Chương 3: Mạch Nước Lạ Dưới Chân Đồi

Bách ngồi thụp xuống mép bờ ruộng, trố mắt nhìn những vệt bọt trắng đang đùn lên lục bục giữa dòng nước đục ngầu. Chú Páo bước vội lại, chống chiếc xẻng sắt xuống nền đất ẩm, đôi lông mày rậm rạp cau tít lại.

“Nước ở kẽ đá xì ra đấy mà.” Chú Páo quệt vệt bùn bám ngang trán, cất giọng sang sảng. “Đất ngậm nước mấy ngày liền, áp thấp nhiệt đới dồn về thì chỗ nào trũng ắt phải rịn nước. Mày lấy xẻng vét một đường rãnh nhỏ cho nó thoát xuống mương dưới, đừng để ứ lại làm mềm chân bờ.”

Nói đoạn, người trưởng thôn vội vã sải bước về phía cuối dốc, nơi tiếng gọi í ới của bà con xóm dưới đang giục giã khơi thông con mương chính. Bách cẩn thận dùng chiếc bay nhỏ nắn lại dòng rịn cho chảy êm xuôi theo rãnh nước xếp bằng đá hộc, lòng vẫn không nguôi gợn lên một nỗi thắc thỏm mơ hồ.

Trưa muộn, sau khi dọn xong rãnh nước quanh mép ruộng, Bách trở về tháo cọc chuồng, dong trâu Sừng Cong ra triền dốc gặm cỏ non. Cậu muốn tranh thủ lúc trời chưa trút mưa để cho con trâu mộng ăn no nê, phòng khi bão lớn phải nhốt riệt trong gầm sàn. Bách dắt trâu men theo dải bờ ruộng bậc thang cổ kiên cố uốn lượn ôm trọn sườn non. Từng bờ be bằng đất sét xám nén chặt qua hàng trăm năm, ken dày lớp rễ cỏ tranh đan bện như mắt lưới, vẫn vững vàng giữ từng khoảnh khắc bình yên cho vạt lúa đang ngậm đòng. Dù nước ở các thửa nương phía trên tràn trề, bờ ruộng cổ vẫn trơ trơ như những chiếc sống lưng khổng lồ níu giữ sườn núi. Bách vừa bước đi vừa v**t v* bờ đất mát lạnh, thầm nhớ lời bà nội dặn về công sức của cụ cố ngày trước.

Thế nhưng, khi đôi chân trần của Bách và bốn vó trâu bè bè tiến gần hơn về phía chân đồi Khau Phạ sau lưng bản, không khí bỗng dưng đặc quánh lại.

Trâu Sừng Cong đột ngột khựng phắt bước chân. Chiếc mũi to bè của nó phì phì từng luồng hơi nóng hổi, hai tai cụp hẳn ra sau. Cặp sừng uốn cong vút lắc mạnh sang hai bên, bốn vó ghìm chặt xuống thớ đất dốc, nhất quyết không chịu bước thêm dù chỉ nửa bước.

“Sừng Cong! Đi nào, cỏ mật phía trước còn xanh lắm mà!”

Bách giật nhẹ sợi dây thừng dừa, nhưng con trâu mộng bỗng hạ thấp đầu, gầm gừ những tiếng trầm đục trong cổ họng như đang đối mặt với loài thú dữ vô hình. Đôi mắt trâu mở to, long sòng sọc nhìn chằm chằm vào triền đất dốc dưới chân vách đồi.

Linh tính mách bảo điều chẳng lành, Bách buông lỏng dây thừng, buộc tạm vào gốc cây vầu già ven bờ. Cậu tiến sát lại bờ vách nơi đất đá bắt đầu lở tơi từng vụn nhỏ. Một luồng khí lạnh ngắt kèm theo mùi tanh nồng của bùn đất ứ đọng xộc thẳng vào cánh mũi. Bách cúi rạp người, ghé sát tai vào vách đất ven sườn đồi Khau Phạ.

Tiếng động bên trong lòng núi khiến tim cậu bé mười tuổi đập thót lên một nhịp kinh hoàng.

Không phải tiếng róc rách hiền hòa của những mạch nước ngầm quen thuộc. Ẩn sâu sau tầng đất đá dày cộm là tiếng réo gầm u uất, cuồn cuộn như thác lũ đang bị giam hãm. Từng đợt rung chuyển khe khẽ truyền thẳng qua lớp đất sét xám vào vành tai Bách. Ngay bên dưới chân vách, một mạch nước đục ngầu màu phù sa đỏ lòm bỗng phụt mạnh ra từ kẽ nứt vừa toác miệng, cuốn theo từng tảng bùn nhão nhoét và rễ cây vụn nát. Đất trong lòng đồi Khau Phạ đang bị xói rỗng từng gang tay.

“Chết rồi… Núi đang chuyển bụng!”

Lời cảnh báo của bà nội về những mùa lũ quét năm xưa vụt qua tâm trí Bách. Cậu không kịp nghĩ ngợi, vội dắt trâu Sừng Cong quay ngược trở lại, buộc chặt nó vào gốc cây nghiến vững chãi gần lối vào xóm rồi guồng chân chạy thục mạng về phía con mương chính giữa bản.

Dưới con mương dẫn nước, chú Hoàng Seo Páo cùng dăm ba người đàn ông khỏe mạnh đang bì bõm lội bùn, tay cuốc tay xẻng hì hục cạy những phiến đá hộc bị đất sạt vùi lấp.

“Chú Páo ơi! Chú Páo!” Bách thở hổn hển, giọng lạc đi giữa tiếng gió rít qua rặng tre. “Chân đồi Khau Phạ… Chân đồi Khau Phạ có mạch nước lạ đùn ra to lắm! Nước đỏ quạch bùn nhão, trong lòng đất cứ réo ùng ục như xay thóc ấy chú!”

Chú Páo dừng tay xẻng, đưa ống tay áo chàm quẹt mồ hôi trên trán rồi nheo mắt nhìn cậu bé đang run rẩy vì mệt “Mạch nước nào? Chỗ triền vầu sau nhà mày hả?”“Vâng, ngay dưới chân đồi Khau Phạ, chỗ tiếp giáp với bờ ruộng bậc thang trên cùng ấy ạ! Con trâu Sừng Cong nhà cháu sợ quá không dám bước qua, cháu áp tai nghe thấy đất r*n r* dữ lắm!”

Mấy người đàn ông bên cạnh nghe thấy liền dừng tay nhìn nhau xì xào, nhưng chú Páo khẽ lắc đầu, xua tay trấn an “Thằng Bách khéo tưởng tượng quá rồi. Mưa ròng rã suốt mấy ngày nay, đồi Khau Phạ đất thịt dày, nước trên đỉnh ngấm xuống tụ lại thành dòng chảy ra chân đồi là chuyện năm nào chẳng có. Mày nghe tiếng nước réo trong hốc đá lại cứ ngỡ đất chuyển. Bờ ruộng bậc thang nhà mày ken rễ tranh cả trăm năm nay, có phải đất cát xốp đâu mà sợ trôi!”

“Nhưng lần này khác lắm chú ơi, nước đùn ra đục ngầu bùn non, nó xì bọt trắng xóa cả một vạt…”

“Được rồi, tao biết rồi!” Chú Páo ngắt lời, giọng đanh lại vẻ sốt ruột khi ngước nhìn bầu trời đang vần vũ mây đen kịt. “Chuyện đất đá trên đồi người lớn bọn tao tự khắc biết tính. Mày trẻ con lo việc cỏ trâu cho xong đi. Nhìn trời kia kìa, mây đen sà xuống sát ngọn vầu rồi, áp thấp nhiệt đới ập tới nơi bây giờ đấy! Mau chạy về nhà chốt chặt cửa nẹp, bảo bà Mỷ cời than giữ ấm trong bếp rồi ngồi yên đấy, chớ có chạy lung tung ra ngoài triền đồi kẻo trượt chân xuống vực thì khốn!”

Bách đứng chôn chân bên bờ mương, nhìn vẻ mặt bận rộn hối hả của người lớn mà lòng nặng trĩu. Cậu biết chú Páo thương dân bản, lo việc chung, nhưng người lớn mải mê với cống rãnh ngập úng mà chẳng ai chịu áp tai xuống vách đất để nghe thấy tiếng thở dài tức tưởi của quả đồi sau lưng.

Cậu bé lầm lũi dắt trâu Sừng Cong quay về chuồng. Sau khi kiểm tra cẩn thận từng gắp cỏ khô dự trữ cho trâu, Bách bước từng bậc thang gỗ lên nhà sàn.

Trong gian nhà ấm sực mùi khói ngo, bà Lù Thị Mỷ đang ngồi bên bếp lửa đỏ rực, đôi bàn tay gầy guộc chằng chịt nếp nhăn cẩn thận lần giở từng bắp ngô giống treo trên gác bếp. Nghe tiếng bước chân thân thuộc, bà khẽ nghiêng đầu, nụ cười hiền hậu làm giãn ra những âu lo trên khuôn mặt “Bách đấy hả cháu? Cho trâu ăn xong rồi à con?”

“Cháu cho ăn no rồi bà ạ.” Bách cố nén hơi thở dồn dập, bước lại ngồi cạnh bà, đưa bàn tay lạnh buốt hơ lên ngọn lửa bập bùng. Nhìn bóng lưng còng của bà in lên vách nứa, nhìn đôi mắt mờ đục chẳng còn thấy rõ hình hài vạn vật, lòng Bách quặn thắt lại. Cậu không nỡ nói ra những điều rùng mình vừa chứng kiến dưới chân đồi, sợ căn bệnh tim của bà lại trở cơn đau nhói.

Bách đứng dậy, bước về góc phản gỗ nhỏ nơi cậu đặt chiếc bàn học đơn sơ đóng bằng gỗ mỡ. Cậu nhẹ nhàng mở cuốn sách giáo khoa đã sờn mép gáy. Kẹp bên trong trang giấy trắng là một chiếc lá nứa khô màu vàng óng, phẳng phiu, thơm mùi nắng cũ.

Đó là chiếc lá nứa bánh tẻ cuối cùng mà mẹ đã tự tay bứt bên bờ suối rồi ép vào trang vở cho cậu, trước khi trận lũ quét kinh hoàng nhiều năm về trước cướp mất mẹ cha. Ngày ấy, mẹ đã kẹp mép lá vào môi, dạy cậu cách lấy hơi từ đáy ngực để thổi lên những thanh âm lảnh lót nhất của núi rừng.

Bách chạm nhẹ đầu ngón tay run rẩy lên từng đường gân lá khô ráp. Chiếc lá nhỏ bé và mỏng manh, nhưng từng đem lại cho cậu hơi ấm chở che suốt những năm tháng côi cút.

“Mẹ ơi…” Bách thì thầm trong lồng ngực, bàn tay vô thức nắm chặt vạt áo chàm.

Cậu nhìn sang người bà khiếm thị đang lom khom bên ánh than hồng, rồi nhìn chiếc hộp thiếc gỉ cất vỉ thuốc trợ tim trên hốc nứa cao. Bản Phìn Hồ có ba mươi sáu nóc nhà, có bờ ruộng bậc thang cổ mà cha ông đã đổ mồ hôi tạo dựng, và quan trọng nhất, nơi đây có bà nội sinh mệnh duy nhất của đời cậu. Cậu tự nhủ mình đã mười tuổi, không còn là đứa trẻ chỉ biết trốn sau lưng người lớn khóc thét ngày nào. Cậu phải luôn mở to đôi mắt, lắng nghe từng hơi thở của đất rừng để bảo vệ bà, bảo vệ mái nhà này.

Đúng lúc ấy, không gian bên ngoài bỗng tối sầm lại trong chớp mắt. Gió lốc từ đỉnh Khau Phạ thốc xuống rít lên từng hồi man dại qua khe ván, và từng giọt mưa nặng hạt bắt đầu quất xối xả xuống mái ngói âm dương như trút nước.