Chương 24: Mầm Xanh Trên Đất Nung

Đứng trước cửa xưởng gốm lộng gió, Lê Hoài An siết chặt que gạt men bằng gỗ lim trong lòng bàn tay. Đêm hôm ấy, cả Tân Lập chìm trong nỗi đau khôn xiết tiễn biệt người thợ cả trăm tuổi. Cậu cùng bà Mười Hạnh, Trần Cương và những người thợ xóm Than đã lặng lẽ đưa cụ Biện Hoài Nam về an nghỉ bên sườn đồi Hẻm Lò Gió, nơi ngọn lửa lò bầu vẫn ngày đêm âm ỉ sưởi ấm đá núi. Cậu không để nỗi tang thương làm chùn bước tay nắn đất. Từng lời trăn trối của cụ đã hóa thành ngọn đuốc soi sáng chuỗi ngày lao động không ngừng nghỉ.

Thấm thoát tròn một năm trôi qua.

Gió từ Bình nguyên Hoang Thạch vẫn rít gào từng cơn mang theo bụi lưu huỳnh nồng nặc, nhưng bên dưới lòng chảo Tân Lập, một kỳ tích đã thành hình. An đứng trên mỏm đá cao, dõi mắt nhìn chuỗi mương dẫn nước lót gốm nung uốn lượn như dải lụa nâu sẫm vắt qua thung lũng. Hàng nghìn ống máng bán nguyệt bằng đất nung trơ silicat, ghép mộng âm dương khít khao bằng vữa kaolin trộn bột vỏ sò, kéo dài hơn ba cây số từ đại tháp lọc đến tận từng vạt đồi cằn. Nước mưa axit rớt xuống mặt mương chỉ trượt trơ trên lớp men láng rồi chảy tuột ra ngoài, tuyệt đối không thể thấm vào dòng nước ngọt mát lành đang cuồn cuộn chảy xiết bên trong.

"Thợ cả An ơi! Nước tro ấm trong bể lắng đã đạt nhiệt độ rồi!" Tiếng gọi dõng dạc của Dũng từ chân tháp lọc cắt ngang dòng suy nghĩ của cậu.

An nhanh nhẹn trèo xuống giàn thép. Hôm nay là ngày thứ bảy của chu kỳ, thời khắc xối rửa ngược định kỳ cho sáu mươi ống màng gốm đa tầng trên giàn lọc năm mươi nghìn lít mỗi ngày.

Cậu bước đến bên van điều áp phụ, kiểm tra kỹ lưỡng dòng dung dịch kiềm nhẹ vừa nấu sôi lăn tăn từ tro trấu mịn và tro cây bụi sa mạc. Dưới bàn tay chỉ dẫn của An suốt một năm qua, toán thợ trẻ xóm Than đã thuần thục từng thao tác như những người thợ lành nghề thực thụ.

"Đóng van cấp nước ngầm đáy tháp!" An cất giọng đanh thép, dứt khoát ra lệnh. "Mở van xả ngược buồng trong! Bơm dung dịch kiềm ấm vào lõi ống màng, duy trì áp suất hai cân rưỡi!"

Dũng và hai thợ trẻ lập tức ghì chặt tay đòn máy bơm cơ học. Dòng nước tro trấu ấm nồng mang tính kiềm nhẹ lập tức tràn ngược từ trong lòng sáu mươi ống gốm thoát ra ngoài thành mao dẫn vi xốp. Tiếng sôi xèo xèo giòn giã vang lên khi muối kiềm gặp các mảng cặn chì sunfat bám trên bề mặt silicat. Dưới đáy xả cặn, lớp bùn đen kịt nhiễm kim loại nặng bị bóc tách cuồn cuộn tuôn ra rãnh thoát chất thải cô lập.

An chăm chú bấm đồng hồ cát, mắt không rời vòi xả phụ. Đúng ba mươi phút trôi qua, bọt khí xẹp dần, dòng dung dịch xả ra chuyển từ màu xám đục sang trong veo không một gợn váng quặng.

"Đổi chiều van! Cho nước ngầm tràn vào thử áp!" An quát lớn.

Khi van chính mở then, dòng nước ngầm axit từ lòng đất lại ùa vào guồng lọc. Qua lớp màng gốm vừa được hoàn nguyên sạch bong mao quản, dòng nước ngọt lành tuôn trào xối xả vào bể chứa chính. Cậu nhúng thanh giấy đo vào dòng nước vừa lọc. Giấy đổi màu chuẩn xác, báo hiệu độ pH 7.2 trung tính tuyệt đối. Màng đất sét nung vi xốp không hề hao mòn, thực sự tự tái sinh vĩnh cửu đúng như lời cụ Nam truyền dạy.

Toán thợ vỗ tay reo hò vang dậy cả chân tháp. Dũng lau mồ hôi trên trán, cười rạng rỡ: "Màng lọc sạch bong rồi anh An! Nước lại ngọt lịm như giọt sương sớm!"

An mỉm cười, vỗ mạnh lên vai người bạn đồng hành rồi rảo bước về phía khu nhà kính vôi sống.

Khác xa cảnh hoang tàn ngột ngạt của một năm về trước, mùi ngai ngái của đất ướt phù sa và hương thơm non tơ của cỏ cây ngập tràn khoang mũi. Mạng lưới mương gốm chống thấm đưa nguồn nước ngọt ngào dồi dào tỏa đi khắp các luống đất đã được thau chua rửa mặn. Dưới mái che composite ngăn mưa axit, màu xanh mướt mát của những luống rau mầm, bắp lai chịu hạn và những giàn bầu đất trĩu quả tầng tầng lớp lớp vươn mình mạnh mẽ."Anh An! Xem chùm quả chín này!"

Tiếng cười giòn tan như chuông bạc vang lên. Bé Miên mặc chiếc áo vải thô sạch sẽ, đôi má ửng hồng phúng phính khác hẳn vẻ teo tóp xanh xao ngày nào, đang ôm quả bầu tròn xoe chạy ùa về phía cậu. Đằng sau cô bé, cả chục đứa trẻ xóm Lò Than đang đuổi bắt bướm giữa những rãnh mương gốm róc rách nước trong. Trên tay Miên, con búp bê đất nung mộc ngày trước vẫn được ôm chặt, nhưng nay đã được quàng thêm chiếc vòng hoa cỏ may quanh cổ.

Bà Mười Hạnh đứng bên luống cải mầm, ngẩng lên nhìn An với ánh mắt ngập tràn ấm áp: "Nhờ mương gốm dẫn nước ngọt về tận rễ mà đất bùn năm nay nhả hết phèn, ngọt như phù sa bãi bồi thuở xưa rồi con à. Vụ này thu hoạch, cả nghìn miệng ăn của Tân Lập chẳng còn lo thiếu đói."

"Có công bà con chăm bón cả đấy bà Mười," An ngồi thụp xuống xoa đầu em gái, cảm nhận từng nhịp sống thanh bình đang đâm chồi nảy lộc.

Đúng lúc ấy, tiếng động cơ xe tuần tra gầm rú ngoài cổng hẻm núi vọng lại. Chiếc xe bọc thép chở Trần Cương cùng toán tuần tra vừa trở về sau chuyến trinh sát đường dài.

Trần Cương nhảy xuống xe, khẩu súng trường nén hơi khoác chéo sau lưng giáp teflon đượm bụi đỏ sa mạc. Khuôn mặt chữ điền hằn sâu vết sẹo axit của người chỉ huy nay không còn nét hung hãn, tàn nhẫn như ngày áp đặt thiết quân luật, mà đanh lại vẻ cương nghị của một người lính bảo vệ bờ cõi. Bốn mươi tay súng dưới quyền anh đã hòa làm một với dân làng, trở thành bức tường thành sắt đá che chở cho ốc đảo.

"Thế nào rồi chỉ huy Cương?" An bước tới đón.

Trần Cương tháo găng tay, đón lấy gáo nước gốm mát rượi từ tay thợ trẻ uống một hơi cạn sạch rồi sảng khoái quẹt ngang mép: "Toán do thám sáu tên của bọn buôn nước duyên hải lén bén mảng tới cách hồ cạn ba cây số. Vừa thấy họng súng của đội tuần tra và công sự gạch gốm của ta dàn trận, chúng đã hoảng hốt quay đầu tháo chạy bạt mạng. Tôi đã cắm thêm cột mốc cảnh báo. Bất kỳ kẻ nào toan tính dùng súng cướp nước hay phá hoại ốc đảo Tân Lập, bốn mươi anh em tuần tra sẽ nghiền nát chúng ngoài bãi cát."

Trần Cương nhìn An, ánh mắt đầy vẻ khâm phục: "Cậu An, giàn lọc địa nhiệt và mạng lưới mương gốm của cậu đã biến nơi này thành mảnh đất tự cấp tự túc vững chãi nhất cái bình nguyên chết chóc này rồi."

"Không phải của riêng tôi," An điềm đạm đáp, "Đó là xương máu của cụ Nam, là công sức của một nghìn hai trăm con người cùng đồng lòng góp đất nung lò."

Mặt trời từ từ nhô lên khỏi rặng sa thạch phía đông, xua tan màn sương mù lưu huỳnh mờ ảo. Toàn bộ dân làng Tân Lập, từ các cụ già xóm Than đến những người lính tuần tra, đều tề tựu đông đủ về quảng trường trung tâm trước tháp lọc nước.

Ở nơi trang trọng nhất, một bức tượng sừng sững cao hơn hai thước tạc bằng chính đất sét nung đỏ rực phản chiếu ánh bình minh rạng rỡ. Bức tượng khắc họa hình ảnh cụ già Biện Hoài Nam với sống lưng thẳng tắp như trụ lò, vạt áo thô phất phơ trong gió, đôi bàn tay gân guốc đang nâng niu khối đất sét mộc mạc trước ngực. Đôi mắt tượng như ngậm cười, nhân từ dõi nhìn từng mái nhà, từng luống cây xanh và dòng nước ngọt mát lành đang tưới tắm cho sự sống hồi sinh.

An bước lên bậc đá dưới chân tượng đài. Cậu cúi đầu chạm tay vào chất gốm ấm áp dưới chân người thầy vĩ đại. Đoạn, cậu vốc một nắm đất sét dẻo quánh, ẩm ướt phù sa được chắt chiu từ bờ mương gốm đưa lên cao trước vòm trời bao la.

Ánh dương rực rỡ xuyên qua lớp mây xám, dát vàng lên nắm đất mẹ trong tay người thợ trẻ. Giữa sa mạc axit cằn cỗi của tro tàn và súng đạn, đất sét nung đã giữ trọn dòng nước thiêng, và tình người đùm bọc đã nuôi dưỡng những mầm xanh bất diệt vươn mình đón nắng mới.