Chương 23: Nén Nhang Rửa Oan

Hội trường Xí nghiệp Than Cẩm Sơn vẫn rung chuyển trong những tràng pháo tay rầm rập của những người thợ mỏ áo quần còn vương đầy bụi than và bùn đất. Kỹ sư Trần Mạnh Hùng khẽ mỉm cười, chỉnh lại cặp kính gọng đồi mồi dày cộp rồi bước nhanh tới trước bục chủ tọa. Từ trong chiếc cặp da công tác sờn góc, ông trang trọng lấy ra tập tài liệu mang con dấu đỏ tươi của Tổng cục Mỏ Địa chất vừa được giao liên chuyển giao theo công điện hỏa tốc đặc biệt phê chuẩn báo cáo khẩn của Đoàn.

“Đồng chí Trịnh Tấn Thao!” Giọng Kỹ sư Hùng vang lên dõng dạc, át cả tiếng gió biển ngoài ô cửa kính. “Thay mặt lãnh đạo Tổng cục, tôi trao cho cậu văn bản chính thức: Hủy bỏ hoàn toàn quyết định kỷ luật oan sai năm một chín bảy hai đối với cố kíp trưởng Trịnh Tấn Bằng. Đồng thời, Tổng cục quyết định phục hồi trọn vẹn danh dự, truy lĩnh mọi chế độ lao động và truy tặng đồng chí danh hiệu Chiến sĩ thi đua ngành Than!”

Thao đón nhận tập văn bản bằng cả hai bàn tay đang run rẩy. Từng dòng chữ đánh máy sắc nét cùng con dấu tròn đỏ thắm in nổi như thiêu rụi mười năm tủi nhục, đắng cay mà gia đình anh phải gánh chịu. Giọt nước mắt nóng hổi lăn dài trên gò má sạm đen bụi than của chàng trai hai mươi hai tuổi, rơi khẽ xuống mặt giấy thơm mùi mực mới. Bác Sâm vỗ mạnh vào bả vai anh, đôi mắt người thợ già đỏ hoe nhưng ánh lên niềm kiêu hãnh khôn cùng.

Gần trưa, Thao cùng bác Sâm rảo bước về khu tập thể Mỏ Vàng Đen. Căn nhà vách đất lợp mái ngói xi măng đơn sơ của cha con Thao nằm nép mình bên triền dốc, thoang thoảng khói bếp nhà ai tỏa ra mùi cơm gạo đỏ ngai ngái quen thuộc của thời bao cấp.

Thao mở then cài cánh cửa liếp. Anh cẩn thận lau sạch lớp bụi mỏng bám trên chiếc bàn gỗ tạp, trịnh trọng đặt tờ quyết định đỏ thắm cùng quả dọi thép hình chóp nhọn bên cạnh chiếc hộp gỗ mun lên bàn thờ cha.

Bác Sâm rút bao diêm Thống Nhất trong túi áo bảo hộ, run rẩy châm ba nén nhang trầm. Mùi hương bài thơm ngát tỏa ra, quyện vào làn khói lam mỏng mảnh vấn vít quanh tấm di ảnh người thợ mỏ Trịnh Tấn Bằng với nụ cười đôn hậu.

“Bằng ơi...” Bác Sâm nghẹn ngào, hai bờ vai gù sụp xuống, đôi bàn tay thô ráp nứt nẻ như vỏ lim già ôm chặt lấy mép bàn thờ. Nước mắt người thợ bốn mươi năm đội vỉa tuôn rơi lã chã. “Mười năm ròng rã, tao chưa từng một đêm ngủ yên vì nỗi oan của chú. Hôm nay thằng Thao nó làm được rồi! Quả dọi thép của chú đã thấu suốt đáy hầm than, chú Bằng ơi!”

Thao quỳ một gối xuống nền đất, sống mũi cay xè. Mười năm cha anh ngã bệnh trong u uất, từng đêm ho rũ rượi trong ánh đèn dầu leo lét, nay đã thực sự được rửa sạch tiếng nhơ. Bác Sâm quay sang, nắm chặt lấy bàn tay thon dài có vết chai của Thao, giọng nghẹn ngào mà chắc nịch “Cháu đã giữ đúng cái tâm của người làm mỏ. Bác già rồi, sức mòn gối mỏi, ngọn lửa nghề của đất than này từ nay trông cậy cả vào cháu và thế hệ chúng mày đấy, Thao ạ!”

“Cháu xin ghi nhớ lời bác,” Thao khẽ đáp, cảm nhận hơi ấm truyền qua những ngón tay chai sần của người thợ già. Gánh nặng thù hận đè nặng bao năm qua trong lồng ngực anh bỗng chốc tan biến, chỉ còn lại sự thanh thản và trách nhiệm lớn lao với từng tấc đất, từng sinh mạng thợ lò.

Đầu giờ chiều, tại phòng điều độ xí nghiệp, Kỹ sư Trần Mạnh Hùng triệu tập cuộc họp đặc biệt với Hội đồng kỹ thuật mỏ. Trên chiếc bàn gỗ dài, bản vẽ can mực nho khổ lớn của Thao được trải rộng. Những đường cong biểu diễn độ võng lún theo hàm số mũ nhảy vọt từ không phẩy tám milimét lên hai phẩy năm, bốn phẩy tám, năm phẩy sáu và đỉnh điểm bảy phẩy không milimét được Thao ghi chú tỉ mỉ, đối chiếu mạch lạc với đới trượt đá sa thạch.

Kỹ sư Hùng dùng ngón tay gõ nhẹ lên góc bản vẽ có dấu mộc treo “Đây là công trình nghiên cứu thực nghiệm mẫu mực! Biểu đồ sụt lún cơ học này của cậu Thao không chỉ cứu sống một trăm lẻ năm thợ lò trong gang tấc, mà còn là luận cứ khoa học chuẩn xác để Tổng cục Mỏ Địa chất xây dựng Quy chuẩn an toàn kỹ thuật hầm lò mới cho toàn ngành.”

Ông quay sang các cán bộ kỹ thuật “Tôi đã phê duyệt phương án trắc địa của Thao: Khoanh vùng cấm tuyệt đối toàn bộ đới trượt sụt lún mức âm một trăm hai mươi mét, niêm phong các ngách lò bị phá hủy, đồng thời lập phương án tái thiết, mở vỉa an toàn mới theo đúng quy phạm. Tuyệt đối không để thói chạy theo chỉ tiêu thành tích coi rẻ xương máu công nhân tái diễn!”

Cả căn phòng rộ lên những tiếng đồng tình. Những ánh mắt từng hoài nghi nay đều hướng về người thợ trắc địa trẻ tuổi với lòng nể phục chân thành.Ngay sau cuộc họp, xí nghiệp tổ chức biểu dương nhanh các cá nhân quả cảm trong đêm cứu nạn. Lê Văn Toàn bước lên phía trước, cánh tay phải vẫn còn nẹp băng trắng sau chấn thương cản xe goòng đá, nhưng nụ cười trên gương mặt vuông vức lấm lem bụi than vẫn rạng rỡ, hàm răng trắng lóa bừng sáng.

Đại diện công đoàn và Kỹ sư Hùng trao tận tay Toàn tấm giấy khen cùng khoản tiền phụ cấp dũng cảm cứu mỏ loại một.

Bước xuống chỗ Thao, Toàn ghé sát, hào sảng khoe “Mày xem này chú Thao! Tiền thưởng với phụ cấp đợt này cộng lại là tao có đủ tiền mua thuốc khớp cho u, đưa cái Thắm lên bệnh viện tỉnh chữa dứt điểm bệnh rồi! Ban Giám đốc lâm thời còn duyệt cho tao đi học lớp bồi dưỡng thi thợ bậc cao vào tháng tới nữa. Chuyến này anh mày quyết tâm giật bằng thợ khoan bậc năm cho bõ công!”

Thao siết nhẹ bả vai lành lặn của Toàn, mỉm cười ấm áp “Chúc mừng anh Toàn. Anh xứng đáng với mọi lời ngợi khen.”

Chiều muộn, ánh hoàng hôn buông xuống thị xã mỏ. Nắng vàng rải đều trên những rãnh than lộ thiên và con đường đất đỏ dẫn về xóm thợ Mỏ Vàng Đen.

Thao cùng Ngân bước chậm bên nhau. Gió biển từ vịnh Cẩm Phả thổi vào mát rượi, xua đi cái hanh hao của ngày đông. Ngân mặc chiếc áo sơ mi xanh công nhân giản dị, hai bím tóc đen nhánh khẽ lay động theo từng nhịp bước.

“Hôm nay anh thanh thản rồi chứ, anh Thao?” Ngân cất tiếng hỏi, đôi mắt bồ câu trong veo nhìn anh đầy vẻ ấm áp.

Thao dừng bước nhìn về phía biển xa, nơi những hòn đảo đá vôi nhấp nhô trên mặt vịnh Bái Tử Long “Thanh thản rồi, Ngân ạ. Nhìn nén nhang trên bàn thờ cha và thấy một trăm lẻ năm anh em đều bình an, tôi thấy mọi gian khổ mười năm qua đều không uổng phí.” Anh quay sang nhìn Ngân, ánh mắt chân thành và sâu lắng: “Nếu không có Ngân âm thầm gìn giữ hồ sơ Lò số bốn, không có sự kiên định của Ngân suốt những ngày gian nguy nhất, tôi đã chẳng thể đứng vững đến hôm nay.”

Gò má Ngân ửng hồng dưới ráng chiều. Cô khẽ cúi đầu, giọng nhỏ nhẹ nhưng kiên định “Ngân chỉ làm những gì một người thợ mỏ chân chính phải làm thôi. Nhưng... Ngân hạnh phúc vì được kề vai sát cánh cùng anh.”

Thao khẽ chạm vào bàn tay mềm mại của Ngân. Hai bàn tay lấm lem bụi than khẽ siết lấy nhau giữa con đường đất xóm thợ. Không cần những lời ước hẹn hoa mỹ, giữa họ là sự gắn kết thầm lặng mà bền chặt như vỉa than sâu trong lòng đất, hẹn cùng nhau gắn bó trọn đời với vùng mỏ Cẩm Phả thân yêu.

Đúng lúc ấy, tiếng còi tầm tan ca chiều hú vang Cẩm Phả. Ba hồi còi gióng lên rền vang, âm vang giòn giã và ấm áp bay qua những mái nhà ngói xi măng khu tập thể, lan tỏa khắp các tầng khai trường rồi vọng xa tít tắp ra biển lớn, báo hiệu vùng than bước vào trang đời mới thanh sạch, yên bình.