Chương 8: Điểm Mốc Trong Bóng Tối

Thao cất chùm chìa khóa đồng thau vào túi áo ngực, cảm giác kim loại lành lạnh áp chặt qua lớp áo trấn thủ. Anh nhìn Ngân, siết nhẹ bàn tay cô để trấn an “Ngân ở lại phòng kỹ thuật chú ý quan sát động tĩnh. Nếu quá ca ba mà chúng tôi chưa ra, cô tuyệt đối không được tự ý đi tìm, hãy báo ngay cho bác Sâm.”

Ngân cắn nhẹ bờ môi, đôi mắt bồ câu đượm vẻ lo âu nhưng kiên quyết “Hai người phải hết sức cẩn thận. Lối hào sau đồi thông dốc đứng, trời lại có mưa phùn trơn trượt.”

Toàn nén đau nơi bắp chân còn quấn băng, xốc lại chiếc túi bạt đựng búa và đinh thép, giọng trầm đục “Cô Ngân yên tâm, vùng than này tôi thuộc từng hòn đá. Đi thôi chú Thao, muộn giờ đổi ca là lính gác của lão Cương đảo mắt liên tục đấy.”

Nửa đêm. Tiếng còi tầm ca ba rú lên từng hồi dài xé toạc màn sương giá buốt trùm lên thị xã mỏ Cẩm Phả. Gió bấc từ vịnh Bái Tử Long thốc tháo qua những rặng thông già, mang theo hơi muối buốt như kim châm.

Lợi dụng lúc công nhân ca hai đang dồn về nhà tắm giặt, hai bóng người lặng lẽ trườn vào lòng rãnh hào ngầm phía sau đồi thông. Bùn đất mùa đông nhão nhoét bám chặt ống quần bảo hộ. Thao đi trước gạt những cành gai dại, Toàn cắn răng bám sát phía sau.

“Chân anh chịu được không?” Thao thì thào.

“Vết xước ngoài da, ăn thua gì so với bị đá vùi,” Toàn nhe răng cười trong bóng tối. “Cứ bấm cữ mà đi.”

Cuối đường hào, cánh cửa sắt của đường lò thông gió số ba hiện ra sừng sững dưới vách đất dựng đứng, hoen gỉ từ thời chiến tranh phá hoại. Thao rút chìa khóa đồng tra vào ổ khóa. Tiếng rỉ sét ma sát ken két vang lên, rồi chốt sắt bật mở với tiếng “cạch” đanh gọn.

Thao đẩy nhẹ cánh cửa, luồng khí ẩm mốc nồng nặc mùi lưu huỳnh xộc thẳng vào sống mũi. Chờ Toàn lách qua khe hẹp, anh khép hờ then sắt lại để chắn gió lùa và giấu ánh đèn.

Đường lò dốc ngược, hun hút như miệng vực. Những bậc thang gỗ lim cũ kỹ đã mủn mục. Thao bật ngọn đèn pin nhỏ bọc vải xô che mờ, rọi vệt sáng vàng đục xuống vách đá trơn ướt. Cả hai thận trọng trườn xuống độ sâu âm một trăm hai mươi mét.

Càng xuống sâu, áp lực mỏ càng đè nặng lên màng nhĩ, không khí ngột ngạt dần. Sau gần nửa tiếng luồn lách qua các ngách thông hơi bỏ hoang, họ tiếp cận được khoảng rỗng phía sau lưng trụ than số 3.

Nơi đây vắng lặng đến rợn người. Ánh đèn pin quét qua vòm đá sa thạch phía nóc lò: những vết nứt chân chim kéo dài ngoằn ngoèo tựa mạng nhện. Cách đó không xa, vách than antraxit đen nhánh của trụ số 3 trơ trọi như một cột nhà bị bạt mất ba phần tư chân móng, chỉ còn mỏng dính chừng ba mét rưỡi.

“Lão Cương xén thế này thì khác gì bẫy chết anh em Kíp một,” Toàn thì thào phẫn nộ.

“Phải lập hệ thống mốc ngay,” Thao đặt túi đồ xuống nền đá vụn. “Nếu không theo dõi sát biến dạng, chúng ta sẽ không thể tính được thời điểm đứt gãy của đá vách.”

Thao rút từ túi cóc bốn chiếc đinh thép tôi cứng dài hai tấc, đầu có rãnh khía chữ thập. Đây là loại đinh thép đặc chủng rèn từ thép ray xe lửa để chịu lực nén cực hạn mà không cong vênh.

“Anh Toàn, giữ chặt chân thang giúp tôi. Điểm thứ nhất ở vòm nóc phía tây.”

Toàn dựng chiếc thang gỗ bạch đàn cũ của ai đó bỏ lại góc vách, tì bờ vai vạm vỡ giữ chắc chân thang, mắt dáo dác quét về phía ngách lò thông ra đường vận tải chính để cảnh giới.Thao trèo lên bậc thang trên cùng, áp tai vào phiến sa thạch xám tro. Trong lòng đá, tiếng cựa quậy trầm đục truyền qua thớ đá – những ứng suất kéo đang tích tụ từng giây. Thao đặt mũi đục bọc giẻ giảm âm vào trần đá, giáng từng nhát búa chắc nịch, dứt khoát. Tiếng búa “bục, bục” nặng trịch bị triệt tiêu bớt âm vang.

Chiếc đinh thép ngập sâu vào vách đá nóc. Thao lấy kìm lay thử, kiểm tra độ bám rồi lần lượt hoàn thành ba điểm còn lại. Bốn chiếc đinh thép tạo thành một tứ giác khống chế hoàn hảo bao bọc trọn vẹn vùng phân bố ứng suất nguy hiểm quanh trụ than số 3.

Tại nền lò, Thao quỳ gối xuống lớp đá vụn ẩm ướt, đóng bốn chiếc đinh đồng ngắn vào các tàvẹt gỗ chôn chìm dưới đất đá để làm mốc tọa độ gốc.

Từ bao da bên hông, Thao cẩn thận rút ra quả dọi thép hình chóp nhọn. Dưới ánh sáng vàng nhạt của ngọn đèn pin che vải, mũi thép sáng bóng ánh lên sắc lạnh kiên định, dòng chữ “Chính” khắc chìm nơi thân dọi hiện rõ từng nét dứt khoát của người cha mười năm trước.

Thao luồn sợi dây gai mảnh qua rãnh chữ thập của đinh thép trên nóc lò, từ từ buông quả dọi xuống.

Trọng lực kéo căng sợi dây gai. Khối thép nặng trĩu dao động nhè nhẹ trong luồng gió thoảng mỏng manh của đường lò ngầm. Thao nín thở theo dõi từng chuyển động vi phân. Sợi dây dần bất động. Mũi thép nhọn hoắt chúc thẳng tắp xuống, đối đỉnh tuyệt đối với tâm dấu khắc của chiếc đinh đồng bên dưới.

“Khóa tọa độ gốc điểm A xong,” Thao thì thào.

Toàn ghé sát mép thước, ánh mắt lộ vẻ thán phục “Thẳng tắp như kẻ chỉ! Chú mày làm cẩn thận thế này, lão Cương có chạy đằng trời cũng không chối cãi được.”

“Khoa học không chấp nhận sai số, anh Toàn ạ,” Thao rút thước dây thép bọc nilông, phối hợp cùng Toàn căng mép thước đo cự ly giữa các mốc. “Chỉ cần lệch một milimét là tính sai hàng trăm tấn áp lực.”

Thao mở cuốn sổ tay công tác bìa cứng, dùng mẩu bút chì nắn nót ghi lại các con số đo đạc thực nghiệm. Bốn cạnh của tứ giác mốc và các đường chéo giao nhau tạo nên hệ phương trình ứng suất địa tầng sống động.

Nhìn những con số vừa hiện trên trang giấy, sống lưng Thao lạnh toát.

Theo tính toán cơ học đá sơ bộ, nhịp võng của vòm sa thạch treo bên trên đã vượt qua giới hạn đàn hồi an toàn. Toàn bộ trọng lượng hàng chục nghìn tấn đất đá của sườn đồi Cột Mốc phía trên đang dồn ứng suất khổng lồ lên đúng diện tích ba mét rưỡi lõi than còn sót lại của trụ số 3. Trụ than này không khác gì một đốt xương giòn đang oằn mình chống đỡ cả một khối núi đá khổng lồ.

“Tình hình thế nào chú Thao?” Toàn sốt ruột hỏi, giọng khàn đặc lo lắng.

“Tệ hơn tôi tưởng,” Thao siết chặt mẩu bút chì, mắt đăm đăm nhìn vào vách than mỏng manh. “Lực nén cực đại đang dồn về chân trụ. Tốc độ võng lún này chứng tỏ đới trượt đá nóc đã bắt đầu hình thành vết nứt ngầm. Chỉ cần một chấn động nhỏ hoặc nổ mìn ở diện khai thác lân cận, khối đá nóc sẽ đổ ập xuống theo phản ứng dây chuyền.”

Hai người nhìn nhau trong ánh sáng leo lét. Giữa lòng đất sâu nghẹt thở, sự thật tr*n tr** và hiểm nguy hiển hiện rõ ràng hơn bao giờ hết. Từng giây trôi qua, sinh mạng của hơn một trăm thợ lò trong các ca sản xuất đang treo lơ lửng trên sợi tóc mỏng manh.

Thao vươn tay siết chặt chiếc ốc đồng cuối cùng để cố định mốc trắc địa số 4 trên trần đá.

Đúng lúc ngón tay anh vừa chạm vào ren ốc, một tiếng xì xì rất khẽ vang lên ngay dưới đế ủng bảo hộ.

Thao giật mình cúi xuống. Từ khe nứt li ti vừa tách ra trên nền lò, những bọt khí mỏ bắt đầu sủi tăm lục bục qua vũng nước ngầm nhờn nhợt. Một mùi khí hôi ngột ngạt, tanh nồng và đặc quánh xộc thẳng lên cuống họng khiến cả hai ngực thắt lại, mắt cay xè. Áp lực mỏ khổng lồ đang ép nát các túi khí ngầm dưới đáy vỉa than, đẩy khí độc bùng nền trồi lên mặt lò.

Chưa kịp để Thao lên tiếng cảnh báo, từ phía sâu của đường ray vận tải chính bỗng vọng lại tiếng kim loại va đập chát chúa. Tiếng bánh sắt ma sát nghiến ken két trên thanh ray, rồi tiếng đoàn xe goòng nặng trịch lăn ầm ầm rầm rập xé toạc màn đêm ca ba buốt giá.