Chương 7: Thước đồng đo độ Dốc

Hòn đá vỡ toác dưới chân bắn tung bụi cát trắng xóa. Thiết Bá lập tức nghiến răng, một tay siết chặt chuôi búa đục đá, tay kia vội ghì chặt vai A Lãng kéo giật về phía sau, nép mình sát vào vách đá lởm chởm. Cụ Quý vẫn ngồi xổm bất động, bàn tay gầy guộc nhưng rắn rỏi giữ chặt thân thước thủy bằng đồng áp vào mặt phẳng sa thạch.

Cụ khẽ nghiêng đầu, nheo mắt nhìn ngược lên gờ đá hoa cương nhô ra trên miệng hẻm. Giữa làn sương sớm mờ ảo, bóng người bọc trong giáp sắt chỉ lướt qua chốc lát rồi quay ngoắt đi, tiếng gót sắt gõ lộc cộc trên đá mồ côi xa dần, hòa lẫn vào tiếng gió rít u u. Cụ Quý thở nhẹ một hơi, bàn tay miết nhẹ lên lớp bụi bám trên ống đồng, cất giọng điềm tĩnh “Đừng manh động. Đó chỉ là lính trinh sát đi tuần ven rìa núi từ xa thôi. Hắn trượt chân làm rơi đá chứ chưa phát hiện ra dưới đáy hẻm có người đâu. Mau dắt lạc đà lùi sâu vào khe đá phía trong.”

A Lãng khẽ gật đầu, nắm dây cương kéo hai con lạc đà ngoan ngoãn thụp người chui vào một vòm đá xốp ăn sâu vào lòng vách. Nơi này khuất hẳn tầm mắt từ trên cao, lại ngậm hơi ẩm mát rượi bốc lên từ các khe nứt địa tầng.

Cụ Quý đứng dậy, phủi nhẹ tà áo chàm sờn vai, rồi rút từ túi bọc ra một cọc tiêu bằng gỗ thông khô có khắc các vạch sơn đỏ trắng đều đặn. Cụ đưa cọc gỗ cho A Lãng, ân cần căn dặn “Cháu nhỏ, cầm lấy cọc tiêu này, bước tới mép thềm đá phẳng cách đây đúng mười trượng. Dựng đứng cọc lên, áp quả dọi chì này sát thân gỗ.”

Thằng bé đón lấy cọc tiêu và sợi dây gai buộc quả dọi chì hình hồ lô. Tay phải cậu khẽ nhói buốt nơi vết thương bả vai mới vừa khô mày, nhưng đôi mắt sáng ngời không hề lộ vẻ thoái chí. A Lãng nhanh nhẹn sải từng bước chân trần trên nền đá vụn, cắm cọc tiêu xuống khe nứt rồi buông lỏng sợi dây dù nâu sẫm cho quả dọi đung đưa.

“Thế này đã ngay ngắn chưa cụ?” A Lãng ngẩng đầu hỏi vọng lại.

Cụ Quý ngồi xuống bên giá đá tự nhiên, đặt cây thước thủy bằng đồng đỏ nằm ngang tầm mắt. Ống thủy tinh kẹp giữa thân thước rung rinh giọt bọt dầu màu hổ phách. Cụ nheo một mắt, ngắm theo rãnh soi khắc chìm trên lưng thước hướng thẳng về các vạch sơn trên cọc gỗ của A Lãng “Giữ thật êm tay, cháu nhỏ. Nhìn quả dọi chì xem, khi nào sợi chỉ áp khít vào mép cọc mà không đung đưa, ấy là cọc đã dựng vuông góc với mặt đất. Đất dưới chân ta có thể gồ ghề, dốc nghiêng muôn hình vạn trạng, nhưng sợi chỉ dọi chì bao giờ cũng chỉ thẳng về tâm của đất trời.”

Cụ Quý khẽ nhích đầu thước, quan sát bọt dầu đang trôi chầm chậm về phía vạch khắc vi sai thứ ba. Khóe mắt hằn sâu vết chân chim của cụ giãn ra, lộ rõ nét hài lòng. Cụ lật cuốn sổ tay bằng giấy dó đã sờn mép, nhúng đầu mẩu than củi vào chút nước sương đọng trên vách đá rồi cẩn thận ghi lại từng con số đo đạc “Độ dốc vi sai đoạn miệng hẻm là ba phân trên mỗi mười trượng. Chuẩn xác lắm.”

Thiết Bá đứng bên cạnh, hai cánh tay cuồn cuộn gân guốc hạ búa xuống, tò mò nhìn từng con số ngoằn ngoèo trên trang giấy dó “Cụ Quý này, thằng này cả đời chỉ biết bổ búa vào đá, nghe tiếng đá nứt mà đoán vỉa. Mấy cái vạch khắc li ti trên thanh đồng với sợi dây chì này mà định được đường đi cho nước thật sao?”

Cụ Quý mỉm cười đôn hậu, khẽ gõ ngón tay lên thân thước đồng “Cây thước này không tự sinh ra nước, chú em ạ. Nhưng nó đo được cái thế của trời đất. Mạch ngầm chảy trong lòng đất cũng như máu chảy trong huyết quản, muốn dẫn nó đi xa mà không làm vỡ vách đá thì độ dốc phải thật êm. Dốc quá thì nước chảy xiết làm xói lở sập hầm, bằng quá thì nước đọng thành ao tù bùn lầy. Cứ nghiêng đúng ba phân mỗi mười trượng, nước sẽ tự lững thững bò về tận thung lũng Hạc Cốt.”

Thiết Bá nghe mà ngẫm nghĩ, đoạn bước tới vách hang ngầm ăn sâu vào chân rặng Hắc Nham. Anh vung búa đục đá, gõ nhẹ ba tiếng “coong, coong, coong” vào tầng đá vôi xám xịt phủ đầy rêu phong khô khốc.Tiếng búa dội lại không giòn tan đanh thép như đá hoa cương ngoài cửa ốc đảo Bích Lăng, mà trầm đục, ngân vang rền rĩ như tiếng trống sấm bị bọc trong lớp da trâu dày. Từng hạt bụi ẩm li ti từ kẽ nứt bay ra, phả vào mặt Thiết Bá một luồng hơi mát lạnh đến rợn người.

Người thợ đá giật bắn mình, hai mắt mở to, bàn tay thô ráp áp chặt vào mặt đá “Trời đất ơi… Tiếng vang nặng trịch thế này… Đá ngậm nước! Đằng sau vách đá này có một túi nước khổng lồ!”

“Đúng vậy,” cụ Quý đứng dậy bước tới, đưa tay xoa nhẹ lên tầng đá vôi xốp. “Cổ mạch Hoàng Tuyền Thủy Ngụy bị con đập đá của Cáp Đồ Nhĩ chặn họng thoát tự nhiên, toàn bộ nguồn nước dồn ứ lại dưới tầng đá sâu năm mươi trượng nơi đáy hẻm này. Áp suất nén lại như chiếc nồi đồng đậy kín nắp trên bếp than hồng. Nếu ta bổ búa đục bừa từ bên ngoài, túi khí bục vỡ sẽ làm sụt lún tan tành cả dãy núi. Nhưng nếu ta mở một lối thoát ngầm có kiểm soát…”

A Lãng ôm cọc tiêu chạy lại, thở dồn dập, gương mặt thiếu niên bừng lên sự kinh ngạc “Thưa thầy Quý, từ hẻm núi này về đến thung lũng của chúng cháu dài tới hai mươi dặm cát nóng. Đào rãnh dẫn nước trên mặt cát thì nắng thiêu đốt nửa ngày là bốc hơi cạn sạch, chưa kể lính của lão Cáp Đồ Nhĩ sẽ kéo đến lấp ngay!”

Cụ Quý vỗ vai cậu bé, ánh mắt ấm áp sáng ngời niềm tin “Ai bảo ta đào rãnh trên mặt đất hả cháu? Ta sẽ mở một mạng lưới kênh ngầm liên hoàn nằm sâu dưới lòng cát. Người xưa gọi đó là công trình Kharez.”

Cụ nhặt một hòn sỏi nhọn, ngồi thụp xuống vạch lên nền cát trắng mịn “Nhìn xem, ta sẽ không đào một đường hầm dài dằng dặc trong bóng tối mù mịt. Thay vào đó, ta đào đúng ba mươi sáu miệng giếng thẳng đứng, giếng nọ cách giếng kia đều đặn. Các miệng giếng này vừa là nơi lấy dưỡng khí cho thợ đá thở, vừa là cửa tời kéo đất cát sỏi đá lên mặt đất. Khi đào sâu chạm đúng tầng cao trình đã đo, ta sẽ khoét ngang đáy giếng, nối thông ba mươi sáu đáy giếng lại thành một đường hầm ngầm duy nhất.”

Ngón tay cụ Quý rạch một đường thẳng tắp nối các chấm tròn trên cát “Nước từ đáy Hẻm Quỷ Khóc sẽ tự chảy trong lòng hầm ngầm râm mát suốt hai mươi dặm. Gió cát không thổi tới, mặt trời chói chang không thể hun khô, quân lính tuần tra trên mặt cát cũng chẳng hề hay biết dưới chân chúng có một dòng sông mát lành đang cuộn chảy về cứu sống vạn sinh linh.”

A Lãng đứng chôn chân nhìn đường vẽ trên cát, lồng ngực phập phồng xúc động. Đôi mắt thiếu niên ngời lên tia sáng rực rỡ chưa từng có. Bấy lâu nay, cậu chỉ biết đến sự run sợ trước roi vọt của lũ lính giáp sắt, chỉ biết cúi đầu trước những lời đồn ma quái về dòng Hoàng Tuyền nuốt mạng người. Giờ đây, đứng trước cây thước đồng mộc mạc và những phép tính đo đạc chuẩn xác từng tấc của cụ già tóc bạc, cậu bỗng hiểu rằng chẳng có ma quỷ hay quyền phép tối cao nào cả. Chỉ cần sự cần cù, khối óc và bàn tay lao động của con người, thiên nhiên khắc nghiệt đến đâu cũng phải nhường lối cho sự sống.

“Cháu hiểu rồi…” A Lãng nghẹn ngào, bàn tay siết chặt cọc tiêu gỗ. “Chúng cháu có sức người, có anh em thợ đá của chú Thiết Bá. Chúng cháu sẽ đào được con đường ngầm ấy!”

Cụ Quý mỉm cười, cúi xuống đặt thước thủy bằng đồng để đo nốt điểm mốc cao trình cuối cùng ở bờ rạn nứt. Mẩu than củi vừa vạch xong con số cuối cùng vào trang giấy dó thì một làn gió lạ bỗng thốc ngược từ lòng thung lũng lên.

Tiếng gió rít u u của Hẻm Quỷ Khóc đột ngột im bặt một cách bất thường. Không khí trở nên đặc quánh, ngột ngạt đến nghẹt thở.

Cụ Quý ngẩng phắt đầu nhìn về phía chân trời xa. Bầu trời ban mai xanh nhạt bỗng chốc biến sắc, chuyển sang một màu vàng xám đục ngầu, ma quái và giận dữ. Từ phía hoang mạc xa xăm, một bức tường cát khổng lồ cao hàng trăm trượng cuồn cuộn dâng lên, che khuất cả vầng thái dương, gầm rú điên cuồng lao thẳng về phía hẻm núi với tốc độ kinh hoàng.