Lớp Men Tro Củi Đập Tan Trò Bịp Lò Gốm Sứ

Chương 1: Khói Độc Bên Miệng Lò

Gió bấc cuối đông năm 1991 quất từng cơn tê tái qua rặng tràm ven bãi bồi sông Lam, nhưng bên trong xưởng gốm vách đất của Dưỡng Văn Thắng, hơi nóng hực lên như thiêu như đốt. Thắng c** tr*n, tấm lưng vạm vỡ đầm đìa mồ hôi quyện lẫn tro than đen nhẻm. Đôi bàn tay hai mươi mốt tuổi chai sần ghì chặt thanh cời sắt dài ngoằng, run rẩy chọc sâu vào bụng lò nung.

— Thêm củi đi hai đứa! Canh đúng cữ này nữa thôi, men chảy đều là mai ta có hàng giao cho công ty Tân Á rồi!

Thắng hét lớn qua tiếng lửa gầm réo, giọng khản đặc vì khói. Phía sau lưng anh, hai người thợ trẻ cùng làng mặt mày tái mét vì kiệt sức, lật đật ôm từng bó củi phi lao khô ném vào cửa bễ. Cả ba con người đã thức ròng rã suốt hai ngày hai đêm, bám trụ bên bầu lò rực lửa với hy vọng cháy bỏng: mẻ bát đĩa tráng thứ “men ngọc công nghệ mới” của Tân Á này sẽ xuất xưởng trót lọt, gỡ lại món nợ khổng lồ mười lăm triệu đồng đang đè nặng lên từng nóc nhà thợ gốm Cổ Bằng. Mười lăm triệu đồng giữa thời buổi gạo châu củi quế, nếu không trả nổi, mười lăm sào bãi đất sét trắng ngàn đời cha ông để lại dưới chân núi Côn Bằng sẽ rơi trọn vào tay thiên hạ.

Thắng ghé sát mắt qua lỗ gián trên thân lò để ngắm sắc lửa. Đáng lẽ ở độ nhiệt này, lửa phải chuyển sang màu vàng rơm ấm áp, nhưng trong khoang lò lúc này lại cuồn cuộn một màu đỏ bầm ma quái. Bề mặt những chồng bao nung bắt đầu rịn ra những giọt bọt xám nhờ nhờ, dính dớp như mủ cây độc.

— Anh Thắng ơi, mùi chi mà tanh lợm rứa ni? — Một cậu thợ trẻ ho sặc sụa, vội bịt mũi lùi lại.

Một luồng khí ngột ngạt, tanh nồng mùi kim loại rỉ sét quyện với mùi lưu huỳnh nồng nặc thốc ngược từ miệng lò ra ngoài. Thắng chưa kịp định thần thì từ sâu trong lòng lò bỗng vang lên hàng loạt tiếng nổ giòn đanh “Tách! Đùng! Choảng!”

Thành lò bằng gạch chịu lửa rung chuyển bần bật. Những vết nứt to tướng ngoằn ngoèo xé toạc vách lò, phụt ra từng luồng khói đen đặc quánh. Một tiếng ầm vang rợn người trút xuống, vòm lò nung sụp đổ một mảng lớn. Đất đá, mảnh bao nung và hàng trăm chiếc bát gốm nổ tung tóe, bắn ràn rạt ra xung quanh.

— Chạy mau! Lò sập rồi!

Thắng gào lên, dùng hết sức bình sinh đẩy hai người thợ lùi dạt ra phía cửa xưởng. Nhưng luồng khói độc đen kịt đã ập tới, bao trùm lấy anh. Cổ họng Thắng nghẹn ứ, buồng phổi như bị ai bóp nghẹt, lồng ngực đau nhói như có ngàn mũi kim châm vào da thịt. Mắt anh cay xè, tối sầm lại. Chân tay bủn rủn không còn chút sức lực, Thắng lảo đảo ngã quỵ xuống nền đất đầy tro than và mảnh gốm vỡ sắc lẹm, miệng ộc ra từng ngụm nước dãi chua loét.

Giữa cơn mê sảng ngạt thở, Thắng bỗng nghe thấy tiếng giày da nện cồm cộp trên nền gạch xưởng, kèm theo tiếng cười khẩy ráo hoảnh.

— Đã bảo rồi, đồ lò củi thủ công mà đòi đú đởn với men ngọc liên doanh Tân Á! Cháy lò, vỡ mẻ rồi chứ gì?

Một bàn tay thô bạo túm lấy cổ áo Thắng xốc ngược dậy. Thắng hé đôi mắt đỏ ngầu, nhận ra gương mặt gãy, trán hẹp cùng nụ cười trơ trẽn của Dưỡng Hữu Trọng. Gã mặc bộ âu phục màu xám tro thùng thình, xức dầu thơm nồng nặc át cả mùi khét lẹt của tro tàn. Sau lưng gã là hai tên tay sai bặm trợn, tay lăm lăm gậy gộc.

— Anh Trọng... cứu... lò nổ rồi... — Thắng thều thào, ngón tay bấu chặt vào cánh tay gã họ hàng xa.

— Cứu cái con khỉ! — Trọng gạt phắt tay Thắng ra, rút trong túi áo ngực ra một tờ giấy gấp tư dúi thẳng vào mặt anh. — Mày nhìn cho rõ đây! Giấy nhận nợ mười lăm triệu đồng mua men Tân Á có chữ ký của mày, hạn chót là tối nay giao hàng hoặc trả tiền. Giờ lò sập, hàng nát bấy, tiền đâu mà trả?

— Anh... cho chúng em... khất vài bữa... dựng lại lò...

— Khất cái đầu mày! Tiền tươi thóc thật, không có tiền thì lấy bãi đất sét trắng ra mà cấn trừ! — Trọng ngoác miệng cười gằn, rút hộp sáp mực đỏ lòm ấn vào ngón tay cái của Thắng. — Mười lăm sào bãi bồi sông Lam của họ Dưỡng, mày ký điểm chỉ vào đây gán cho công ty Tân Á để trừ nợ, tao sẽ tha cho cái mạng chó của mày! Mau!

Hai tên tay sai lập tức áp sát, một tên ghì chặt bả vai Thắng xuống đất, tên kia bẻ quặt bàn tay Thắng dí về phía tờ văn tự sang nhượng. Nước mắt uất nghẹn trào ra nơi khóe mi Thắng. Anh vùng vẫy trong tuyệt vọng, cắn chặt môi đến bật máu — Không... bãi đất đó là đất hương hỏa... là mồ hôi của tổ tiên... tôi chết cũng không gán!— Rượu mời không uống lại muốn uống rượu phạt à? Đè nó xuống cho tao!

Đúng lúc ngón tay vấy mực đỏ của Thắng chỉ còn cách mép giấy một tấc, thì một tiếng quát sắc lẹm, vang rền như tiếng sấm nổ giữa trời quang thốc thẳng vào gian xưởng — Dừng tay lại! Lũ nghịch tử, đứa nào cho phép các anh lộng hành trên đất tổ?

Tiếng quát mang theo uy lực kinh người khiến hai tên côn đồ giật bắn mình buông tay. Trọng biến sắc quay phắt lại.

Giữa màn khói đen sặc sụa tàn tro, một bóng người quắc thước chống gậy tre vững chãi bước vào. Cụ Dưỡng Hữu Bằng, chín mươi ba tuổi, mình vận chiếc áo nâu sồng đơm cúc vải đã sờn vai, mái tóc và chòm râu dài bạc trắng như cước rung lên bần bật theo từng bước chân. Đôi mắt già nua nhưng sáng quắc như sao băng lướt qua gian lò tan hoang, rồi dừng lại trên người Dưỡng Hữu Trọng khiến gã rùng mình lùi lại nửa bước.

— Cụ... cụ Bằng? Sao cụ lại ra đây? — Trọng gượng gạo vuốt lại vạt áo tây, giọng lắp bắp.

Cụ Bằng không thèm liếc nhìn gã. Cụ chống gậy bước nhanh tới bên cạnh Thắng, cúi người nâng đầu người chắt họ dậy. Bàn tay cụ gầy guộc, chai sần ráp ráo vì hơn tám mươi năm vuốt đất nắn gốm, nhưng ấm áp lạ kỳ. Cụ đặt tay lên ngực Thắng, day mạnh vào huyệt đạo rồi đỡ anh dựa lưng vào chân cột xưởng — Hít thở sâu vào con! Đừng nuốt thứ khí độc ni vào phổi!

Thắng ôm ngực ho sặc sụa, nước mắt ràn rụa nghẹn ngào — Cụ ơi... con dại dột... mẻ gốm tan tành hết rồi... nợ mười lăm triệu... con làm mất đất của làng rồi cụ ơi!

— Có ta ở đây, đất bãi họ Dưỡng chưa tới lượt phường trộm cướp đụng vào! — Giọng cụ Bằng trầm ấm, đanh thép tựa chuông đồng.

Cụ quay người, bước chầm chậm về phía miệng lò sụp đổ. Đôi mắt tinh tường của bậc đại thụ làng nghề dừng lại ở một mảnh bát vỡ văng trên đống xỉ than. Cụ khom lưng nhặt mảnh gốm lên. Lớp men phủ bên trên không hề trong trẻo như ngọc mà cháy sùi lên từng mảng xám xịt, loang lổ những vết rỗ tổ ong xám chì gớm ghiếc, tanh tưởi mùi kim loại nặng. Cụ đưa ngón tay cái miết mạnh lên bề mặt sùi mốc, rồi đưa lên mũi ngửi một hơi thật sâu.

Gương mặt cụ Bằng đanh lại, đôi mày bạc nhíu chặt trong cơn thịnh nộ tột cùng. Cụ dằn bước chân tới trước mặt Dưỡng Hữu Trọng, giơ thẳng mảnh gốm sùi mốc chì lên ngang mắt gã — Anh Trọng! Mở to mắt chó của anh ra mà nhìn cho rõ thứ này!

Trọng giật thót, lúng búng — Cụ... cụ nói cái gì rứa? Đây là men ngọc cao cấp của công ty Tân Á...

“Chát!”

Cụ Bằng vung tay ném thẳng mảnh gốm vỡ nát xuống ngay dưới mũi giày da bóng lộn của Trọng, mảnh vỡ găm xuống nền đất tóe ra tàn tro khét lẹt. Đôi mắt rực lửa của cụ Bằng găm thẳng vào bản mặt nhợt nhạt của thằng cháu họ bất hiếu, cụ gằn từng tiếng rành rọt giữa gian xưởng lạnh ngắt — Men ngọc cao cấp cái nỗi gì? Đây là thứ xỉ thải pha đầy bột chì cực độc và oxit kim loại rẻ tiền! Các người dùng thứ men độc ni để đầu độc lò nung, lừa gạt đám trẻ con rồi mượn nợ cướp đất bãi của tổ tiên!