Chương 11: Mảnh Thạch Anh Trong Đêm Cách Ly

Tiếng xích sắt va đập loảng xoảng vào then cài kim loại vang vọng khắp giếng thang tầng sáu, khép lại lối lên đài quan trắc trong một âm thanh sắc lạnh.

Ma Văn Tuấn đứng lặng ở khúc ngoặt chiếu nghỉ, ánh mắt dõi theo bóng dáng nhỏ bé của Lâm Khải Hy đang chầm chậm bước xuống từng bậc thang dưới sự giám sát của kỹ thuật viên học viện. Bờ vai gầy guộc của cậu bé vẫn còn khẽ run, nhưng bước chân đã không còn chao đảo, hoảng loạn như buổi chiều đầu tiên lạc bước lên tầng mái. Đi bên cạnh, An Vy thỉnh thoảng khẽ nghiêng đầu ra hiệu động viên bạn, mái tóc đuôi ngựa đung đưa kiên định.

Cụ Tuấn đút tay vào túi chiếc áo khoác thợ máy sờn chỉ, ngón tay chai sần lặng lẽ siết chặt góc chiếc khăn lau quang học bằng nhung sẫm màu. Miếng vải mềm ấy đã cùng cụ đi qua gần một thế kỷ lau chùi từng mặt gương, giữ cho ánh sáng truyền qua không vương một hạt bụi. Lòng người thầy già dâng lên niềm xót xa nhưng cũng ngập tràn ấm áp; dẫu phong ba học vụ vừa ập tới, hai đứa trẻ vẫn bình an.

“Mời ông Tuấn quay về phân khu cư trú cơ giới,” vị Trưởng ban giám sát học vụ lạnh lùng nhắc nhở, thu lại chiếc kẹp niêm phong điện tử. “Quyết định tạm đình chỉ công tác bảo trì có hiệu lực ngay lập tức. Trong thời gian chờ phiên điều trần, ông không được rời khỏi khoang kỹ thuật dãy C nếu chưa có lệnh điều động từ văn phòng Viện trưởng.”

Cụ Tuấn khẽ gật đầu, không buông một lời than vãn “Tôi hiểu rõ quy định. Cảm ơn Trưởng ban.”

Cánh cửa khoang cư trú kỹ thuật số 12 khép lại sau lưng cụ bằng một tiếng xì hơi nén khô khốc. Căn phòng nhỏ chừng mười lăm mét vuông nằm sâu trong lòng vách trạm Titan01 chỉ được thắp sáng bởi một bóng đèn dây tóc vàng nhạt — thứ ánh sáng hiếm hoi không phát ra từ các bảng diode phát quang của mạng AetherNet.

Cụ Tuấn kéo chiếc ghế tựa bọc da nhân tạo đã nứt nẻ, ngồi xuống trước bàn làm việc chất đầy bản vẽ cơ khí cũ. Trên mặt bàn, tấm bảng ghi nhớ hiển thị văn bản số đang nhấp nháy dòng chữ đỏ thẫm: Thời hạn thanh lý cưỡng chế: 05 chu kỳ trạm.

Một trăm bốn mươi lăm năm cuộc đời trôi qua tựa như một cái chớp mắt giữa dải ngân hà. Cụ nhớ lại sáu mươi năm trước, khi làn sóng số hóa bắt đầu quét qua hệ thống giáo dục liên hành tinh, toàn bộ đồng nghiệp của cụ lần lượt nhận quyết định hồi hương, quay về những thành phố vòm xanh mướt trên Trái Đất để an dưỡng tuổi già bằng nguồn trợ cấp dồi dào. Riêng cụ kiên quyết nộp đơn xin ở lại trạm viễn thám lạnh lẽo này, chấp nhận hạ ngạch từ một kỹ sư trưởng phụ trách hệ thống quan trắc quang học xuống làm nhân viên bảo trì cơ khí bậc thấp.

Lý do duy nhất giữ chân cụ chính là chiếc kính khúc xạ "Sao Băng Cổ".

Vào cái ngày người ta tháo dỡ các đài quan sát cổ điển để thay bằng cụm cảm biến viễn thám AetherNet, cụ Tuấn đã đứng trước ống kính đồng thau bốn mét sừng sững, tự tay chạm vào thấu kính thạch anh nguyên khối nung chảy năm 2160. Khi ấy, cụ đã tự hứa với lòng mình: chừng nào cụ còn hít thở, đôi mắt trần nguyên sơ của con người trước vũ trụ bao la sẽ không bị tước đoạt bởi những thuật toán điểm ảnh giả tạo. Con người có thể tạo ra hàng tỷ pixel rực rỡ, nhưng chỉ có từng hạt photon thực thụ băng qua hàng triệu dặm không gian mới mang trọn vẹn hơi thở của các vì sao.

Cụ Tuấn thở dài một tiếng, ánh mắt hướng về phía vách ngăn bằng hợp kim ngăn cách với tầng 7B. Nỗi lo âu bất chợt trỗi dậy, đè nặng lồng ngực cụ.

Khối thấu kính hội tụ đường kính bốn mươi xentimét vừa được cụ và Khải Hy hàn gắn hoàn hảo bằng nhựa thông Canada, vết nứt rạn đã biến mất hoàn toàn. Thế nhưng, nó vẫn đang nằm trơ trọi trên lớp vải đệm dạ của bàn thao tác, chưa kịp lắp trở lại khung đỡ kim loại của thân ống kính. Trong điều kiện trọng trường nhân tạo biến thiên liên tục của trạm Titan01, nếu thấu kính không được cố định vào đúng ngàm chịu lực chuẩn thăng bằng cơ học, ứng suất uốn lệch tâm sẽ từ từ tác động lên bề mặt thạch anh. Dù lớp keo n = 1.537 rất bền bỉ, sự chênh lệch áp lực kéo dài trong năm chu kỳ trạm hoàn toàn có thể làm biến dạng vi mô đường cong khúc xạ.

Cụ cần phải đưa khối thạch anh trở lại thân ống trước khi hội đồng nhóm họp. Nhưng bằng cách nào khi cánh cửa vòm đã bị khóa xích niêm phong?

Đúng lúc ấy, từ góc hốc tường bên cạnh kệ sách kim loại, một âm thanh lách cách quen thuộc khẽ vang lên.

Đó là chiếc máy liên lạc bảo trì nội bộ chạy bằng đường dây cáp đồng độc lập — một hệ thống liên lạc cổ xưa từ thế kỷ trước dùng riêng cho thợ máy khoang đáy, hoàn toàn tách rời khỏi mạng dữ liệu AetherNet của học viện. Cụ Tuấn giật mình, vội vàng đứng dậy bước tới.

Chiếc màng rung kim loại phát ra từng chuỗi xung nhịp ngắt quãng theo nhịp điệu rất riêng: Cạch... cạch cạch... cạch...

Hai dài, ba ngắn. Dừng hai giây. Rồi lại lặp lại một dài, bốn ngắn.

Đó là mã số kỹ thuật quang học mà cụ từng chỉ cho Khải Hy khi hai thầy trò cùng đo đạc tiêu cự thấu kính. Cụ Tuấn áp ống nghe sắt lạnh ngắt lên tai, tay run run gạt cần chuyển mạch:“Hy đấy phải không cháu?”

Đầu dây bên kia im lặng mất vài giây, chỉ có tiếng thở nhè nhẹ hòa cùng tiếng quạt gió của hành lang tầng sáu. Rồi một giọng nói trong trẻo, nhỏ nhẹ nhưng vô cùng rành rọt cất lên “Ông Tuấn... Cháu đang ở trạm cáp kỹ thuật góc cầu thang.”

“Cháu có sao không? Giám sát học vụ có làm khó cháu và An Vy không?” Cụ Tuấn vội hỏi, giọng trầm ấm dồn dập âu lo.

“Cháu không sao ạ,” Hy đáp, từng âm tiết được phát ra chậm rãi nhưng vững vàng lạ thường. “Vy đã dẫn cháu về khu ký túc xá an toàn, rồi bạn ấy đứng canh để cháu trốn ra trạm cáp cơ học này. Ông ơi... lúc kỹ thuật viên vào tịch thu hộp nhựa thông, cháu đã nhanh tay rút được chốt định vị quang học của bệ đỡ thấu kính giấu vào cổ tay áo.”

Cụ Tuấn sững sờ. Đôi mắt sau tròng kính tròn mở to vì ngỡ ngàng.

Chốt định vị quang học bằng hợp kim titan — linh kiện then chốt nhất để khóa chặt và cân chỉnh góc nghiêng của cụm thấu kính bốn mươi xentimét vào thân ống đồng thau! Nếu không có chiếc chốt chuẩn xác đó, dù đoàn thanh tra có đem xe cẩu cơ giới đến cũng không thể tháo rời chiếc kính mà không làm vỡ cụm ren xoay cổ điển. Đứa trẻ nhút nhát, sợ hãi đám đông và run rẩy trước từng tiếng động lạ ngày nào, trong thời khắc hiểm nguy lại có thể bình tĩnh và can trường đến mức ấy.

Cảm xúc dâng trào làm sống mũi người thầy già cay xè. Một giọt nước mắt lăn dài qua nếp nhăn nơi khóe mắt cụ, rơi xuống mặt bàn máy lạnh lẽo.

“Cháu dũng cảm lắm, Khải Hy,” cụ Tuấn nghẹn ngào nói vào ống nghe, giọng run rẩy vì xúc động. “Cháu đã bảo vệ linh hồn của chiếc kính. Nhưng khối thạch anh vẫn nằm trên bàn dạ, nếu chịu trọng trường lệch quá lâu, bề mặt quang học sẽ mất đi độ chuẩn xác.”

“Cháu biết ạ,” giọng Hy vang lên dứt khoát qua ống nghe đồng. “Cánh cửa xích ở tầng 7B... ban nãy cháu để ý thấy khe hở giữa hai vòng khóa cơ học vẫn còn một khoảng trống khoảng hai mươi xentimét. Cháu có thể lách qua được. Nhưng cháu chưa nắm rõ cách nhả ngàm dây cót của hệ thống bánh răng đối trọng.”

Cụ Tuấn hít một hơi thật sâu để lấy lại sự trầm tĩnh. Cụ hiểu rằng đây là canh bạc duy nhất để cứu vãn di sản “Nghe ông dặn đây, cậu bạn nhỏ. Hệ bánh răng thăng bằng của Sao Băng Cổ hoạt động theo nguyên lý cơ hồi tiếp. Ở phía sau vòng đai giữ thấu kính có một bánh cót nhỏ mang mười hai khấc hãm. Khi cháu tiếp cận được thân kính, đừng dùng lực mạnh. Hãy xoay nhẹ tay quay trợ lực ngược chiều kim đồng hồ đúng ba nấc, cho đến khi nghe một tiếng ‘tách’ thanh mảnh. Lúc đó, khung đỡ sẽ tự động hạ thấp mười milimét, vừa khít để cháu trượt thấu kính vào rãnh mà không cần dùng búa gõ.”

“Dạ, ngược chiều kim đồng hồ ba nấc... Cháu nhớ rồi ạ.”

“Hãy cẩn thận tối đa, Khải Hy. An toàn của cháu luôn là điều quan trọng nhất với ông.”

“Cháu hứa với ông. Chúng ta sẽ cùng đưa ánh sáng trở lại.”

Tín hiệu cơ học ngắt cái cạch, trả lại không gian yên ắng cho khoang phòng kỹ thuật. Cụ Tuấn buông ống nghe, lồng ngực phập phồng những nhịp đập rạo rực của niềm tin và hy vọng. Đứa trẻ ấy đã thực sự bước ra khỏi bóng tối của chính mình để đón nhận ngọn lửa tri thức thực nghiệm.

Bỗng nhiên, chiếc đèn cảnh báo an toàn gắn trên góc trần khoang cư trú khẽ nhấp nháy, chuyển từ màu xanh dịu sang sắc vàng sẫm u ám.

Cùng lúc đó, một rung chấn vi mô hết sức lạ lùng truyền dọc qua lớp sàn hợp kim dưới chân cụ. Đó không phải là nhịp rung cơ học tuần hoàn quen thuộc của hệ thống đẩy trạm Titan01, mà là một lực kéo xoắn vô hình, râm ran và sắc nhọn như hàng vạn mũi kim từ trường đang âm thầm cào xé lên lớp vỏ ngoài của trạm không gian.