Màng Đất Sét Nung Giữ Nước Giữa Sa Mạc Axit

Chương 1: Vết Nứt Của Màng Lọc

Tiếng rít chói tai xé toạc bầu không khí ngột ngạt trong buồng máy trạm xử lý nước trung tâm Tân Lập.

Lê Hoài An giật thót, hai tay siết chặt chiếc cờ lê thép đã mòn vẹt răng ốc. Trước mắt cậu, lớp vỏ hợp kim titan của khối lọc số bốn đang rung bần bật trên bệ đỡ bê tông. Các mối hàn rỉ sét bắt đầu rịn ra những giọt bọt nhờn sủi tăm trắng xóa, phát ra tiếng xèo xèo ghê rợn khi ăn mòn lớp sơn chống gỉ.

"Áp suất tụt rồi! Khóa van tuần hoàn lại mau!" – bác thợ cả hét lạc giọng, hai mắt đỏ ngầu chực vỡ tung sau lớp kính mặt nạ phòng độc.

An nhoài người dập mạnh cần gạt ngắt khẩn cấp. Kim đồng hồ cơ khí nặng nề quay ngược một góc một trăm tám mươi độ, cắm thẳng về vạch số không trơ trọi. Nhưng mọi thứ đã quá muộn. Một tiếng nổ lụp bụp vang lên từ sâu trong buồng áp cao. Ống màng thẩm thấu ngược polime siêu phân tử RO cuối cùng – niềm hy vọng duy nhất còn sót lại từ thời tiền tận thế – đã bị dòng bùn axit đặc quánh xé rách toang hoang.

Hơi lưu huỳnh nồng nặc lập tức bốc lên ngùn ngụt, xộc thẳng vào cuống họng khiến An ho sặc sụa. Cậu lao tới vòi xả đáy, dùng kìm vặn chốt kiểm tra. Thay vì dòng nước trong lành quen thuộc, thứ trào ra khỏi miệng ống là một dòng bùn lỏng sền sệt, xám xịt màu chì và bốc khói cay xè.

An run rẩy nhúng mảnh giấy quỳ thử nhanh vào dòng nước thải. Màu vàng nhạt lập tức biến chuyển sang sắc đỏ sẫm như máu tụ. Cậu cắm đầu dò của chiếc máy đo cầm tay cũ kỹ vào dòng dung dịch. Con số điện tử nhảy múa rồi dừng lại ở mức 2.8.

Axit sunfuric và muối chì hòa tan đã xuyên thủng toàn bộ mạng phân tử. Cụm lõi lọc tối tân vô giá giờ chỉ còn là một mớ sợi nhựa cháy xém, co quắp thành từng cục bầy nhầy dưới sức tàn phá của hóa chất.

"Xong rồi... Hết thật rồi..." – bác thợ cả sụp xuống nền xi măng ẩm ướt, hai bàn tay buông thõng giữa vũng bùn độc. "Không còn lõi thay thế. Một nghìn hai trăm con người trong thung lũng... lấy gì mà uống đây?"

Tiếng than khóc của người thợ già như chiếc đinh nhọn đóng sầm vào tâm trí An. Đầu óc cậu quay cuồng, một gương mặt nhỏ bé gầy gò lập tức hiện lên rõ mồn một.

Miên!

Không kịp tháo bộ đồ bảo hộ chắp vá sực mùi hóa chất, An quay phắt người, lao vụt ra khỏi trạm xử lý nước. Cậu băng qua những lối đi hẹp ngoằn ngoèo ken đặc ống dẫn mục nát, cắm đầu chạy thục mạng về phía xóm Lò Than nằm nép mình dưới chân vách sa thạch phía Tây.

Gió khô rát quất vào mặt châm chích từng cơn buốt nhói. Những mái lều lợp bằng bạt sợi composite rách bươm đang phập phồng run rẩy. An hối hả vén tấm rèm bố bước vào góc lều ẩm tối.

Trên chiếc chõng tre ọp ẹp, bé Miên nằm co ro dưới manh chiếu rách. Đôi má cô bé bảy tuổi hóp sâu, làn da xám ngoét khô khốc như vách đá nứt nẻ ngoài sa mạc. Môi Miên nứt toác từng vệt máu bầm, đôi bàn tay gầy khẳng khiu vẫn ôm chặt con búp bê nặn bằng đất mộc. Đứa bé th* d*c từng cơn đứt quãng, hai hàng mi giật giật trong cơn mê sảng.

"Miên! Em sao thế này?" – An quỳ sụp xuống, run rẩy áp mu bàn tay lên trán em gái. Cơn sốt hầm hập như thiêu như đốt truyền qua da thịt cậu. Các đầu ngón tay của Miên đã bắt đầu co rút nhẹ, biểu hiện quen thuộc của chứng nhiễm độc chì cấp tính khi cơ thể thiếu nước sạch để đào thải độc tố.

"Nước... anh An ơi... đắng quá..." – Miên thều thào qua kẽ răng khô khốc, giọng yếu ớt như sợi tơ tằm sắp đứt.

"Con bé lên cơn sốt từ lúc sáng sớm," bà Mười Hạnh từ góc bếp bước ra, chiếc khăn vải thô quấn tóc rung rinh theo từng bước chân vội vã. Bà đặt xuống cạnh chõng một bát cháo loãng nấu bằng thứ nước lóng phèn đục ngầu, đôi mắt già nua trĩu nặng âu lo: "Nước cấp từ trạm càng lúc càng chát đắng. Tao đã đun sôi gạn ba lần qua lớp than củi tạp nhưng độc chì không tan được đâu con ơi. Cứ thế này thì thận con bé nát mất!"An cắn chặt môi đến bật máu, hai mắt cay xè nhìn em gái: "Trạm nước... trạm nước hỏng hẳn rồi bà Mười ơi. Màng lọc phân tử cuối cùng bị axit đánh vỡ vụn rồi. Chúng con không còn giọt nước ngọt nào nữa đâu!"

Bà Mười sững sờ đánh rơi chiếc muỗng gỗ xuống sàn đất, khuôn mặt nhăn nheo thoáng chốc tái mét. Nhưng rất nhanh sau đó, ánh mắt kiên nghị của người đàn bà cả đời nếm trải giông bão mạt thế lại ánh lên một tia hy vọng cuối cùng. Bà túm lấy vai An, lắc mạnh "Đừng hoảng, thằng An! Còn nước còn tát. Mày chạy ngay sang mé Hẻm Lò Gió, tìm ông Nam bên xưởng gốm cũ đi!"

"Cụ Nam ư?" An ngơ ngác nhìn bà: "Cụ ấy chỉ biết nặn nồi niêu với chum vại thô sơ, máy móc tối tân còn bó tay thì đồ đất sét làm được gì hả bà?"

"Mày ngu lắm con ạ!" Bà Mười gắt lên, giọng run rẩy nhưng dứt khoát: "Lão già đó sống thọ hơn một trăm bốn mươi tuổi giữa cái đất chết này không phải nhờ ăn may đâu. Năm xưa trước khi sụp đổ, ổng là kỹ sư vật liệu silicat hàng đầu đấy! Mau đi đi, chỉ có tài bách nghệ của ổng mới cứu nổi con Miên và cái thung lũng này thôi!"

Lời nói của bà Mười như ngọn đuốc thắp sáng tâm trí đang hỗn loạn của An. Cậu gật phắt đầu, quay người lao bổ ra ngoài màn gió bụi sa mạc.

Xưởng gốm cũ của cụ Biện Hoài Nam nằm biệt lập trong một hốc đá tự nhiên đón gió nhiệt. Không gian nơi đây tĩnh lặng đến kỳ lạ, hoàn toàn tách biệt với nỗi hoảng loạn đang nhen nhóm ngoài kia. Mùi đất ẩm và hơi khói củi thoang thoảng xua bớt phần nào vị chua cay của khí axit.

Bước qua ngưỡng cửa đá, An bắt gặp bóng dáng một cụ già đang ngồi trầm ngâm trước bàn xoay gốm thủ công.

Cụ Nam đã một trăm bốn mươi hai tuổi, thân hình gầy guộc nhưng sống lưng thẳng tắp như trụ đá chống lò. Làn da rám nắng ngả màu đất nung ăn sâu vào từng nếp nhăn thời gian. Đôi bàn tay thô ráp, chai sần đầy những vết sẹo bỏng lửa đang nhẹ nhàng cầm một thanh que tre vót nhọn, tỉ mỉ gạt từng đường viền quanh một thỏi đất mộc màu trắng ngà. Đôi mắt cụ trong veo, phẳng lặng tựa mặt hồ đáy núi.

"Cụ Nam! Cụ Nam ơi!" – An thở không ra hơi, vấp ngã ngay trước bậc cửa xưởng, tiếng kêu thất thanh phá vỡ sự im lìm.

Cụ Nam không giật mình. Cụ từ tốn đặt thanh tre xuống mép bàn gỗ, ngẩng đầu nhìn người thanh niên trẻ tuổi bằng ánh mắt điềm tĩnh bao dung: "Bình tĩnh lại đã, cháu An. Hít một hơi thật sâu xem nào. Chuyện gì mà hớt hải như cháy lò thế kia?"

"Hỏng hết rồi cụ ơi!" An quỳ rạp dưới sàn, giọng nghẹn ngào trong lồng ngực: "Lõi lọc polime của trạm trung tâm bị bùn axit đánh tan tành rồi! Độ chua tụt xuống hai chấm tám, nước chỉ toàn cặn chì với lưu huỳnh. Miên... em gái cháu đang co giật vì ngộ độc. Cả khu trú ẩn này sắp chết khát rồi cụ ơi!"

Bàn tay thô ráp của cụ Nam khẽ dừng lại trên thỏi đất mộc. Ngón tay cụ siết chặt lấy nắm đất sét trắng kaolin mịn màng vừa nhào dẻo. Cụ không nói gì, chỉ lặng lẽ đứng dậy, bước từng bước chậm rãi nhưng vững chãi tới bên khung cửa sổ khoét vào vách đá.

Ánh mắt cụ Nam đượm vẻ trầm ngâm nhìn về phía Bình nguyên Hoang Thạch xa xăm, nơi những cơn lốc màu vàng quạch mang đầy độc chất đang cuộn trào bên ngoài mái vòm thung lũng. Năm ngón tay chai sạn của người thợ già bóp chặt nắm đất sét trắng, các khớp xương kêu răng rắc.

"Polime nhân tạo dẻo dai nhưng mong manh trước cuồng nộ của hóa chất," cụ Nam chậm rãi cất giọng, âm sắc trầm ấm mà dõng dạc lạ thường: "Chỉ có đất mẹ nung qua lửa đỏ ngàn độ mới đủ sức thuần hóa độc tà..."

Chưa kịp dứt lời, một tràng còi báo động khẩn cấp rú lên đinh tai nhức óc từ phía quảng trường trung tâm. Tiếng kim loại va đập chan chát cùng tiếng gầm rú của động cơ xe thiết giáp từ phía kho nước ngầm xé toạc không gian tĩnh mịch của thung lũng, báo hiệu một biến cố đẫm máu sắp sửa bùng nổ.