Chương 4: Trang Nhật Ký

Chén cơm của ông nội vẫn đầy nguyên trên bàn khi Thảo Nguyên dọn vào bếp. Má không nói gì, chỉ lấy màng bọc bọc thức ăn thừa lại, cất vào tủ lạnh. Phòng ông nội tối, không có tiếng động sau tấm cửa khép im.

Thảo Nguyên vào phòng, tắt đèn bàn học. Nằm xuống, mắt nhìn lên trần nhà tối.

Bên ngoài, tiếng má rửa chén chậm rãi. Nước chảy, tiếng chén khua nhẹ, rồi tắt. Tiếng guốc nhựa đi qua hành lang. Đèn phòng ngoài tắt.

Cô nằm yên thêm một lúc. Nghe chắc má đã vào phòng rồi mới ngồi dậy.

Gầm giường có một hộp nhựa nhỏ, màu xanh lá, đã bợt. Cô kéo ra, không bật đèn lớn — chỉ bật cái đèn pin nhỏ kẹp trên đầu giường, đủ để thấy tay mình.

Bên trong hộp có vài thứ: một sợi dây buộc tóc màu đỏ của cha để lại trên bàn làm việc, một tấm ảnh nhỏ chụp cha và ông nội đứng cạnh lò hồi cô chưa ra đời, và một cuốn tập học sinh bìa xanh đã phai, bọc trong miếng vải thô màu nâu.

Cuốn nhật ký.

Cô tìm thấy nó năm ngoái, khi má dọn lại đồ đạc trong phòng cũ của cha. Ngăn kéo bàn làm việc, phía trong cùng, dưới mấy tờ giấy tờ cũ. Má không thấy vì má dọn từ ngoài vào, còn cô đứng phụ thì mở ngăn kéo ra nhìn. Cô không nói với má. Cô chỉ cầm cuốn tập bỏ vào túi áo rồi mang về phòng mình.

Đôi khi cô tự hỏi má có biết không. Má hay có kiểu biết những thứ mà không nói ra.

Cô mở cuốn tập. Không mở từ đầu — đã quen rồi, tay tự lật đến trang gấp góc.

Nét chữ của cha hơi nghiêng phải, hay viết tắt ở giữa câu như đang vội, như sợ quênHôm nay lần đầu tía dạy tôi đọc lửa. Đứng cạnh lò, ông không nói nhiều — chỉ nói: nhìn màu, đừng nhìn ngọn. Tôi nhìn. Lửa đang cam đỏ, ông nói chưa đủ. Tôi hỏi bao giờ đủ. Ông không trả lời, chỉ đứng cạnh đó chờ. Khi lửa chuyển sang vàng cam, ông gật đầu một cái. Đó là lần đầu tôi hiểu ông thương tôi theo cách ông không nói được.

Cô đọc lại. Môi mấp máy theo chữ, không thành tiếng.

Lần đầu cô đọc đoạn này là ban ngày, ngồi trên sàn phòng, lưng dựa vào giường. Lúc đó cô không hiểu hết — chỉ thấy có gì đó làm tay cô không muốn lật trang tiếp. Đọc đi đọc lại ba lần rồi gấp lại cất đi.

Bây giờ cô hiểu hơn. Không phải vì ai giải thích. Chỉ là hiểu — cái kiểu hiểu không cần lời, như khi nhìn mặt người ta biết người ta đang nghĩ gì dù họ không nói.

Cha hiểu ông nội qua lửa. Qua cái lúc ngọn lửa đổi màu và ông gật đầu một cái, không nói gì. Đó là cái cửa cha đã đi qua.

Muốn hiểu cha thì phải đi qua cùng chỗ đó.

Cô gấp cuốn tập lại. Bọc vải. Cất vào hộp, đẩy hộp vào gầm giường. Tắt đèn pin, nằm xuống.

Bên ngoài cửa sổ, sân xưởng tối. Không có tiếng động nào ngoài tiếng côn trùng kêu rả rích ở bờ đất phía sau lán phơi. Ông nội không còn ra sân — đèn cuối sân đã tắt từ lúc nào.

Cô nhắm mắt lại và nghĩ đến màu vàng cam.

Cha viết khi lửa chuyển sang vàng cam. Cô chưa bao giờ nhìn vào lỗ quan sát của lò đang đốt. Cô không biết vàng cam của lửa khác vàng cam của ánh đèn như thế nào. Cha nhìn và hiểu. Ông nội nhìn và gật đầu.Cô cần nhìn thấy cái đó.

Sáng hôm sau cô thức dậy trước tiếng chuông báo thức. Bên ngoài còn tờ mờ — ánh sáng màu xám nhạt lọt qua khe cửa sổ chưa đủ để đọc chữ.

Cô mặc áo, ra ngoài.

Sân xưởng vắng. Hai cái lò cuối sân đứng im, miệng lò đen và lạnh. Hàng gạch mộc trong lán phơi đứng thẳng như những hàng lính không ai chỉ huy. Mùi đất sét ủ qua đêm vẫn còn vương trong không khí sáng sớm, lẫn với mùi cỏ ướt sương.

Ông nội chưa ra.

Cô đứng ở hiên nhìn về phía bàn nhồi. Khuôn gỗ cũ kê ở góc, cạnh thùng đất sét đã ủ qua đêm. Mặt đất quanh bàn nhồi vẫn còn vệt đỏ của đất sét từ hôm qua chưa khô hết.

Tiếng cửa phòng ông nội kéo ra. Bước chân nặng, chắc, quen thuộc đến mức cô nhắm mắt cũng biết là ông.

Ông bước ra hiên, nhìn thấy cô. Không nói gì. Bước xuống sân, đi về phía bàn nhồi như thể cô không đứng đó.

Cô đi theo, cách ông vài bước.

Ông đứng trước lán phơi, tay khoanh trước ngực, nhìn hàng gạch mộc. Đầu hơi nghiêng — cái kiểu nghiêng đầu của người đang tính toán gì đó trong im lặng.

Cô đứng cạnh, cũng nhìn vào lán. Những hàng gạch mộc màu nâu đỏ, khô và thẳng. Vài viên có vệt nứt nhỏ ở góc — cô đã thấy hôm trước rồi.

Ông không nhúc nhích.

"Ông dạy con đọc lửa được không."

Cô nói, mắt vẫn nhìn vào lán phơi, không nhìn ông.

Không phải lần đầu cô đặt câu hỏi này trong đầu. Nhưng đây là lần đầu cô nói ra thành tiếng.

Ông không quay lại. Không trả lời.

Cô không nhắc lại câu hỏi. Đứng yên, tay thả dọc theo người, đôi mắt nhìn thẳng vào lưng ông.

Gió sông thổi vào qua hàng cây bên bờ đất, đủ để lay mấy sợi tóc lòa xòa trước trán cô. Trong lán phơi, một viên gạch mộc ở hàng ngoài cùng hơi lệch so với hàng — cô thấy rõ từ chỗ cô đứng.

Ông vẫn đứng, nhìn về phía lán.

Thảo Nguyên không rời mắt khỏi lưng ông.