc không sao chợp mắt nổi. Cậu nghiêng tai lắng nghe tiếng gió rít từng hồi quái dị qua kẽ ván, nghe tiếng thở nhọc nhằn của người bà bên kia gian buồng và tiếng trâu Sừng Cong thỉnh thoảng lại thở phì phò dưới gầm sàn. Cơn bão này chắc chắn sẽ rất khác thường, nỗi bất an mơ hồ cứ cuộn lên trong lồng ngực non nớt.
Bỗng nhiên, giữa tiếng mưa gió gầm rú mịt mùng, một tiếng răng rắc khô khốc xé toạc màn đêm vọng lại từ vách núi Khau Phạ sau nhà, khiến mặt đất dưới sàn gỗ khẽ rung rinh một nhịp rợn người.
Tiếng Kèn Lá Men Theo Bờ Ruộng Bậc Thang
