Chương 10: Giàn Thuyền Lá Sen

Gió bấc rít lên từng hồi cuồng loạn, rạch ngang bầu trời Sa Huỳnh như muốn xé toạc tấm màn mưa xám xịt. Đứng trên nền đất nện trước xưởng nan, cụ Mạch Vĩnh Cát siết chặt đầu gậy mây trong lòng bàn tay chai sần. Cơn gió lạnh buốt thốc vào vạt áo nâu bạc phếch, nhưng đôi mắt đục mờ phủ bụi thời gian chín mươi hai năm của lão lại rực lên một vẻ tỉnh táo lạ thường. Lão ngửi thấy mùi vị tanh nồng của rong rêu mục rữa dạt vào bờ—dấu hiệu mắt bão đang áp sát cửa lạch.

Khoảng lặng chết chóc sắp đến, và đó là cơ hội duy nhất để vượt biển.

— Đưa thuyền xuống vũng bến mau lên bà con! — Lão Cát cất tiếng, thanh âm trầm vang át cả tiếng gió gầm. — Chờ nước triều dâng đứng giọt thì khiêng ra mép nước!

Nghe lệnh lão thợ cả, tiếng hò dô lập tức bùng lên náo động cả bến Thạch Bi. Từng nhóm bốn trai tráng lực lưỡng ghé vai vào đòn khiêng, nâng bổng từng chiếc thuyền nan vừa se mặt dầu rái. Đề Đốc Đoàn Chấn Lạc với dải vải trắng quấn trán rớm máu cũng xốc lại vạt áo thô, gật đầu ra hiệu cho ba người lính thủy triều đình xắn tay trợ sức.

Mười hai chiếc thuyền nan hình lá sen, khoác lớp dầu rái đen nhánh bóng bẩy như da cá voi, lần lượt được thả êm xuống vũng nước lặng sau mom đá hoa cương. Vừa chạm mặt sóng lăng tăn, thân thuyền nhẹ bẫng nẩy lên bồng bềnh, mớn nước nông chỉ chừng hơn nửa tấc. Không hề có tiếng ván gỗ va đập nặng nề, chỉ có tiếng nước vỗ bì bõm êm ru vào thân thuyền nan dẻo quánh.

— Nổi rồi! Thuyền nhẹ tựa chiếc lá tre trôi trên vũng! — Tiếng reo hò của dân làng hòa cùng tiếng thở phào của đám quân sĩ triều đình rộn rã khắp bến sông.

Đoàn Chấn Lạc nhìn những con thuyền nan đen mượt nhấp nhô, trong mắt ánh lên nỗi kinh ngạc không giấu giếm. Nhưng lão Cát không để ai kịp thảnh thơi. Lão bước thoăn thoắt xuống mép nước cát bồi, vung tay chỉ về phía đống chão lớn — Đừng vội mừng! Thuyền lẻ loi ra cửa lạch chỉ làm mồi cho sóng dữ! Mau đem chão xơ dừa bện mây rừng lại đây!

Hoài Ân cùng đám thợ bạn vác những cuộn chão to bằng cổ tay chạy đến. Lão Cát đích thân cầm lấy đầu dây mây dẻo như gân trâu, vừa lách qua then cạp chiếc thuyền đầu đàn vừa răn dạy — Nghe cho rõ đây! Tuyệt đối không được buộc chết thuyền nọ vào thuyền kia bằng nút thắt cứng. Cột cứng thì sóng nhồi một chiếc sẽ kéo chìm cả đàn! Phải thắt nút hoa mai luồn qua quai mây, chia thành ba dóng dây giằng néo hình nan quạt. Khoảng cách giữa các thuyền giữ đúng nửa sải tay, chiếc nọ gối vào hông chiếc kia tựa như cụm lá sen nổi trên đầm.

Bàn tay gân guốc gần một thế kỷ chuốt nan của lão thoăn thoắt đưa từng mối chão, điêu luyện như múa. Từng chiếc thuyền nan được liên kết chặt chẽ nhưng vẫn chừa ra độ co giãn nhịp nhàng. Khi chiếc này nhấp nhô theo ngọn sóng con, dây mây rừng lập tức trượt nhẹ trên cạp tre, truyền bớt sức nâng sang hai chiếc bên cạnh mà không hề giằng xé thân thuyền. Mười hai chiếc thuyền nan kết thành một mảng nổi khổng lồ hình nan quạt, mềm dẻo uốn lượn theo từng gợn nước bến sông.

Đứng bên cạnh, Đề Đốc Chấn Lạc chắp tay khẽ cúi đầu — Lão trượng thật là thần tình! Lấy nhu thắng cương, lấy dẻo che chở cho nhau, thuyền ván gụ của Thủy quân ta trăm ngàn mối đinh sắt cũng không bì kịp sự huyền diệu này!

Lão Cát khẽ lắc đầu, ánh mắt vẫn đau đáu nhìn ra phía Cồn Én mịt mờ — Thuyền bè xứ này sống nhờ nương tựa vào nước chứ không chọi lại với trời. Giàn thuyền xong rồi, phải thử sức kéo nơi dòng nước xiết mới biết sống chết ra sao.

Hoài Ân lập tức bước tới, vỗ mạnh vào lồng ngực vạm vỡ — Nội để cháu! Cháu cùng anh em đưa giàn thuyền ra mép cồn thử lái!Không đợi ông nội cản, Hoài Ân dẫn theo năm thợ bạn khỏe nhất cùng hai người lính thủy triều đình nhảy tót xuống khoang. Tám mái dầm gỗ mít đồng loạt cắm sâu xuống nước. Mười hai chiếc thuyền nan kết liền nhau từ từ rẽ nước, lướt êm ru ra khỏi vũng đá che chắn, tiến thẳng về phía luồng nước xiết nơi cửa lạch giao nhau.

Tại đó, dòng lũ từ thượng nguồn đổ về đâm sầm vào triều cường đang dâng, tạo nên những cuộn sóng xoáy ngầu bọt đất sét. Cụ Cát đứng trên mỏm đá hoa cương, tim thắt lại khi thấy mép giàn thuyền va phải ngọn sóng cao ngập đầu người.

Thân thuyền số một bốc đầu lên cao, nhưng thay vì lật úp hay vỡ toác như thuyền ván, độ co giãn của nan tre cùng dây chão mây xơ dừa lập tức phát huy tác dụng. Lực va đập dữ dội bị san đều sang mười một chiếc thuyền phía sau. Giàn thuyền khẽ vặn mình uốn lượn như một chiếc bè sen sống động, trượt nhẹ qua đỉnh sóng rồi đáp êm xuống lòng máng nước.

Hoài Ân đứng vững chãi ở khoang lái, ghìm chặt mái dầm bản rộng, cất tiếng hò reo vang dội — Vững lắm nội ơi! Giàn thuyền không hề ngấm nước, sóng xô đến đâu nan nhún nhường đến đó!

Tiếng vỗ tay, tiếng reo hò bên bờ lại rộ lên. Đám lính thủy triều đình mừng rỡ ôm lấy nhau, tưởng chừng như cửa tử đã mở ra lối thoát. Hoài Ân cùng nhóm thợ chèo quay mũi, đưa giàn thuyền lướt êm trở lại bến cát.

Thế nhưng, lão Cát vẫn đứng lặng như pho tượng đá. Gần một thế kỷ gắn bó với từng lóng tre, từng vò dầu rái mách bảo cho lão rằng trong nghề sông nước, một vết nứt bằng sợi tóc cũng đủ chôn vùi trăm mạng người. Lão vịn vào vai người thợ bạn, bước xuống giàn thuyền nan vừa cập mép bờ — Chờ đã. Để lão xem xét từng khoang một lần cuối. Ra đến bãi Rạn Bàn Chông rồi thì không còn đường quay lại đâu.

Lão Cát chậm rãi bước qua từng thân thuyền. Lão cúi người, bàn tay xương xẩu miết dọc theo từng vành cạp, ấn ngón tay vào từng mắt cáo ba tầng dưới lườn thuyền để đo độ căng của cốt nan. Chiếc số một phẳng phiu, lớp chai dầu rái đàn hồi sít sao. Chiếc số hai, số ba, rồi số bốn… mọi mối nan đều ngậm chặt lấy nhựa chai nâu thẫm, khô ráo và trơn láng.

Đến khi bước sang chiếc thuyền số bảy nằm ở cánh phải giàn nan quạt, bước chân lão bỗng khựng lại.

Dưới đôi mắt đục mờ của lão, một tia sáng màu hổ phách bỗng âm thầm lóe lên. Tuệ Nhãn Thấu Luồng tự động vận hành trong khoảnh khắc. Giữa làn nước đục ngầu đang nâng đỡ đáy thuyền, lão Cát chợt nhìn thấy một chuỗi tơ nước li ti đang xoắn ngược bất thường, liên tục chọc vào khe nan giáp ranh giữa đáy lườn và mạn thuyền.

Đôi mày lão Cát nhíu chặt. Lão quỳ hẳn hai gối xuống lòng thuyền số bảy, mặc cho nước mưa xối ướt đẫm lưng áo. Lão ghé sát mặt, đưa đầu ngón tay sần sùi sờ dọc theo lớp chai bóng mượt.

Bề mặt thoạt nhìn vẫn đen bóng, phẳng lì không một vết rạn. Nhưng khi đầu ngón tay lão ấn nhẹ vào vị trí sợi tơ nước vừa chỉ điểm, cảm giác mềm rỗng bất thường dưới lớp màng dầu rái lập tức truyền thẳng vào da thịt lão.

Lão Cát lạnh toát sống lưng. Lão áp hẳn tai và mắt xuống sát đáy thuyền, nín thở gõ nhẹ móng tay lên lớp chai.

“Bộp… bộp…”

Tiếng kêu không đanh chắc như mười một chiếc thuyền kia mà trầm đục, xốp rỗng. Cụ Cát rùng mình nhận ra một sự thật kinh hoàng: lớp dầu rái ở khoang đáy này bị phồng rộp bọt khí ngầm bên trong. Hẳn là lúc thợ quét lớp thứ hai quá vội vã dưới mưa, hơi ẩm hoặc mẩu than tro chưa nỏ đã đọng lại dưới kẽ nan mắt cáo, khiến màng dầu rái không thể hút chặt vào cật tre. Nhìn bên ngoài tưởng như liền lạc nguyên vẹn, nhưng thực chất chỉ là một lớp da mỏng manh che đậy lỗ hổng chết người.

Một luồng khí lạnh buốt chạy dọc từ gót chân lên tận đỉnh đầu lão thợ già. Lão Cát thấu rõ hơn ai hết, nếu mang chiếc thuyền số bảy này ra khơi, chỉ cần một cú quật của sóng lừng bãi ngang hay một cái hút ngầm của Xoáy Mắt Rồng, sức đè ngàn cân của nước biển sẽ tống thẳng vào bọt khí, xé toạc lớp chai dầu rái và bục toác đáy thuyền trong chớp mắt.