Chương 1: Tiếng Gù Sau Cánh Cửa Gỗ
“Khưu Bảo Triết, con đọc tiếp đoạn hai cho cả lớp nghe nào.”
Tiếng cô Trà My vang lên dịu dàng giữa không gian tĩnh lặng của lớp 2A. Khưu Bảo Triết giật thót người, hai bàn tay nhỏ bé lập tức bấu chặt lấy gấu chiếc áo len màu vàng đất mà mẹ đan cho từ đầu mùa đông. Cậu run rẩy đứng dậy, cuốn sách Tiếng Việt mở rộng trên mặt bàn gỗ bỗng trở nên nặng trĩu.
Triết nhìn chăm chú vào những dòng chữ in nghiêng ngay ngắn, nhưng cổ họng cậu như có một hòn sỏi vô hình chặn ngang. Lồng ngực cậu đập thình thịch từng nhịp hoảng loạn. Kể từ buổi chiều định mệnh năm lên năm tuổi, khi chiếc xe đạp nhỏ lao xuống con dốc trơn trượt sau cơn mưa làm cậu ngã đập đầu vào bờ đá, những âm thanh tròn trịa dường như đã rời bỏ cậu. Cậu hiểu hết những điều cô giáo giảng, đọc trôi chảy từng chữ trong suy nghĩ, nhưng hễ mở miệng phát âm, đầu lưỡi lại cứng đờ và co giật một cách bất lực.
Triết hít một hơi thật sâu, hai bờ môi mấp máy “B... b... bầy... bầy...”
Mấy tiếng ngắc ngứ vừa bật ra khỏi kẽ răng, phía dãy bàn bên cạnh đã rộ lên tiếng cười khúc khích. Thằng Tùng ngồi bàn trên quay ngoắt xuống, chun mũi làm bộ mặt khỉ rồi nhại lại với giọng the thé “B... bầy... bầy... Kìa chúng mày ơi, đĩa lại bị xước rồi!”
“Đọc như gà mổ thóc ấy!” — một tiếng cười vô tâm khác hùa theo.
Hai má Triết nóng bừng lên, ửng đỏ vì xấu hổ và tủi thân. Cậu cúi gằm mặt xuống mép bàn, bờ mi rưng rưng ngấn nước, những ngón tay bấu chặt gấu áo đến mức đầu ngón trắng bệch, sợi len giãn ra nhàu nhĩ. Cậu ước gì sàn lớp học có một kẽ nứt thật lớn để mình có thể chui xuống đó trốn đi.
“Các con trật tự nào!” Cô Trà My gõ nhẹ thước kẻ xuống bàn giáo viên, ánh mắt nghiêm khắc nhìn quanh lớp rồi dừng lại nơi Triết với nét nhìn bao dung, vỗ về. “Triết ngoan, con ngồi xuống đi. Lát nữa ra chơi cô sẽ hướng dẫn con đọc lại nhé.”
Cậu bé ngồi thụp xuống ghế, cắn chặt môi để ngăn giọt nước mắt không rơi xuống trang vở trắng. Trần Tuệ Lâm, cô bạn lớp trưởng ngồi cùng bàn với hai bím tóc đuôi sam nhỏ gắn nơ đỏ, khẽ liếc nhìn cậu đầy vẻ lo lắng rồi nghiêm mặt quay lên lườm bọn con trai bàn trên một cái sắc lẹm. Nhưng chừng ấy sự an ủi vẫn không xua đi được nỗi nghẹn ngào đang đè nặng trong lòng Triết.
Hồi trống báo hiệu giờ ra chơi rền vang từng nhịp giòn giã. Cánh cửa lớp bật mở, lũ trẻ ùa ra sân như bầy chim vỡ tổ. Tiếng hò reo, tiếng bước chân rầm rập đuổi bắt nhau vang dội khắp khoảng sân trường rải đầy bóng thông và rêu phong cổ kính.
Triết không ra sân. Cậu lầm lũi ôm chiếc cặp vải nép sát vào mép tường, bước từng bước thật nhanh để trốn tránh những ánh nhìn tò mò và những lời trêu chọc vô tình. Cậu không muốn ai nhìn thấy đôi mắt hoe đỏ của mình. Đôi chân nhỏ vô thức đưa Triết men theo dãy hành lang vắng vẻ ở tầng hai, nơi ánh nắng hanh vàng của xứ sở ngàn hoa chỉ rọi nghiêng nghiêng qua các chấn song gỗ.
Đi đến tận góc cuối cùng của dãy nhà cổ, Triết dừng lại trước một chiếc cầu thang gỗ lim cũ kỹ dẫn lên gác mái. Những bậc thang phủ một lớp bụi mỏng và rợp bóng những tán thông già reo vi vu ngoài cửa sổ. Thường ngày, học sinh chẳng mấy ai dám bén mảng đến đây vì sợ bóng tối và sợ bị bác bảo vệ nhắc nhở. Nhưng lúc này, sự tĩnh lặng của góc cầu thang lại như một chiếc tổ êm ái vẫy gọi cậu.
Triết rón rén bước lên từng bậc. Tiếng gỗ thông khô khẽ cọt kẹt dưới đế giày vải. Càng lên cao, không khí se lạnh quen thuộc của đồi thông càng nhạt bớt, nhường chỗ cho một mùi hương kỳ lạ: mùi ngói nung đón nắng hanh, mùi mùn cưa khô ráo và thoang thoảng cả hương thơm mộc mạc của thóc nếp mới.
Lên đến chiếu nghỉ trên cùng, Triết thấy cánh cửa gỗ dày khép hờ, để lộ một khe hở rộng chừng một gang tay. Cậu toan quay gót đi xuống thì một chuỗi thanh âm trầm bổng, êm ả bỗng lọt qua khe cửa “Gù... gù... gù...”
Tiếng kêu trầm ấm, ngân nga như một điệu hát ru bí mật giữa trưa vắng.
Triết nín thở, tò mò ghé mắt nhìn qua khe cửa hẹp. Cảnh tượng bên trong khiến cậu bé bảy tuổi sững sờ đến mức quên cả nhịp thở.Căn gác mái không hề u tối như cậu tưởng tượng. Ánh nắng rực rỡ xiên qua ô cửa kính tròn gắn trên vòm mái ngói âm dương, rọi thành một luồng bụi vàng óng ánh như mật thông rơi rớt. Giữa không gian thơm mùi ván gỗ là một chiếc chuồng chim ba tầng sơn màu xanh nhạt đã bạc màu thời gian. Và xung quanh chiếc chuồng ấy, mười tám chú chim bồ câu trắng muốt như những đám mây nhỏ đang thong dong dạo bước. Con thì rỉa lông, con thì chớp cánh phành phạch, con lại cất tiếng gù êm ái đáp lời nhau.
Ngồi xếp bằng trên sàn gỗ là bác Bảy, người bảo vệ già của trường. Bác mặc chiếc áo khoác bộ đội cũ bạc màu, mái tóc muối tiêu lấp lánh dưới vệt nắng tròn. Bác đang thong thả vốc từng nắm thóc vàng ươm từ chiếc túi gai, rải đều trên sàn gỗ rồi mỉm cười lẩm bẩm trò chuyện với đàn chim như nói với những đứa cháu nhỏ trong nhà.
Mải mê ngắm nhìn, Triết vô tình tì người mạnh vào cánh cửa. Khớp bản lề rỉ sét phát ra một tiếng “két” khô khốc.
Đàn chim giật mình vỗ cánh rào rào. Bác Bảy quay đầu lại, đôi lông mày hoa râm khẽ nhướn lên dưới vành nón cối.
Triết hoảng hốt, hai bàn tay lại cuống cuồng bấu chặt gấu áo len, tim đập thình thịch trong lồng ngực. Cậu toan xoay người bỏ chạy vì sợ bị mắng, nhưng một giọng nói trầm ấm mang âm sắc miền Trung mộc mạc đã kịp giữ bước chân cậu lại “Kìa, c* Triết lớp 2A đó phải không con? Đừng sợ, vào đây với bác nào.”
Bác Bảy không hề cau mày giận dữ. Gương mặt sạm đen hằn sâu những nếp nhăn của người bảo vệ già giãn ra thành một nụ cười đôn hậu. Bác giơ bàn tay thô ráp đầy những vết chai sần, khẽ vẫy cậu bé vào trong.
Triết ngập ngừng bước qua bậu cửa gỗ, hai má vẫn còn ửng hồng vì ngượng ngùng. Bác Bảy với tay lấy thêm một vốc thóc nếp mẩy tròn, thơm phức mùi nắng đồng bãi, rồi nắm lấy bàn tay nhỏ xíu đang run rẩy của Triết, nhẹ nhàng trút những hạt thóc vàng vào lòng bàn tay cậu.
“Nào, ngồi xuống đây với bác. Con cứ xòe tay ra giữ yên thế này, lũ nhỏ ngoan và hiền khô à, không cắn đâu.”
Triết ngồi bệt xuống tấm ván gỗ thông, lưng tựa vào chiếc cột gỗ vững chãi, hai cánh tay duỗi thẳng ra phía trước. Cậu nín thở, cố giữ cho đôi bàn tay không run rẩy.
Đàn chim trắng sau một thoáng e dè liền lục tục sà xuống. Bất chợt, từ nóc chuồng gỗ ba tầng, một chú bồ câu trắng tinh khôi khẽ chao cánh bay xuống, đậu ngay trước mũi giày của Triết. Trên chỏm đầu chú có một túm lông nhỏ xòe cong nhẹ nhàng, tựa như một đóa hoa cúc trắng nhỏ xíu nở giữa sương sớm.
Chú chim nghiêng đầu ngó nghiêng Triết bằng đôi mắt tròn xoe màu hạt tiêu đen láy. Rồi dường như cảm nhận được sự hiền lành toát ra từ cậu bé, chú dạn dĩ bước từng bước ngắn, nhảy tót lên cổ tay Triết rồi cúi đầu mổ nhẹ vào hạt thóc trong lòng bàn tay cậu.
Chiếc mỏ mềm ấm nhấp từng nhịp nhồn nhột trên da thịt khiến Triết khẽ rụt vai lại rồi bật cười khúc khích. Một làn sóng ấm áp và bình yên kỳ lạ dâng lên trong lồng ngực, nhẹ nhàng cuốn trôi đi tất cả nỗi cay đắng, tủi hổ và những tiếng cười chê nơi lớp học ban nãy.
Bác Bảy chăm chú nhìn cảnh tượng ấy, trong đôi mắt già nua ánh lên niềm ngạc nhiên xen lẫn trìu mến “Chà, con chim này vốn bướng và nhát người nhất đàn đấy nhé. Bác chăm nó từ hồi mới ra ràng mà mãi cả tháng trời nó mới chịu đậu vào tay bác ăn thóc. Vậy mà hôm nay nó lại chịu làm quen với con ngay lần đầu tiên.”
Người bảo vệ già đưa ngón tay thô ráp khẽ v**t v* túm lông hình hoa cúc trên đầu chú chim, rồi quay sang nhìn thẳng vào mắt Triết, giọng trầm ấm “Nó chưa có tên đâu con. Con xem, con có muốn đặt cho chú chim này một cái tên thật đẹp không nào?”
Nhìn chú chim trắng đang ngước đôi mắt hạt tiêu tròn xoe nhìn mình rồi cất tiếng gù khe khẽ, Triết thấy sống mũi cay cay. Cổ họng cậu nghẹn ngào, đôi môi nhỏ mấp máy run run, khao khát muốn cất lên từng thanh âm trọn vẹn từ tận đáy lòng.
Tổ Bồ Câu Trắng Trên Gác Mái Trường Xưa