Chương 7: Mở Kho Tre Cụ Tổ

Lão Cát vừa dứt lời, không khí trong ngôi đình làng Thạch Bi như có ngọn gió nồm thổi bùng than hồng rực lửa. Hơn ba chục trai tráng xóm chài đồng thanh dạ ran, âm vang dội lên mái ngói rêu phong, át cả tiếng mưa quất ràn rạt ngoài hiên. Không một ai chần chừ. Giữa cơn bão gầm sóng thét và tiếng kêu cứu thảm thiết từ Cồn Én dội về từng hồi nghẹn ứ, mệnh lệnh của lão thợ cả chín mươi hai tuổi chính là điểm tựa duy nhất của bãi ngang lúc này.

Hoài Ân thoăn thoắt châm bó đuốc bổi tẩm dầu chai. Ngọn lửa đỏ rực bùng lên soi rõ gương mặt vuông vức ngời sáng của chàng trai mười chín tuổi. Chàng xách cây rựa cài nơi cột đình, quay sang giục giã đám thợ bạn — Bác Ba, chú Bảy! Theo cháu!

Lão Cát kéo chặt vạt áo tơi ướt sũng, dẫn đầu đoàn người rẽ màn mưa mù đi vòng ra sau đình. Bước chân của lão thợ già dẫu qua gần một thế kỷ dãi dầu vẫn dẻo dai bấm chặt trên mặt đá trơn trượt. Nơi vách núi đá hoa cương dựng đứng sừng sững một cửa hang đá tự nhiên được gia cố bằng những khối đá hộc vuông vức. Đó là hầm đá gia tộc họ Mạch, nơi cất giữ kho tre cụ tổ tích trữ qua ba đời mà người trong xóm chỉ nghe danh chứ chưa từng tận mắt thấy.

Cửa hầm chốt chặt bằng then gỗ lim to bản cỡ bắp đùi, bên ngoài phủ kín sáp ong pha dầu rái chống ẩm mốc. Đứng trước then cài, lão Cát khẽ dừng lại một nhịp thở, bàn tay gân guốc chạm vào mặt gỗ lạnh ngắt. Ba đời thợ cả họ Mạch đã cất công lên tận rừng sâu thượng nguồn sông lớn, chọn từng bụi tre lồ ô đực mọc trên vách đá khô cằn để đốn hạ. Tre xuôi bè về cửa lạch, ngâm vùi dưới lớp bùn non đáy sông đủ mười tháng ròng cho thôi hết chất ngọt, ruột ngậm bùn rắn lại như sừng, rồi hong gió râm mát qua bao năm tháng. Đây là vốn liếng sinh mạng phòng khi giông bão cuốn sạch xóm làng, là mồ hôi nước mắt của tiền nhân để lại.

— Mở then! — Lão Cát dứt khoát ra lệnh.

Hoài Ân cùng hai thợ bạn lực lưỡng ghé vai nạy mạnh then lim. Tiếng gỗ cọ sát hốc đá kêu ken két, cánh cửa từ từ mở toang. Một luồng hơi lạnh mang theo mùi bùn non đáy nước quyện cùng mùi cật tre già nồng ấm lập tức ùa ra phả vào mặt mọi người.

Dưới ánh đuốc bập bùng, ai nấy đều ồ lên kinh ngạc. Trong lòng hang khô ráo, hàng trăm thân tre lồ ô đực xếp ngay ngắn thành từng lớp cao quá đầu người. Thân tre dài hơn hai trượng, tròn lẳn như cán giáo mài bóng, mắt tre thưa xa nhau đều đặn. Không một vết nứt, không một lỗ mọt. Lớp cật ngoài không hề úa vàng mà óng ánh sắc xanh ngọc bích sẫm bóng, trơn nhẵn như lưng con cua đá hong gió lâu năm.

Lão Cát bước vào, khẽ khép hờ mí mắt. Vệt sáng màu hổ phách của Tuệ Nhãn Thấu Luồng âm thầm bừng lên nơi đáy mắt mờ đục. Dưới mắt thần, lão nhìn xuyên qua lớp vỏ ngọc bích, thấy rõ từng thớ sợi li ti bên trong đan kết chặt chẽ tựa gân hươu, dẻo dai khôn cùng. Đây chính là thứ nan tre duy nhất có thể nương theo sóng dữ mà không gãy toạc khi va vào đá ngầm.

— Trời đất... ngần này tre lồ ô ngâm bùn... toàn cật ngọc bích! — Chú Bảy thợ chèo thốt lên, khẽ đặt bàn tay thô ráp lên gióng tre mát rượi — Cụ Cả ơi, kho tre này quý hơn cả vàng ròng bạc nén!

— — Vàng ròng bạc nén chìm đáy biển thì cũng thành bùn cát thôi. Kho tre ba đời này mới đổi được hơi thở đồng bào ngoài Cồn Én! — Lão Cát khẽ gõ mũi tẩu thuốc vào vách đá, giọng trầm mà đĩnh đạc — Đem hết ra! Đêm nay, bao nhiêu tre cất giữ ba đời, lão đem làm thuyền nan cứu bà con tất thảy! — Lão Cát khẽ gõ mũi tẩu thuốc vào vách đá, giọng trầm mà đĩnh đạc — Đem hết ra! Đêm nay, bao nhiêu tre cất giữ ba đời, lão đem làm thuyền nan cứu bà con tất thảy!

Đúng lúc ấy, nơi cửa hầm vang lên tiếng bước chân lảo đảo.

Đoàn Chấn Lạc được hai trong ba người lính thủy sống sót gượng dìu từng bước nặng nhọc từ mé hiên đình ra sau hầm đá. Viên tướng không còn mảnh giáp trụ nào trên người, chỉ khoác manh áo vải thô sờn rách của dân chài xóm Thạch Bi cho mượn. Lớp vải thô băng trên trán ông ta đã ố vàng, bả vai quấn chặt dải vải thấm đẫm vệt máu sẫm sau cú va đập kinh hoàng ở rạn đá. Gương mặt võ tướng xám ngoét vì rét buốt, đôi môi thâm sì run rẩy. Nhìn kho tre báu vật ba đời đang được trai tráng xóm chài khẩn trương khiêng vác mà không một ai tiếc nuối, Chấn Lạc sững sờ chôn chân tại chỗ.

Kẻ mà ban trưa ông ta khinh thị gọi là “lão già bãi ngang”, kẻ mà ông ta từng tuốt kiếm kề cổ đe chém tội cản trở quân vụ, giờ đây lại mở toang báu vật tổ tiên tích lũy gần một thế kỷ để cứu chính đám tàn quân và phu lương của triều đình.

Bất thần, Chấn Lạc gạt tay hai người lính hầu, quỳ sụp xuống nền đá ẩm ướt lởm chởm.

Bịch!

Viên Đề Đốc dập đầu sát đất trước mặt lão Cát, tiếng va chạm vang lên khô khốc — Cụ Cả! Hậu bối có mắt không tròng, ỷ thế tàu to buồm lớn mà khinh khi bách nghệ tiền nhân, suýt nữa chôn vùi hàng trăm sinh mạng! Tội nghiệt này muôn chết không chuộc hết! Xin lão trượng nhận của kẻ ngu muội này một lạy tạ tội!Đám trai tráng đang vác tre bỗng khựng lại, ngỡ ngàng nhìn viên tướng kiêu ngạo ban trưa giờ phục dưới chân lão thợ cả. Hai người lính thủy sống sót cũng hoảng hốt quỳ rạp theo sau chủ tướng.

Lão Cát nhìn Chấn Lạc, không nói ngay. Ngọn đuốc bổi chập chờn phả ánh hồng lên khuôn mặt chai sạn của lão. Cụ cúi người, dùng đôi bàn tay chai sạn như vỏ cây bần nhẹ nhàng nâng hai khuỷu tay Chấn Lạc. Sức vóc lão thợ dẫu gầy gò nhưng dẻo dai lạ lùng, đỡ viên tướng đang rã rời đứng thẳng dậy.

— Đề Đốc đứng lên đi — Lão Cát nói, giọng đĩnh đạc mà ấm áp — Biển khơi cuộn sóng ngàn đời không kiêng nể uy quyền, nhưng con người sống trên đời quý ở tấm lòng chở che nhau. Thuyền ván đã chìm, ba trăm bao lương thực đã trôi mất, nhưng hơn một trăm năm mươi mạng người ngoài doi cát vẫn đang giành giật từng hơi thở với triều dâng. Lúc này không phải lúc quỳ lạy dập đầu kể tội, mà là lúc cứu người!

Chấn Lạc ngước nhìn cụ già tóc bạc như cước, hai mắt đỏ hoe — Cụ Cả dạy phải... Nhưng ngoài kia sóng thần ngập trời, rạn Bàn Chông chực nuốt thuyền, xoáy Mắt Rồng khóa chặt cửa lạch... Thuyền nan mỏng manh, liệu có vượt qua nổi không cụ?

Lão Cát mỉm cười, ánh mắt nhìn thẳng vào đám đông — Thuyền gỗ nặng nề đâm vào đá thì toác lườn, bị hố xoáy hút thì chìm nghỉm vì không chống nổi sức nặng ngàn cân. Thuyền nan Thạch Bi ta thì khác. Nan tre lồ ô uốn thuận thớ thì dẻo tựa gân hươu, thuyền nhẹ tựa lá sen nổi bềnh trên bọt nước. Nước dâng tới đâu thuyền nương tới đó, sóng đập vào thì thân thuyền uốn lượn đàn hồi búng bật trở ra chứ không vỡ toác!

Lão Cát quay sang nhìn Hoài Ân và đám trai tráng, cất cao giọng vạch rõ kế hoạch — Nghe lão dặn đây! Một hai chiếc thuyền nan đơn độc ra khơi sẽ bị ngọn sóng lừng ba trượng nuốt chửng ngay. Ta phải đan thần tốc mười hai chiếc thuyền nan đáy nông, mũi thon hình lá sen. Dùng chão xơ dừa bện mây rừng liên kết mười hai chiếc lại thành một giàn thuyền liên hoàn! Mười hai chiếc thuyền kết liền sẽ mềm mại uốn lượn trên lưng sóng, phân tán sức xé của bão tố. Tới bãi rạn, mớn nước chỉ sâu vài tấc, thuyền sẽ trượt êm ru qua khe đá mà vào đón người!

Cụ Cát quay sang nhìn Chấn Lạc, ánh mắt nghiêm nghị mà tin cậy — Quan lớn muốn chuộc tội thì từ giờ khắc này, dẹp bỏ tôn ty chức sắc sang một bên! Quan quân triều đình cùng dân chài Thạch Bi kết thành một khối ruột thịt, nhất tề nghe theo hiệu lệnh của người thợ già này! Lính tráng có sức khỏe thì phụ trai tráng chẻ tre, vác gỗ làm đòn cạp giằng néo. Đàn bà con gái theo dâu Thục Nương đốt lửa nung vỏ hàu, quấy vạc dầu rái gia truyền. Thằng Ân cùng các thợ bạn theo lão vào xưởng chuốt nan, chuẩn bị đan cốt!

Đề Đốc Chấn Lạc chắp hai tay trước ngực, cúi gập người cung kính — Hậu bối xin tuân lệnh Cụ Cả! Quân sĩ nghe đây, dốc cạn sức tàn vì tính mạng bà con!

— Tuân lệnh! — Hai người lính thủy thét vang, khí thế lập tức đổi khác.

Xóm chài Thạch Bi bừng tỉnh giữa cơn giông. Từng bó tre lồ ô cật ngọc bích được vác phăm phăm từ hầm đá ra khoảng sân rộng trước xưởng nan. Đuốc lửa được cắm dày đặc quanh bờ rào, tỏa ánh sáng rực hồng xua tan màn mưa gió mịt mùng.

Choang! Bập!

Tiếng rựa chẻ tre sắc ngọt vang lên rộn rã khắp xóm chài. Những nhát chặt dứt khoát bổ đôi, xẻ tư thân tre già ngâm bùn, làm bật lên những dải cật tre dẻo quánh, óng ánh sắc ngọc bích. Tiếng rựa chẻ tre sắc ngọt vang lên rộn rã, những nhát chặt dứt khoát bổ đôi xẻ tư thân tre già ngâm bùn, bật ra từng dải cật óng ánh sắc ngọc bích. Âm thanh đanh thép của bách nghệ dân gian lấn át cả tiếng sấm sét rền ngoài cửa biển — đêm trắng sinh tử của xóm chài Thạch Bi bắt đầu.