Chương 21: Viên Gạch Làm Nền

Sáng thứ Hai, sương mù trên sông Vàm Cỏ Đông vừa tan thì tiếng xe máy của môi giới Tuấn đã trờ tới trước xưởng Phương Thành.

Quốc Phương ngồi ở đầu bàn gỗ dài dưới hiên xưởng cùng Quốc Huy. Tuấn bước vào, mở cặp táp rút xấp hồ sơ dày đặt lên bàn. Bản hợp đồng chuyển nhượng ba công rưỡi đất xưởng với mức giá ba tỷ rưỡi đã được bổ sung điều khoản tách thửa rõ ràng: giữ lại nửa công đất mé sông nơi có vòm lò số một cho gia đình họ Điền.

Tuấn đưa cây bút mực về phía ông, nói “Hồ sơ xong xuôi rồi chú Phương. Dự án đã điều chỉnh hành lang cây xanh, né đúng năm trăm mét vuông của chú. Chú ký giùm em chỗ này.”

Ông Phương đón lấy cây bút. Đầu ngón tay thô ráp lấm vệt đất sét siết chặt thân bút, đặt nét ký dứt khoát vào góc dưới trang giấy. Xong xuôi, Huy cùng Tuấn lên thị trấn làm thủ tục giải ngân và công chứng.

Đến trưa, Huy chạy xe về tới sân xưởng, đi thẳng ra lán phơi tìm cha. Anh rút trong túi xách da ra hai tờ giấy còn thơm mùi mực in, đưa cho ông rồi nói “Nợ ngân hàng tám trăm triệu con đã nộp dứt điểm rồi ba. Đây là biên lai thu tiền với thông báo xóa thế chấp. Còn tờ này là biên bản cắm mốc ranh giới, bảo toàn nửa công đất ven sông cho nhà mình.”

Ông Phương nhận lấy hai tờ giấy. Dưới bóng râm lán phơi, mắt ông dừng lại ở con dấu đỏ tròn của ngân hàng xác nhận đã tất toán trọn vẹn. Món nợ đè nặng suốt mấy năm ròng, từng khiến ông thức trắng bao đêm canh lò, giờ nằm yên trên mảnh giấy mỏng. Cầm tờ giấy giải chấp trên tay, ông Phương khẽ gật đầu, trút bỏ được mối âu lo canh cánh bấy lâu.

Vài tuần sau, ngày lành khởi công cất ngôi nhà mới tới trong sớm mùa khô.

Trên khoảnh đất nửa công ven sông, hai mươi lăm ngàn viên gạch nung đỏ au của mẻ cuối cùng đã được chuyển hết ra khỏi lò, xếp ngay ngắn thành từng khối vuông vức bao quanh các đường móng vừa đào.

Ông Phương đứng bên vòm lò số một nay đã nguội tắt hẳn. Lò gạch cổ kính do cha ông đắp từ năm 1987, vòm gạch rêu phong sừng sững bên rặng dừa nước soi bóng xuống dòng sông lững lờ phù sa. Không còn ngọn lửa rừng rực bên trong, không còn khói trấu bốc lên trời, vòm lò đứng đó như một chứng tích kỷ niệm gia tộc được giữ gìn nguyên vẹn qua bao thăng trầm.

Tiếng chuông xe đạp lách cách ngoài ngõ. Võ Văn Tình đạp xe ghé qua xưởng chia vui, dựng xe dưới bóng mát cây bàng rồi bước lại đống gạch mới. Người bạn già cúi xuống nhấc một viên gạch nung lên, dùng khớp ngón tay gõ nhẹ vào cạnh gạch. Tiếng vang phát ra đanh chắc như chuông.

Tình quay sang nhìn ông Phương, nói “Gạch chín thấu từ ruột ra da, sắc đỏ đều tăm tắp. Mẻ này mày nung đạt nhứt xứ Vàm Cỏ này rồi đó, Phương.”

Hai người bạn già ngồi bên chiếc bàn gỗ cũ, cùng nhấp chén trà đậm. Tình rót trà ra hai chén sành da lươn, nói “Thấy mày chịu buông nghề giữ lấy người, cất nhà cho con cháu sum vầy, tao mừng cho mày dữ lắm. Làng nghề khép lại vầy là thanh thản trọn vẹn, không còn gì phải tiếc.”

Ông Phương nhấp ngụm trà đậm vị chát rồi ngọt dần nơi cổ họng, đáp:“Ừ, buông được thì lòng mới yên.”

Trước giờ đặt móng, ông Phương vào gian nhà cũ rửa tay chân. Bước qua cửa buồng ngủ, bước chân ông dừng lại.

Dưới ánh sáng ban mai hắt qua khung cửa sổ, Hoa đang cẩn thận dùng khăn sạch lau lại cuốn sổ tay kỹ thuật lò gạch bọc vải thô của Quốc Lâm. Cuốn sổ mở sẵn ở trang ghi nhật trình mẻ nung hai mươi lăm ngàn viên, nơi có dòng chữ nắn nót của ông Phương ghi nhận con gái của Lâm đã biết đọc màu lửa.

Hoa nâng cuốn sổ bằng hai tay, trân trọng đặt lên bàn thờ cạnh di ảnh chồng rồi thắp nén nhang trầm. Khi quay lại thấy cha chồng đứng ở bậu cửa, Hoa nhìn ông, nói “Con thưa với anh Lâm rồi ba. Mẻ gạch cuối ba nung đẹp lắm, nay đem xây nhà cho con Nguyên với cả nhà mình, anh Lâm ở suối vàng chắc an lòng dữ lắm.”

Nhìn nụ cười bình yên và ánh mắt khuây khỏa của người con dâu sau năm năm góa bụa, lòng ông Phương ấm lại. Nỗi ân hận cuối cùng về đêm tai nạn năm xưa tan biến sạch trơn. Ông khẽ gật đầu với con dâu, quay lưng bước ra sân.

Đến xế chiều, khi thợ hồ chuẩn bị xong các hố móng và giờ lành đã tới, Quốc Huy ngoài sân nói vọng vào “Ba ơi, tới giờ lành rồi ba!”

Dưới mé sông, rãnh móng đã được lu lèn phẳng phiu, rải sẵn lớp đá dăm trộn vữa dẻo. Đến giờ khởi công, ông Phương cùng Quốc Huy và Thảo Nguyên bước xuống hố móng chính ở góc nhà, nơi mặt đất quay thẳng ra dòng nước Vàm Cỏ Đông.

Thảo Nguyên bưng viên gạch nung đỏ đầu tiên từng được trao trong ngày dỡ lò. Bàn tay cô bé nhỏ nhắn ôm trọn khối gạch sắc cạnh, bước lại gần ông.

Cô bé ngước nhìn ông, hỏi “Con đặt xuống nghe ông?”

“Ừ, con đặt đi,” ông Phương đáp.

Hai bàn tay thô ráp của ông nội khẽ áp ngoài đôi bàn tay nhỏ nhắn của cháu gái, cùng kính cẩn đặt viên gạch nung đỏ ngay ngắn vào vị trí viên móng cốt lõi. Khối gạch nung chạm vào lòng đất ẩm phù sa, nằm im lìm và vững chãi.

Quốc Huy liền khom lưng, cầm chiếc bay thợ hồ xúc mẻ vữa dẻo miết kín chân gạch trong sự đồng lòng của ba thế hệ.

Đứng thẳng lưng bên con cháu giữa ráng chiều Vàm Cỏ Đông lộng gió, ông Phương ngước nhìn vòm trời trong xanh nơi khói lò gạch năm xưa đã hoàn toàn tan biến, hóa thành mây trắng trôi trên dòng nước đỏ phù sa.

Nụ cười mộc mạc thoáng hiện trên gương mặt sạm đen vì khói lò. Ông nhận ra đời mình không hề vô nghĩa khi ngọn lửa nghề đã hoàn tất sứ mệnh làm nền móng cho hạnh phúc sum vầy của cháu con.

Gió sông thổi rười rượi qua mé đất nửa công đượm nồng mùi đất nung, nơi lò gạch cũ đã thôi nhả khói nhưng hơi ấm sum vầy của gia đình bắt đầu nhen nhóm từ viên gạch làm nền.