Chương 5: Bếp Lửa Hoàng Cầm Giữa Đêm Đông

Bàn tay Tuấn siết chặt lấy thân đòn gánh tre đực như một chiếc gọng kìm bằng thép nguội.

Gân xanh trên mu bàn tay anh gồ lên cuồn cuộn dưới làn da ngăm đen sạm gió sương. Sức nặng của khối tôn gò và nước sôi đang chực bổ nhào xuống tạo nên một lực giật cực mạnh, kéo căng từng thớ cơ trên cánh tay và bả vai anh. Dồn toàn bộ trọng tâm cơ thể vào gót chân trái lành lặn, Tuấn cắn chặt chân răng, nén cơn đau thắt bất thần xộc lên từ mảnh đạn cối găm sâu nơi bắp chuối chân phải. Bằng phản xạ chuẩn xác của một người lính công binh từng lăn lộn nơi chiến hào Vị Xuyên, anh vặn mạnh bả vai, giật ngược thanh đòn gánh về phía sau.

Chiếc nồi tôn gò dày dặn chứa gần hai mươi lít nước hầm tủy xương chao nghiêng dữ dội trên miệng lò. Làn nước dùng vàng óng sóng sánh cuộn trào, mấp mé vành tôn, phả ra một luồng hơi nóng bỏng rát táp thẳng vào mặt và cổ tay Tuấn. Vài giọt nước sôi tóe ra bắn trúng mu bàn tay anh, rát buốt như bị tàn thuốc lá châm thẳng vào da thịt. Nhưng những ngón tay thô ráp chai sần của người lính không hề lỏng đi một li.

Tuấn gầm nhẹ một tiếng trong lồng ngực. Anh xoay gót, hạ thấp trọng tâm thành thế đứng trung bình tấn vững chãi, ghìm chặt chiếc đòn gánh lại giữa không trung, chặn đứng cú đổ sụp chết người ngay khi đáy nồi chỉ còn cách vạt áo bông sờn của người đàn bà đang co rúm dưới đất chưa đầy nửa gang tay.

“Rầm!”

Thùng gỗ đựng bát đĩa phía trước đập mạnh xuống mép đường nhựa sũng nước, những chiếc bát chiết yêu men lam Hải Dương va đập vào nhau lách cách rợn người. Ở đầu kia, Tuấn khéo léo hạ phịch chiếc thùng chứa lò than và nồi nước dùng xuống gờ vỉa hè cao ráo, giữ cho toàn bộ gánh hàng thăng bằng tuyệt đối trên mặt đất.

Lồng ngực Tuấn phập phồng sau làn áo trấn thủ trần bông bạc màu. Hơi thở anh phả ra làn khói trắng mờ giữa cái rét căm căm của cữ sáng sớm.

Chỉ mười phút trước, Tuấn vừa khép lại cánh cửa liếp của gian chái trọ ẩm mốc gần bốt nước Hàng Đậu. Túi áo anh chỉ còn mấy đồng bạc lẻ tiền trợ cấp xuất ngũ, bụng đói cồn cào, anh định bụng dậy thật sớm cuốc bộ xuống bến Long Biên và khu chợ hoa quả để tìm mối bốc vác mưu sinh. Ai ngờ vừa bước ra đến đầu dốc Hàng Đậu, gió bấc gầm rít thổi tạt làn mưa phùn buốt giá, anh đã trông thấy bóng dáng một người phụ nữ nhỏ nhắn đang oằn mình gồng gánh đôi thùng nặng trĩu. Khi tiếng rắc khô khốc vang lên cùng tiếng thét thất thanh của cô xé toạc màn đêm, bản năng người lính công binh đã giục giã đôi chân tàn tật của anh lao vụt đi như một mũi tên.

Dưới nền đường nhựa nhầy nhụa bùn rác, Cúc vẫn đang ngồi bệt, hai cánh tay gầy guộc ôm chặt lấy đầu, toàn thân run rẩy như một chiếc lá rụng giữa cơn bão đông.

Tuấn vội buông tay đòn, quỳ một bên gối xuống sát bên cô, giọng trầm đục nhưng dứt khoát “Cô Cúc! Đừng sợ, không sao rồi! Nước sôi không trúng người cô đâu!”

Nghe thấy tiếng gọi quen thuộc, Cúc từ từ hạ hai cánh tay xuống. Khuôn mặt cô trắng bệch không còn một giọt máu, đôi môi thâm sì vì lạnh và vì cơn kinh hãi tột cùng. Đôi mắt bồ câu của cô ngơ ngác nhìn quanh, nhìn nồi nước dùng đang bốc khói nghi ngút vẫn nằm nguyên vẹn trên miệng lò than, rồi ngước lên nhìn thẳng vào gương mặt vuông vức đầy phong trần của người cựu binh.

Nước mắt cô ứa ra, giọng run bắn “Anh… anh Tuấn? Là anh sao…”

“Là tôi đây. Cô có bị nước sôi bắn vào người không?” Ánh mắt Tuấn dán chặt vào vạt áo bông của cô để rà soát.

“Không… không trúng… Đội ơn trời phật, đội ơn anh…” Cúc lắc đầu lia lịa, nhưng vừa toan cử động để nhổm dậy, cô bỗng thét lên một tiếng nghẹn ngào, toàn thân lảo đảo ngã gập sang một bên: “Á!”

Tuấn nhanh tay đỡ lấy bả vai Cúc. Cảm giác xương vai người thiếu phụ mỏng manh đến tội nghiệp qua lớp áo bông cũ khiến lòng anh chùng xuống.

“Đừng cử động!” Tuấn nghiêm giọng, ánh mắt dời xuống chân phải của Cúc.

Chiếc guốc mộc đã văng tít ra rãnh nước đọng đầy lá rác. Bàn chân nhỏ nhắn của Cúc tr*n tr** giữa mặt đường lầy lội, cổ chân cô vẹo hẳn sang một bên, sưng múp lên như một củ khoai nước, vùng da quanh mắt cá tấy đỏ và bầm tím rợn người. Bên cạnh là một bẹ bắp cải ủng dập nát, thủ phạm của cú trượt ngã chí mạng.

“Trẹo khớp cổ chân rồi.” Tuấn khẽ chạm nhẹ vào mắt cá ngoài của cô.

Cúc cắn chặt môi dưới đến bật máu, mồ hôi lạnh vã ra trên trán dù gió mùa đông bắc đang quất rát rạt: “Đau… đau thấu tim anh ơi… Tôi không nhúc nhích được ngón chân…”

Tuấn ngẩng lên nhìn quanh. Đoạn dốc Hàng Đậu lúc này vắng tanh vắng ngắt, bốn bề chỉ có tiếng gió rít qua những tán bàng trơ trụi và tiếng mưa phùn rơi lộp độp trên mặt lá mục. Đêm mùa đông năm 1989 rét như cắt da cắt thịt. Nếu để Cúc ngồi bệt dưới lòng đường sũng nước này quá năm phút, cái buốt giá sẽ ngấm thẳng vào xương cốt, chưa kể gió độc và mưa phùn có thể khiến cô phát sốt ngay lập tức. Nguy hiểm hơn, Tuấn chợt ngửi thấy một mùi khét ngai ngái bốc lên từ chiếc thùng tôn phía sau.

Nước mưa theo gió thốc tạt thẳng vào cửa gió của lò than tổ ong. Những viên than đỏ rực đang bắt đầu ngả sang màu xám xịt, khói trắng bay mù mịt, than đang lụi dần vì ngấm nước!

Nếu lò than tắt ngấm, gần hai mươi lít nước hầm tủy bò ninh dở sẽ nguội ngắt giữa cái rét buốt giá này. Toàn bộ vị ngọt thanh tao sẽ đông lại thành lớp váng mỡ ngấy ngụa, nước phở sẽ bị thiu chua, coi như gia tài và vốn liếng tích cóp bao ngày của mẹ con Cúc tan thành mây khói.

Tuấn nhìn khuôn mặt thất thần của Cúc, rồi nhìn xuống đôi chân mình. Bắp chân phải của anh đang co rút từng hồi, vết sẹo lồi căng cứng như một sợi dây thép nung đỏ ấn vào da thịt. Cú lao người vừa rồi đã khiến vết thương cũ bị động mạnh. Nhưng đôi mắt ầng ậng nước đầy tuyệt vọng của người thiếu phụ góa bụa khiến anh dẹp bỏ mọi đau đớn sang một bên. Người lính không bao giờ bỏ rơi đồng đội nơi chiến hào, và càng không thể đứng nhìn một người mẹ đơn thân lương thiện bị dòng đời xô ngã xuống vũng lầy.

“Cô Cúc, nghe tôi,” giọng Tuấn đanh lại, mang khí chất của một người chỉ huy dạn dày trận mạc. “Trời mưa to dần, than trong lò sắp tắt vì ngấm nước mưa rồi. Không thể ngồi đây được, tôi phải đưa cô và gánh hàng về góc hiên quán bà Nhẫn ngay lập tức.”

Cúc nhìn chiếc đòn gánh tre, rồi lại nhìn đôi chân tập tễnh của Tuấn, nước mắt rơi lã chã “Gánh hàng này nặng hơn một tạ… Chân anh lại mang thương tật thế kia, làm sao mà gánh nổi hở anh? Bỏ đi anh ơi… anh đỡ tôi vào mép hiên nhà người ta trú tạm thôi, nồi nước dùng ấy… coi như số kiếp mẹ con tôi không giữ nổi…”

“Nói bậy nào!” Tuấn gắt khẽ, ánh mắt anh lóe lên vẻ kiên nghị khiến Cúc sững người. “Nồi nước xương này là manh áo, bát cơm của bé Mây, là mồ hôi nước mắt của cô từ ba giờ sáng tới giờ. Còn một hơi thở, tôi không bao giờ để nó hỏng! Bám chặt vào vai tôi!”

Không để Cúc kịp chối từ, Tuấn luồn tay qua nách cô, dùng sức nâng bổng một bên người cô dậy. Cúc giật mình, theo phản xạ túm chặt lấy vạt áo bông sờn rách của anh. Tuấn dìu cô nhảy lò cò từng bước ngắn sang bậc thềm đá khô ráo dưới mái hiên của một căn nhà cổ kiểu Pháp ven đường.

“Cô ngồi đây, giữ chặt bàn chân đừng để chạm đất,” Tuấn dặn dò ngắn gọn rồi quay ngoắt trở lại giữa lòng đường.

Tuấn đứng trước đôi quang gánh. Dưới ánh đèn đường vàng vọt chập chờn của góc phố giáp bốt nước Hàng Đậu, chiếc đòn gánh tre đực hun khói bóng loáng như đang thách thức sức chịu đựng của người lính phục viên. Hơn một tạ. Đó là trọng lượng của hai thùng gỗ dày dặn, một lò than tổ ong rực lửa, một nồi nước dùng bằng tôn gần hai mươi lít, hàng chục chiếc bát chiết yêu men lam nặng trịch, âu sành gia vị, bộ dao thép nhíp cùng toàn bộ thịt bắp, nạm gầu bọc lá chuối.

Tuấn khẽ xoay khớp cổ tay, hít một hơi thật sâu. Hơi lạnh buốt giá tràn vào buồng phổi làm tinh thần anh đanh lại. Anh bước vào giữa hai đầu quang, hạ thấp bờ vai trái rộng rãi xuống điểm tiếp xúc của đòn tre.

Anh chọn vai trái để dồn sức nặng lên chân trái lành lặn, giảm bớt tải trọng cho bên chân phải tàn phế.

“Lên!”

Tuấn khẽ quát một tiếng trong kẽ răng. Hai chân anh đạp mạnh xuống mặt đường nhựa trơn trượt.

Rắc! Thanh đòn gánh tre đực oằn cong xuống thành một hình cánh cung hoàn hảo. Toàn bộ trọng lượng hơn một tạ dồn thẳng lên cơ vai Tuấn, nghiến chặt vào từng đốt sống lưng. Cơn đau từ bắp chuối chân phải lập tức giật thót lên tận óc, buốt nhức như có hàng ngàn mũi kim châm vào tủy. Nhưng đôi vai từng vác bao cát đắp công sự, từng cõng hòm đạn pháo xuyên đêm vượt dốc đá Vị Xuyên của người cựu binh đã vững vàng gánh trọn lấy đôi thùng hàng.

Tuấn giữ thăng bằng nhịp thở. Anh sải bước từng bước ngắn, chắc nịch và cẩn trọng qua mặt đường trơn như bôi mỡ, tiến về phía mái hiên nơi Cúc đang ngồi.

Đến nơi, Tuấn hạ thấp trọng tâm, không hề đặt gánh hàng xuống đất mà vươn cánh tay phải rắn rỏi ra trước mặt Cúc “Bám vào tay tôi! Dồn toàn bộ sức sang chân trái của cô, tôi vừa gánh vừa dìu cô đi.”

Cúc ngước nhìn Tuấn. Gương mặt anh đanh lại vì gắng sức, từng đường nét góc cạnh nổi bật dưới làn mưa phùn. Trên trán anh, những giọt mồ hôi lớn bắt đầu rịn ra, lăn dài qua thái dương dù trời đang rét buốt dưới mười độ C. Nhìn cánh tay rắn như thanh gỗ lim chìa ra trước mặt mình, trong lòng người góa phụ dâng lên một nỗi xúc động nghẹn ngào chưa từng có. Cô không còn ngần ngại hay e dè chuyện nam nữ thụ thụ bất thân nữa, bàn tay buốt cóng run rẩy của cô nắm chặt lấy cánh tay Tuấn.

“Tôi… tôi vịn được rồi, anh Tuấn…” Cúc thì thầm qua làn nước mắt.

“Được rồi. Đi!”

Đoạn đường từ chân dốc Hàng Đậu rẽ về ngõ Hàng Khoai chỉ dài chừng hai trăm mét, nhưng trong cái đêm đông mưa gió giáp Tết năm ấy, nó dài tựa như một cuộc hành quân sinh tử.

Gió bấc rít lên từng hồi ma quái qua các ngã tư Hàng Lược, Hàng Khoai. Mưa phùn quất rát mặt. Tuấn bước từng bước một. Một bên vai anh oằn mình nâng bổng đôi quang gánh nặng trĩu, từng nhịp nhún của thanh tre đè nghiến vào thịt da; một bên cánh tay anh gồng cứng để làm chiếc nạng sống cho Cúc tựa vào. Cúc nhảy lò cò bằng chân trái, cả người cô nép sát vào mạn sườn Tuấn, cảm nhận rõ rệt từng thớ cơ bắp cuồn cuộn đang căng lên như dây đàn và hơi ấm rừng rực tỏa ra từ lồng ngực người lính.

Mỗi khi bàn chân phải chạm xuống mặt đường, vết thương của Tuấn lại nhói buốt, khiến bước chân anh khẽ giật một nhịp. Nhưng anh không hề hé răng than một lời, chỉ có tiếng th* d*c nặng nhọc phả vào không gian giá buốt.

“Anh Tuấn ơi… anh có gánh nổi không? Tôi… tôi làm khổ anh quá…” Cúc vừa nhảy vừa khóc nấc lên, bàn tay bấu chặt vào tay áo trấn thủ của anh.

“Đừng nói linh tinh! Giữ sức mà thở!” Tuấn gằn giọng qua kẽ răng, mắt nhìn thẳng về phía trước, nơi ngọn đèn dầu lay lắt đầu ngõ Hàng Khoai đang thấp thoáng sau màn sương mưa. “Sắp tới nơi rồi. Một chút nữa thôi!”

Qua được khúc quanh ngõ Hàng Khoai, bóng hiên quán nước chè thân thuộc của bà Nhẫn hiện ra dưới gốc xà cừ cổ thụ.Tuấn nghiến răng dồn chút sức tàn cuối cùng, đưa gánh hàng và Cúc bước lên vỉa hè khô ráo.

Anh nhẹ nhàng hạ đôi quang gánh xuống nền gạch bát tràng. Động tác hạ gánh của anh êm ru đến mức những chiếc bát chiết yêu chỉ khẽ va vào nhau phát ra một tiếng kêu lách cách nhẹ bẫng. Ngay sau đó, Tuấn vòng tay đỡ trọn lấy thân người đang lảo đảo của Cúc, đặt cô ngồi ngay ngắn xuống chiếc ghế gỗ con kê sát vách tường gạch rêu phong.

Toàn thân Tuấn lúc này ướt đẫm mồ hôi. Hơi nóng từ cơ thể anh bốc lên ngùn ngụt qua lớp áo bông rách sờn, hòa vào làn sương sớm thành những dải khói mờ ảo. Bắp chân phải của anh run lên bần bật vì quá tải, nhưng anh không buồn ngồi nghỉ dù chỉ một giây.

Ánh mắt anh lập tức hướng về chiếc thùng tôn phía sau gánh hàng.

Tình thế lúc này vô cùng nguy cấp. Nước mưa trên đường đi đã ngấm qua khe nắp lò, tạt vào tận tim than. Lớp than tổ ong phía trên đã biến thành một màu đen xám xịt ướt sũng. Từng làn khói trắng ngai ngái, khét lẹt xộc thẳng ra ngoài, báo hiệu ngọn lửa bên trong đang chết ngạt vì thiếu dưỡng khí và ngấm nước lạnh. Nồi nước dùng bằng tôn không còn sủi tăm nữa, nhiệt độ bắt đầu hạ nhanh.

Cúc nhìn lò than, quên cả cơn đau buốt ở mắt cá chân, hoảng hốt kêu lên “Thôi đúng rồi… than chết rồi anh Tuấn ơi! Nồi xương này mới ninh được có sáu tiếng, còn phải bảy tám tiếng nữa tủy mới tiết ra hết… Mất nhiệt thế này thì hỏng hết, nước sẽ đục ngầu và chua lét… Trời ơi, bao nhiêu tiền vốn liếng của mẹ con tôi…”

Cúc quýnh quáng chống tay toan nhoài người xuống đất để lấy quạt nan, nhưng cơn đau dữ dội từ cổ chân lập tức kéo cô ngã ngửa lại lưng ghế, nước mắt lưng tròng bất lực.

Tuấn bước nhanh tới, đặt một bàn tay rắn rỏi lên vai cô, ấn cô ngồi yên “Cô Cúc ngồi yên đấy! Chân cẳng sưng như củ chuối thế kia còn định làm gì? Cứ để đấy cho tôi!”

“Nhưng… than tổ ong đã dính nước mưa thì chỉ có nước gắp bỏ đi thay viên mới thôi anh ơi, mà giờ này ba bốn giờ sáng, tôi biết đào đâu ra than hồng mồi lửa bây giờ…” Cúc nức nở.

Tuấn không đáp. Đôi mắt sâu trầm mặc của anh nheo lại, nhìn chằm chìm vào cấu trúc chiếc lò tôn và những viên gạch vỡ lăn lóc dưới góc tường hiên quán.

Kinh nghiệm sinh tồn nơi chiến trường biên giới lập tức trỗi dậy mãnh liệt trong tâm trí người cựu binh.

Năm 1985, tại cao điểm đồi Vị Xuyên, giữa những đợt mưa rừng xối xả kéo dài hàng tuần lễ, mặt đất lầy lội ngập ngụa bùn đất và sương muối, việc giữ được ngọn lửa nấu cơm nuôi quân mà không để bốc khói dẫn đường cho pháo địch là bài toán sinh tử. Khi ấy, Tuấn cùng đồng đội công binh đã đào hàng trăm chiếc bếp Hoàng Cầm chìm sâu trong lòng đất—loại bếp kỳ diệu của bộ đội Cụ Hồ với các đường rãnh hút gió ngầm và hầm chia khói tỏa nhiệt, biến gió mưa của trời đất thành luồng khí đối lưu nuôi dưỡng than hồng.

Nguyên lý của bếp lửa muôn đời vẫn chỉ có một: cần dưỡng khí, cần đường thoát ẩm và cần một vách chắn gió thông minh.

Chiếc lò than tổ ong này đang chết ngạt vì tro ướt bết chặt đáy lò, nước mưa làm tụt nhiệt và gió bấc thốc ngược từ trên xuống ép lửa tắt ngấm.

“Có cách cứu!” Tuấn nói chắc nịch.

Anh xắn cao hai ống tay áo trấn thủ, quỳ sụp hai gối xuống nền hiên quán.

Trước tiên, Tuấn vớ lấy chiếc que sắt cời than dài chừng hai gang tay nằm ở đáy thùng. Anh luồn que sắt vào cửa gió dưới đáy lò tôn, khéo léo dùng lực cổ tay khều từng mảng tro than ướt sũng và xỉ than vụn đang bết chặt vào các mắt lưới của vỉ đỡ. Động tác của anh chuẩn xác, nhanh thoăn thoắt. Từng mảng xỉ đen nhẫy rơi lả tả xuống mặt đất, để lộ ra những lỗ thông hơi tròn trịa dưới đáy viên than tổ ong.

Ngay sau đó, Tuấn với tay nhặt bốn viên gạch chỉ vỡ nằm cạnh chân tường rêu. Anh nâng nhẹ một bên lò tôn, kê hai viên gạch nằm nghiêng dưới đáy lò, tạo thành một khoảng hở cao hơn mặt đất chừng ba đốt ngón tay. Khoảng hở này đóng vai trò như một đường hào hút gió tự nhiên, giúp không khí khô ráo từ đáy hiên tràn ngược lên buồng đốt.

“Cô Cúc, trong thùng còn mẩu củi thông hay dầu hỏa mồi lửa nào không?” Tuấn hỏi dồn dập, mắt không rời đáy lò.

Cúc vội lau nước mắt, chỉ tay vào ngăn kéo nhỏ dưới khoang gỗ “Có… có mấy thanh gỗ thông chẻ nhỏ tôi để dành nhóm lò từ hôm qua, với một mẩu nến con con…”

Tuấn thò tay rút ngay mấy thanh gỗ thông khô ráo ra. Bằng bàn tay to bè nhưng vô cùng khéo léo, anh dùng con dao thép nhíp của cha Cúc gọt thanh gỗ thành những phoi bào mỏng dính, xoăn tít như những cánh hoa khô. Anh châm mẩu nến, ghé ngọn lửa vàng le lói vào những phoi gỗ thông. Dầu thông bén lửa, bùng lên một ngọn lửa nhỏ vàng rực, tỏa ra mùi thơm ngai ngái của nhựa cây.

Tuấn khẽ mở nắp cửa lò, nhẹ nhàng luồn những que thông đang cháy đượm vào thẳng khoảng trống giữa vỉ lò và đáy viên than tổ ong.

Tiếp đó, Tuấn lấy tấm tôn gỉ mà bà Nhẫn dùng để chắn chuột ở góc tường, bẻ gập lại thành hình chữ V vát nghiêng. Anh dựng tấm tôn bao quanh ba mặt đón gió bấc của chiếc lò, chỉ chừa lại đúng một khe hẹp hướng chếch vào góc tường kín gió. Tấm tôn gỉ đóng vai trò như một vách ngăn tiêu tán gió lốc, đồng thời hướng luồng không khí lạnh đi vòng qua thân lò để sấy nóng trước khi bị hút vào đáy—chính là nguyên lý dẫn khí đối lưu của bếp Hoàng Cầm nơi chiến hào!

Gió bấc vẫn rít liên hồi ngoài phố Hàng Khoai, nhưng khi tràn vào góc hiên, luồng gió bị tấm tôn bẻ gãy, biến thành dòng khí êm ả luồn thẳng vào khe đón gió phía dưới.

Trong lòng viên than tổ ong, khói trắng bắt đầu cuộn tròn lại rồi loãng dần. Những đốm than đỏ ngủ quên dưới đáy gặp ngọn lửa củi thông và luồng dưỡng khí mới lập tức bừng tỉnh.

Tuấn quỳ rạp người xuống sát nền gạch, ghé sát miệng vào miệng thông gió dưới đáy lò.

Anh không thổi thốc dồn dập làm tro bụi bay mù mịt, mà lấy hơi sâu từ lồng ngực, thổi ra từng luồng khí dài, đều đặn và tập trung cao độ. Đôi má anh phồng lên rồi hóp lại theo nhịp điệu của người thợ rèn thụt bễ.

“Phù… phù…”

Từng tia lửa li ti màu cam đỏ bắt đầu nhảy múa lách tách qua các lỗ thông hơi của viên than. Lớp muội đen ướt sũng bên ngoài từ từ nứt toác dưới sức nóng mãnh liệt bốc lên từ đáy. Từ màu xám tro chết chóc, màu đỏ hồng rực rỡ bắt đầu lan dần, lan dần từ dưới lên trên, nuốt chửng lớp ẩm ướt của nước mưa.

Một tiếng “tách” giòn tan vang lên!

Ngọn lửa xanh lam thuần khiết bỗng nhiên bùng phát, l**m láp quanh mép than tổ ong, vươn cao trùm lấy đáy chiếc nồi tôn gò dày dặn. Hơi nóng rừng rực lập tức tỏa ra, xua tan hoàn toàn cái lạnh buốt giá đang bủa vây quanh góc hiên chật hẹp.

Nồi nước dùng đang ngủ lịm bỗng rùng mình thức giấc. Tiếng nước sôi lục bục ban đầu nhanh chóng chuyển thành tiếng réo ùng ục vui tai. Chiếc nắp tôn khẽ rung rinh, đẩy lên từng làn hơi nước trắng xóa nghi ngút, mang theo hương thơm ngào ngạt của quế chi, hoa hồi nướng xém, thảo quả đập dập quyện chặt với vị béo ngậy ngọt lịm của tủy xương bò ninh kỹ.

Mùi thơm thanh tao, ấm áp lan tỏa khắp góc phố Hàng Khoai trong đêm đông tàn, tựa như một phép màu vừa được thắp lên giữa tro tàn giá buốt.

“Cháy rồi! Lửa bén lại rồi anh Tuấn ơi!”

Cúc reo lên nghẹn ngào, hai bàn tay buốt cộm run rẩy áp lên ngực. Nhìn ngọn lửa đỏ rực đang nhảy múa dưới đáy nồi phở gia truyền, những giọt nước mắt kìm nén suốt từ đầu đêm của cô cuối cùng cũng lăn dài trên đôi gò má tái nhợt, nhưng lần này không phải vì sợ hãi hay tuyệt vọng, mà là vì niềm hạnh phúc vỡ òa. Cơ nghiệp của cha cô, bát cơm manh áo của đứa con thơ bốn tuổi đã được cứu sống trọn vẹn.

Tuấn khẽ thở phào một hơi dài. Anh chống tay vào đầu gối, chầm chậm đứng thẳng người dậy.

Cả cơ thể anh rã rời sau những phút giây căng thẳng tột cùng. Bắp chân phải nhức nhối như có đá tảng đè lên, nhưng khi nhìn thấy nồi nước dùng an toàn sôi sùng sục, một cảm giác nhẹ nhõm và thanh thản lạ kỳ dâng ngập trong lồng ngực người lính.

Tuấn quay sang chiếc chậu đồng cũ của bà Nhẫn để cạnh bể nước mưa. Anh múc một gáo nước lạnh, vắt chiếc khăn bông sạch rồi bước lại gần chỗ Cúc ngồi.

“Chân cô sưng to lắm, phải chườm nước lạnh ngay để máu bớt tụ lại, lát nữa trời sáng bà Nhẫn mở cửa tôi sẽ nhờ bà ấy xoa dầu tràm cho,” Tuấn vừa nói vừa ngồi xổm xuống trước mặt cô, cẩn thận đặt chiếc khăn lạnh lên mắt cá chân sưng tấy của Cúc.

Đầu ngón tay thô ráp của Tuấn vô tình chạm nhẹ vào mắt cá chân buốt giá của người thiếu phụ.

Cúc khẽ giật mình rụt lại theo bản năng, nhưng cảm giác mát lạnh dịu dàng từ chiếc khăn cùng sự cẩn trọng, mực thước trong từng cử chỉ của người đàn ông trước mặt khiến cô ngồi yên. Cô cúi đầu, lặng lẽ ngắm nhìn người cựu binh.

Dưới ánh sáng ấm áp, bập bùng của ngọn lửa than hồng, khuôn mặt phong trần của Tuấn hiện lên rõ nét hơn bao giờ hết. Mái tóc cắt ngắn đẫm nước mưa, chiếc áo trấn thủ bạc phếch lem luốc những vệt tro than đen sì ở hai bên bả vai. Trên gương mặt góc cạnh sạm màu nắng gió của anh, những vệt nhọ than bết lại quanh khóe môi và gò má, hòa lẫn với những giọt mồ hôi đang rịn ra lấp loáng.

Đó là gương mặt của một người đã từng đi qua bom đạn khốc liệt nhất của cuộc đời, nhưng sâu thẳm trong đôi mắt trầm mặc ấy lại là một tấm lòng nhân hậu, chở che thuần khiết và vững chãi tựa như núi Thái Sơn.

Nhìn dáng vẻ nhỏ bé, gương mặt nhẫn nại và đôi mắt ngấn lệ của Cúc, Tuấn thấu hiểu gánh nặng mà người phụ nữ góa bụa phải một mình chống đỡ suốt hai năm qua, từ đó dấy lên niềm trắc ẩn và mong muốn chở che. Chưa từng có một ai vì cô mà không màng nguy hiểm lao vào nước sôi lửa bỏng; chưa từng có một ai nén cơn đau tàn phế của chính mình để gánh trọn gia tài nặng trĩu trên vai và chìa tay dìu cô đi qua con dốc trơn trượt giữa đêm đông.

Ngọn lửa bếp Hoàng Cầm mà người lính vừa nhen nhóm không chỉ cứu sống một nồi nước phở gia truyền, mà dường như đã thổi bùng lên một đốm lửa ấm áp sưởi ấm tâm hồn lạnh giá, cô quạnh bao năm qua của người đàn bà góa bụa.

Khi Tuấn quay lại lau mồ hôi trên trán và nở nụ cười hiền hậu dưới ánh lửa bập bùng, anh không hề biết hình ảnh ấy đã khắc sâu vào lòng người thiếu phụ góa bụa.