Chương 1
Tôi và Z là bạn cùng lớp cấp ba, và tôi là người theo đuổi anh trước.
Năm ấy học sinh mới nhập học khá sớm, đồng phục của cơ sở mới mãi vẫn chưa được phát nên ai nấy đều mặc đồ tự do. Trong ký ức thuở ban đầu, vào khoảng thời gian ồn ào náo nhiệt ngay trước giờ tự học buổi tối, anh với dáng người rất cao ngồi ở hàng ghế sau cạnh cửa sổ. Anh mặc bộ đồ thể thao có mũ trùm đầu màu xám nhạt, trên tay đeo chiếc đồng hồ cơ màu trắng.
Có lẽ vì mới chuyển trường từ nơi khác về nên cậu ấy có vẻ lạc lõng, chẳng buồn chủ động nói chuyện với ai.
Sau này anh kể lại, khoảng thời gian đó anh thực sự rất ghét thành phố quê hương này, hoàn toàn không muốn quay về. Nhưng vì phải nghe theo sự sắp xếp của gia đình, nên cả người anh mới toát ra vẻ trầm mặc ít lời như đang âm thầm chống đối lại hoàn cảnh xung quanh.
Thế nhưng, dáng vẻ đó lại rất hợp gu tôi. Cho đến tận bây giờ, gu thẩm mỹ của tôi vẫn luôn đánh giá cao những chàng trai "ít lời", "nghiêm túc" và "không xốc nổi".
Nhờ có giáo viên chủ nhiệm tâm lý, học kỳ một năm lớp mười, lớp tôi không cố định chỗ ngồi. Nếu nhớ không lầm thì lý do là để mỗi ngày mọi người đều có cơ hội ngồi ở những vị trí khác nhau, từ đó tìm ra chỗ ngồi mà mình ưng ý nhất.
Điều này khiến các giáo viên bộ môn vô cùng đau đầu. Sơ đồ lớp tiết này so với tiết trước có khi đã thay đổi chóng mặt như thể vừa trải qua phép "Càn khôn đại na di". Bài kiểm tra thu theo nhóm từ tiết trước, lúc trả lại cứ phải chuyền tay nhau bay tứ tung như hoa tuyết khắp phòng học thì mới về đúng tay chủ nhân.
Khá là phiền phức.
Nhưng cả lớp đều thích kiểu tự do này.
Còn tôi thì thầm hô vạn tuế trong lòng.
Sau khi chắc chắn rằng càng nhìn càng thấy thuận mắt, càng nhìn càng thích, ngay ngày hôm sau, tôi ôm trọn một chồng sách, xách theo cả bình nước lẫn cặp táp chuyển thẳng lên ngồi ngay phía trước Z.
Trong khoảng thời gian đó, có hai chuyện khiến tôi ấn tượng nhất.
Chuyện thứ nhất là về cậu bạn nam sinh hiện đang làm bác sĩ ở Úc. Lúc bấy giờ, cậu ta ngồi ngay cạnh lối đi, bảo rằng Z cứ lủi thủi một mình, gặp trong trường mấy lần cũng toàn thấy đi lẻ loi. Cậu ta còn bảo Z chắc hẳn rất giàu, nước suối cũng phải uống loại đắt nhất, rồi bàn tán về cách ăn mặc của Z... Thế là tôi nảy ra ý tưởng bắt chuyện. Giờ ra chơi, tôi quay xuống ghế dưới, chỉ vào một điểm trên chiếc đồng hồ của Z, tò mò hỏi: "Đồng hồ của cậu, chỗ này dùng để làm gì thế?"
Anh có vẻ rất ngạc nhiên khi tôi chủ động tìm mình. Ngập ngừng một lát, anh đáp rằng đồng hồ mới mua chưa lâu nên cũng không rõ lắm, để về nhà xem lại sách hướng dẫn.
Sau đó anh có giải thích cho tôi nghe không, tôi không còn nhớ nữa, mà điều đó cũng chẳng quan trọng. Tôi chỉ nhớ tần suất quay xuống nói chuyện vào giờ giải lao ngày một nhiều hơn. Từ chỗ lúc nào cũng cầm bút làm bài tập hoặc đưa mắt nhìn ra ngoài cửa sổ, mang dáng vẻ chẳng thiết tha trò chuyện cùng ai, anh đã bắt đầu nhìn thẳng vào mắt tôi mỗi khi cất lời.
Hết giờ ra chơi này đến giờ ra chơi khác, hết chủ đề này đến chủ đề nọ, từ tiết sau học môn gì, bài tập chưa làm, lịch tự học buổi tối, cho đến các hoạt động và những tin đồn vặt vãnh trong trường... Vì Z không hay nói, nên nhiều lúc dù tôi quay lưng xuống đối diện với anh, thì người bắt chuyện với tôi phần lớn lại là mấy nam sinh ngồi quanh đó.
Theo ký ức của tôi, lần đầu tiên anh chủ động tìm tôi là vào tiết Chính trị hay Lịch sử gì đó. Tóm lại là một tiết học cần phải đánh dấu trọng tâm. Hồi cấp ba, tôi là điển hình của kiểu học sinh kém nhưng nhiều văn phòng phẩm, không thích làm bài tập nhưng lại cực kỳ đam mê mua bút. Hộp bút lúc nào cũng chật ních, "anh tài hội tụ".
Hôm đó, bạn cùng bàn của Z là "hồ điệp hoa" tên con trai nổi tiếng điệu đà trong lớp. Tôi và cậu hồ điệp này có chút giao tình vì cậu ta hay mượn chiếc gương nhỏ của tôi để vuốt tóc. Cậu ta cũng chẳng hề khách sáo với tôi, hai bàn tay trắng sáp lại gần, từ khăn giấy đến gương soi, cái gì cũng mượn.
Trong cái tiết học cần phải đánh dấu trọng tâm ấy, cậu ta cười cợt nhả chọc lưng bắt tôi quay lại, hỏi mượn bút dạ quang. Tôi bất lực lục ra một cây đưa cho cậu ta, càu nhàu bảo bộ bút này tôi mới tậu, tinh tươm chưa dùng lần nào, vốn dĩ chẳng muốn cho cậu ta mượn đâu. Tên hồ điệp vẫn tiếp tục cười hì hì.
Một lúc sau, lại có người khều nhẹ vào lưng tôi. Tôi giữ vẻ mặt nhăn nhó quay lại, không ngờ người đó lại là Z, tự nhiên thấy ngẩn ra một nhịp.
Anh nhìn tôi, cất lời: "Tôi cũng muốn mượn một cây."
Tôi moi ngay cây bút mình ưng ý nhất đưa cho anh, đó là cây bút có dải màu cầu vồng. Tôi cố tình xích lại gần, tô thử lên tờ giấy nháp của anh rồi hỏi xem có đẹp không. Cũng chính vì thế, cậu hồ điệp này trở thành người đầu tiên đánh hơi được bầu không khí mờ ám giữa tôi và Z, kiêm luôn chức quân sư quạt mo cho Z mãi cho đến khi cậu ta chuyển lớp.
Chuyện thứ hai, vẫn là chủ đề do cậu nam sinh làm bác sĩ ở Úc khởi xướng. Dạo đó, không khí sục sôi của đợt học sinh mới nhập trường vẫn chưa hạ nhiệt. Việc các nữ sinh theo đuổi quá cuồng nhiệt đã khiến một nam sinh đẹp trai, đam mê bóng rổ ở tầng dưới trở thành tâm điểm bàn tán của toàn trường. Vở kịch hai nữ tranh một nam tuy sến súa nhưng lại đầy sức hút, dù không học cùng lớp, ai nấy đều hăng say hóng hớt.
Vừa nghe đến tên, tôi dửng dưng đáp lời: "Hồi cấp hai cậu ta đã hút gái thế rồi, người thì đẹp trai thật đấy, nhưng trong lòng chỉ có bóng rổ thôi."
Bất ngờ vì biết tôi và anh bạn bóng rổ là bạn học cấp hai, mọi người xúm lại buôn dưa lê vài câu, nhưng tôi lập tức đính chính rằng tôi và cậu ta không thân cho lắm.
Nói chính xác hơn, tôi và anh bạn bóng rổ tuy không thâm giao, nhưng lại có thù cũ.
Năm lớp chín, hội chơi bóng rổ năm người của cậu ta có ba nam sinh nảy sinh mâu thuẫn vì tôi, nhất quyết không chịu ra sân cùng nhau nữa. Hậu quả là cuối tuần cậu ta hẹn người chơi bóng mãi mà chẳng bao giờ đủ tay, thế nên đâm ra ôm hận với tôi. Chuyện này do nam sinh thứ năm, người ngoài cuộc duy nhất trong nhóm kể lại. Cậu ta bảo đã giải thích giúp tôi rồi, rằng tôi đối xử công bằng từ chối thẳng thừng cả ba người kia, vấn đề hoàn toàn chẳng nằm ở tôi, thế nhưng anh bạn bóng rổ vẫn khăng khăng cho rằng chính tôi là nguyên nhân khiến cậu ta không có bóng mà chơi.
Về sau, trong lớp tôi có một bạn nữ mê mệt anh bạn bóng rổ, ngày nào cũng u mê khen ngợi độ đẹp trai của cậu ta. Bạn ấy hớn hở chạy ra sân bóng xem cậu ta chơi, rồi lại tiu nghỉu đi về than thở rằng có cả tá nữ sinh tranh nhau tặng nước cho cậu ta. Suốt dạo đó, cô bạn này cứ lải nhải không ngừng bên tai tôi mọi thứ về anh bạn bóng rổ, năn nỉ tôi hãy niệm tình đồng môn cấp hai mà ra tay hỗ trợ.
Cuối cùng tôi đành tặc lưỡi nhận lời, lên mạng nhắn tin hẹn anh bạn bóng rổ cùng đi học về, lấy cớ muốn hỏi xem cuối tuần cậu ta học thêm Toán ở đâu.
Gặp lại nhau ở cổng trường, có lẽ vì đã tìm được hội cạ cứng mới để vui vẻ chơi bóng ở ngôi trường này, nên thái độ của anh bạn bóng rổ vô cùng hòa nhã. Chẳng giống như lời đồn rằng cậu ta vẫn ghim thù tôi sâu sắc, tôi hỏi gì cậu ta cũng đáp nấy. Cuối cùng, tôi mang về cho cô bạn kia một tin sốt dẻo: dù có rất nhiều người theo đuổi nhưng hiện tại cậu ta vẫn đang độc thân.
Trở lại với buổi buôn chuyện ngày hôm đó, cậu nam sinh bác sĩ ở Úc sau khi biết tôi và anh bạn bóng rổ học chung cấp hai thì cảm thán: "Trường cũ của cậu ảo thật đấy, học sinh xuất xưởng ai nhan sắc cũng cao thế này à?"
Một bạn nữ đứng cạnh hóng hớt: "Cậu với cậu ta quen nhau từ cấp hai, chẳng lẽ không có xíu xiu tia lửa điện nào sao?"
Z ngồi bên cạnh lật sách, nãy giờ vẫn im lặng không nói tiếng nào.
Tôi liếc nhìn anh một cái, mỉm cười đáp: "Cậu ta không phải gu của mình. Mình chẳng có hứng thú với bóng rổ, và lại càng không có hứng với mấy nam sinh thích chơi bóng rổ."
Dù vậy tôi vẫn nhớ, sau đó tôi đã đến sân bóng rổ của trường xem vài bận, vào những giờ thể dục hoạt động tự do, hay những dịp đại hội thể thao của trường.
Có một lần, tình cờ gặp anh bạn bóng rổ trên con đường hoa ngọc lan ở sân vận động lớn, cậu ta chủ động bắt chuyện với tôi. Cậu ta kể lể lớp trưởng lớp bên cạnh si mê tôi thế nào: cứ mỗi lần tôi xuống lầu đi ngang qua lớp họ, tên đó lại cùng mấy nam sinh khác dán mặt vào cửa sổ ngắm nghía, luôn miệng xuýt xoa khen tôi xinh.
Tôi là lớp phó môn Sinh học, văn phòng giáo viên bộ môn lại ở tầng dưới, việc thu phát bài tập, lấy giáo án giúp cô khiến tôi quả thực phải chạy xuống lầu thường xuyên.
Chắc mẩm lại nhớ đến nhóm bóng rổ bị ép giải tán năm xưa, cậu ta chợt nhắc chuyện cấp hai, giọng điệu đâm chọc móc mỉa: "Hồi cấp hai cũng thế, mấy thằng con trai cứ như phát bệnh mà thích cậu, xem ra độ nổi tiếng của cậu vẫn cao như ngày nào nhỉ?"
Tôi lập tức bật lại: "Cậu cũng thế mà, tường nhà vệ sinh nữ tầng bọn tôi có viết tên cậu to chà bá kia kìa. Ai mà yêu cuồng si đến thế cơ chứ, đó là nhà vệ sinh nữ chứ có phải bức tường tỏ tình đâu. Cơ mà cũng chẳng lạ, hồi cấp hai chẳng phải cũng có đứa con gái thích cậu muốn sống muốn chết đó sao."
Cậu ta tẽn tò ra mặt, vội lảng sang chuyện khác, hỏi tôi định đi đâu.
Tôi lắc chai nước trong tay, đáp gọn lỏn: "Ra sân bóng đưa nước."
Cậu ta ngạc nhiên vô cùng: "Cậu mà cũng chịu đi xem con trai đánh bóng rổ á?"
Tôi bảo: "Con trai thì không, nhưng bạn trai thì có."
Quả thật tôi chẳng có chút hứng thú nào với việc xem bóng rổ, số lần hiếm hoi đếm trên đầu ngón tay cũng chỉ vì có mặt Z trên sân.
Trước khi vặn nắp chai nước, Z còn cố tình nhấn mạnh với tôi: "Tớ chẳng có hứng thú gì với bóng rổ đâu, hôm nay bọn họ thiếu người nên cứ bắt tớ ra sân đấy."
Lúc bấy giờ, Z đã là bạn trai của tôi rồi. Chúng tôi ngồi trên ghế ở khu vực nghỉ ngơi cạnh sân bóng, tôi rút khăn giấy lau mồ hôi cho anh. Anh có chút ngượng ngùng, lời giải thích vạch rõ ranh giới với bóng rổ nghe thật dư thừa. Tôi bật cười, dù chẳng hiểu luật bóng rổ một tí nào nhưng vẫn nói bừa: "Ồ, cậu chơi cũng ra trò phết đấy chứ."
"Cũng bình thường thôi."
Quả thật anh không hề yêu thích, cũng chẳng có năng khiếu với các môn thể thao dùng bóng. Từ nhỏ Z đã tập Judo, mãi đến khi chuyển trường về đây mới ngừng việc luyện tập. Anh kể cơ duyên quen biết với huấn luyện viên của mình. Ban đầu gia đình không đồng ý, chính huấn luyện viên đã đích thân đến nhà thuyết phục bố cậu ấy. Thế rồi, bắt đầu từ những năm tiểu học, dù mưa hay nắng, anh đều đặn đến võ đường tập Judo.
Lịch tập luyện vô cùng vất vả, huấn luyện viên cũng cực kỳ nghiêm khắc. Anh kể về những cuộc thi từng tham gia, những giải thưởng từng đoạt được, nói rằng bố anh tuy ngoài miệng phản đối nhưng thực tâm lại rất tự hào về con trai, ông thường hay khoe với bạn bè người thân về những thành tích mà anh đạt được.
Tính cách của con người phần lớn được nhào nặn từ những trải nghiệm. Sau này, đã rất nhiều lần tôi ngẫm lại, điểm nổi bật nhất trong tính cách của anh chính là sự nghiêm túc và nhẫn nại, có lẽ cũng bắt nguồn từ chính chuỗi ngày miệt mài luyện tập dài đằng đẵng ấy.
Nghiêm túc và nhẫn nại, nghe qua thật là những từ ngữ nhạt nhẽo và phẳng lặng biết bao. Vẻ đẹp của sự kiên trì cần có thời gian tôi luyện mới có thể tỏa sáng, còn sự chuyên tâm không chút tạp niệm lại càng là một bản lĩnh khó mà học được vào ngày một ngày hai.
Còn đối với tình yêu, tôi nghĩ, bản thân mình có lẽ thiếu đi một sự kính sợ nào đó, hoặc vốn dĩ đã khiếm khuyết từ trong trứng nước. Khi muốn yêu, tôi giống hệt một que diêm, phóng khoáng mà tự quẹt sáng chính mình. Đến lúc cạn tình, chẳng cần phải bàn bạc với ai, tôi cứ thế tự mình lụi tắt.
Trước năm nay, tôi chưa từng mảy may hổ thẹn.
Diêm mà, bản chất là thế, anh đâu thể đòi hỏi tôi cứ rực cháy vì anh mãi được, que diêm nhỏ bé đâu có làm nổi điều đó.
Tôi không thể hóa thành một ngọn nến khác để cùng anh tỏa sáng lung linh. Bóng tối tĩnh mịch, vốn dĩ đã là một câu trả lời chẳng cần cất lời giãi bày.
Mười một năm, một khoảng thời gian vắt ngang quá đỗi dài lao xao, dẫu có viết vào tiểu thuyết cũng khiến người ta cảm thấy lê thê.
Chúng tôi đi từ lúc "chỉ mong mau mau khôn lớn" cho đến lúc "phải bắt đầu chống lão hóa mất thôi". Khi cái độ tuổi hằng ao ước thực sự gõ cửa, những người trưởng thành dẫu có lột xác thay xương thì phần lớn cũng đã đánh rơi mất tâm nguyện thuở ban đầu. Chút hồi ức năm tháng của đời người, có lẽ, cũng chỉ đến thế mà thôi.
Bưởi Ơi, Bưởi Ơi - Giảo Chi Lục
