Chương 6: Điều Hoa Biết

Tối hôm đó, sau khi Thảo Nguyên thu dọn tập vở ở bậc thềm rồi vào phòng ngủ, gian nhà chỉ còn lại tiếng quạt máy quay đều đều.

Hoa ngồi ở bàn ăn một mình, nhìn chén trà nguội ngắt từ chiều. Chén trà của chú Tình uống dở đọng vệt nâu sẫm dưới đáy men sứt. Chiều nay chú Tình ghé qua, báo tin lò gạch của ông Tám Sự bên xã Mỹ Hạnh đã dỡ bỏ. Lò thủ công vùng này cứ tắt dần, thợ thuyền bỏ đi làm công nhân, chỉ còn mảnh đất bốn công này trơ trọi bám mé sông. Trên mâm, lồng bàn vẫn đậy kín thức ăn. Cơm chiều dọn ra, ông Phương chỉ lua vội nửa chén lưng rồi buông đũa ra sân. Thảo Nguyên cũng ăn rất ít, lẳng lặng bưng chén đi rửa.

Căn nhà từ lâu đã quen sự vắng lặng. Từ ngày chồng cô mất trong ca trực đêm năm năm trước, rồi má chồng qua đời hai năm sau đó, tiếng người cứ thưa dần. Anh Huy thỉnh thoảng ghé qua với những cuộc điện thoại hối hả và giấy tờ chuyển nhượng đất, nói vài câu rồi vội vã chạy xe về thị trấn. Ở xưởng chỉ còn ông già ngoài sáu mươi và hai mẹ con cô.

Hoa nhìn qua khung cửa sổ. Ngoài sân xưởng tối mịt, không có bóng đèn nào được bật. Dưới ánh trăng mỏng, bóng lưng Quốc Phương ngồi trên chiếc ghế gỗ thấp cạnh bàn nhồi đất, mắt hướng thẳng về phía hai vòm lò nung đen thẫm cuối sân. Ông ít khi vào nhà sớm, đêm nào cũng nán lại ngoài đó rất lâu.

Hoa đứng dậy. Cô không dọn chén trà nguội, chỉ khẽ khàng kéo then cửa bước ra sân.

Gió sông thổi qua bờ đê, mang theo mùi bùn ướt và mùi cỏ dại ngai ngái. Đất dưới chân mịn và ráp, còn giữ hơi ấm sót lại của một ngày nắng gắt. Hoa đi chậm trên nền đất nện, đến bên bàn nhồi rồi kéo chiếc ghế đẩu bằng gỗ mù u ngồi cạnh ông, giữ một khoảng cách chừng hai bước chân.

Cô không hỏi ông đang nghĩ gì.

Mười lăm năm làm dâu, Hoa hiểu rõ đàn ông họ Điền. Hỏi ông nghĩ gì chỉ làm sự im lặng thêm nặng nề. Lâm ngày trước mỗi khi buồn cũng chỉ ra bờ sông ngồi một mình. Ba chồng cô còn khép kín hơn thế. Cả đời ông lấy công việc làm lời nói, lấy vết chai sần trên tay làm thước đo.

Quốc Phương không quay đầu lại. Hai bàn tay to bè của ông đặt trên hai đầu gối, móng tay vẫn dính vệt đất sét nâu đỏ dù đã rửa qua nước giếng. Ông vẫn nhìn về phía hai vòm lò đang im lìm trong bóng tối. Tiếng dế gáy rền rĩ dưới bờ đất.

Hoa hít một hơi sâu, giọng cô nhỏ nhẹ nhưng rõ ràng “Ba, con muốn nói chuyện về cuốn nhật ký của anh Lâm.”

Bóng lưng Quốc Phương khẽ giật một cái. Hai bờ vai khòm của ông lập tức cứng lại dưới lớp áo bà ba sờn mép. Ông không đáp, cũng không hề nhúc nhích.

Hoa nhìn sườn mặt nghiêng của ba chồng, nơi những nếp nhăn sâu hoắm chạy dài xuống gò má sạm nắng. Cô nói tiếp “Con biết con Nguyên đã đọc. Con không lấy lại vì...”

Cô ngừng lại một nhịp, khẽ cắn môi để chọn lại lời cho thật đúng “Con nghĩ để nó đọc không sao.”

Gió đêm lại thổi qua lán phơi, làm tấm bạt che gạch mộc khẽ phần phật. Quốc Phương vẫn ngồi bất động như tảng đá đặt giữa sân.

Hoa biết cuốn tập bìa xanh bọc vải thô đó từ năm ngoái. Đêm nọ, thấy Thảo Nguyên ngồi góc giường chăm chú đọc từng dòng chữ của ba nó, cô đã lẳng lặng khép cửa lại. Cô không đọc cuốn nhật ký đó cho ông nghe, không trích dẫn hay kể lại. Đem từng lời trong sổ ra đọc lúc này chẳng khác nào sự trách cứ, hay tệ hơn, là sự thương hại mà lòng tự trọng của người thợ cả không bao giờ chấp nhận.Cô chỉ nhìn vào khoảng tối mênh mông trước mặt, nói tiếp bằng giọng trầm tĩnh “Trong đó anh Lâm có viết về ba. Về cái ngày ba dạy anh đọc lửa lần đầu.”

Không gian chung quanh như chùng xuống.

Quốc Phương vẫn ngồi im phăng phắc. Ông không quay lại hỏi con trai đã viết những gì, không hỏi Hoa đã đọc bao nhiêu trang, cũng không hỏi tại sao Thảo Nguyên tìm thấy cuốn sổ. Ông không nói một tiếng nào. Chỉ im. Sự im lặng của ông đặc quánh như đất sét ủ lâu ngày dưới đáy hố, không để lọt một chút ánh sáng nào xuyên qua.

Hoa ngồi bên cạnh ông thêm một lúc. Tiếng sóng vỗ ì oạp vào mép bờ bao. Gió sông bốc lên lạnh dần, bắt đầu ngấm qua lớp áo mỏng. Cô nhìn mái tóc muối tiêu và đôi vai còng của người cha già, biết mình đã nói đủ những gì cần nói.

Hoa khẽ khàng đứng dậy. Cô không nói thêm gì, bước chầm chậm về phía bậc thềm nhà.

Cửa gỗ khép lại sau lưng cô một tiếng cạch khô khốc. Hoa với tay lên vách, tắt công tắc đèn phòng khách. Gian nhà trước chìm vào bóng tối thăm thẳm.

Quốc Phương ngồi lại một mình giữa mảnh sân hoang vắng.

Ngoài sân tối mịt. Tiếng côn trùng dưới bờ đất kêu rền rĩ từng hồi không ngớt như tiếng vọng từ lòng đất sâu.

Ông ngước mắt nhìn về phía hai cái lò không đốt. Cái miệng lò vòm cuốn đen ngòm và yên, lặng lẽ nuốt trọn màn đêm vào khoang lò trống rỗng. Đã bao nhiêu năm rồi cái lò ấy chưa từng ngủ một giấc dài như thế này? Từ đời cha ông — ông Điền Văn Đức — đắp cái lò đầu tiên vào năm tám mươi bảy, ngọn lửa trấu chưa từng tắt lâu đến vậy.

Lời nói của đứa con dâu vẫn lơ lửng trong không khí. Từng tiếng đè nặng lên ngực ông. Năm năm qua, ông chôn chặt cái đêm oan nghiệt đó trong câm lặng. Ông tưởng chỉ có mình ông mang theo món nợ với thằng Lâm xuống mồ, tưởng rằng giữ cho lò đỏ lửa thì linh hồn con trai sẽ không lạnh lẽo. Nhưng Thảo Nguyên đã đọc từng trang giấy, lần tìm bóng hình cha nó từ những điều ông chưa bao giờ dám nhắc tới.

Ngón tay Quốc Phương khẽ co lại trên hai đầu gối.

Ông chống tay lên đầu gối, chầm chậm đứng dậy. Khớp xương chân kêu rắc một tiếng khô khốc. Ông không đi vào nhà, cũng không bật đèn pin. Bước chân nặng nề đưa ông rẽ sang lán phơi gạch mộc.

Bên trong lán, bóng tối trùm lên những hàng gạch đã khô kiệt đang đứng im như những bức tường thành thu nhỏ. Không có bóng đèn nào được bật lên. Ánh trăng lọt qua mái lán rải từng vệt mỏng manh xuống nền đất nện.

Quốc Phương bước tới góc lán, lấy một nắm đất sét từ đống đã ủ kỹ. Mùi đất ẩm nồng nặc xộc vào mũi — thứ mùi quen thuộc bám vào da thịt ông suốt mấy mươi năm. Đất dẻo quánh, mát lạnh, nặng trịch trên mười đầu ngón tay.

Ông mang nắm đất đặt lên chiếc bàn gỗ cũ, bắt đầu nhồi. Hai bàn tay đè xuống, đẩy tới, gấp mép lại rồi ấn mạnh bằng cả sức nặng của nửa thân trên. Xoay tròn, ép xuống, lại gấp lại.

Ông nhồi đất trong bóng tối một mình, không cần đèn — đôi tay nhớ từng nhịp mà không cần mắt dẫn. Bên trong nhà, đèn phòng Thảo Nguyên còn sáng dưới khe cửa.