Chương 22: Từng Milimét Công Lý

Tiếng chuông triệu tập vừa dứt hồi ngân, Thao bước vào hội trường xí nghiệp. Bả vai anh còn vương vệt than ẩm và mùi dầu xoa từ trạm xá, nhưng bước chân đã vững vàng như cắm chốt. Đi cạnh anh, Toàn ghì cánh tay bó nẹp sát sườn, còn Ngân ôm chặt chiếc ống tôn trắc địa trước ngực.

Hội trường chật ních trong ánh ban mai se lạnh. Một trăm lẻ năm thợ mỏ Kíp một ngồi kín các dãy ghế gỗ, gương mặt còn lem luốc vệt bùn đen sau chuyến thoát hiểm. Phía bàn chủ tịch, bên cạnh đại diện Đảng ủy xí nghiệp và công an thị xã Cẩm Phả, Kỹ sư Trần Mạnh Hùng ngồi uy nghiêm với cặp kính đồi mồi. Ở góc phòng, Đặng Khắc Cương ngồi co rúm dưới họng súng cạcbin của tự vệ mỏ, áo ký giả cỏ úa vấy bẩn than bùn.

Kỹ sư Hùng gõ nhẹ cán bút máy, dõng dạc: “Đêm qua, một trăm lẻ năm thợ lò đã may mắn thoát chết khi mức âm một trăm hai mươi mét đổ sập hoàn toàn. Đoàn Thanh tra mở phiên đối chất này để làm rõ nguyên nhân tai nạn và quy trách nhiệm cá nhân.”

Cương ngẩng đầu cãi xối xả: “Báo cáo Đoàn Thanh tra! Vụ sập hầm thuần túy là tai biến địa chất bất khả kháng do bục nước ngầm! Đó là thiên tai, không ai lường trước được! Cớ sao lại tạm giữ tôi?”

Thợ mỏ xôn xao phẫn nộ. Bác Sâm nghiến răng định đứng dậy, nhưng Thao khẽ giữ vai bác lại: “Để cháu, bác Sâm.”

Thao bước lên bục Đoàn Thanh tra, mở ống tôn rút xấp tài liệu, giọng rành rọt: “Thưa Đoàn Thanh tra! Đất đá có thể cựa mình, nhưng số liệu trắc địa thì không biết nói dối. Vụ sập hầm đêm qua là hậu quả của một tội ác có tính toán.”

Thao đặt khối than đen tuyền ánh kim, mặt gãy vỏ sò lên bàn: “Thứ nhất, đây là than antraxit cục hảo hạng lấy tại cảng Cửa Ông, nơi goòng than lén chở ra xà lan trong ca ba. Loại than này chỉ có duy nhất ở ruột trụ than bảo vệ số ba mức âm một trăm hai mươi mét.”

Đại diện công an thị xã đứng dậy bổ sung: “Công an và biên phòng vừa bắt quả tang hai xà lan than lậu ngoài vụng Cửa Ông rạng sáng nay. Toàn bộ than trên tàu đều là antraxit cục, trùng khớp hoàn toàn với mẫu than này.”

Gương mặt Cương thoáng co giật, mồ hôi rịn ra bóng nhẫy trên trán.

Thao trải rộng bản vẽ can mực nho có dấu treo đỏ: “Thứ hai, đây là biểu đồ sụt lún Lò chợ số hai. Trụ than số ba dày mười hai mét đã bị khoét rỗng chỉ còn ba phẩy năm mét. Độ võng lún trần đá nóc không biến thiên ngẫu nhiên mà nhảy vọt theo hàm số mũ: từ không phẩy tám milimét lên hai phẩy năm, bốn phẩy tám, năm phẩy sáu và chạm ngưỡng tử huyệt bảy phẩy không milimét đêm qua. Độ lệch tâm tim lò theo phương ngang cũng lệch bốn phẩy hai milimét. Đá nóc sập vì mất trụ chống đỡ, không phải do nước ngầm.”

Thao đặt tiếp mẩu giấy dầu ố vàng và chiếc vỏ kíp đồng thau: “Thứ ba, đây là nhãn thuốc nổ mang ký hiệu kíp vi sai tam giác kép có chữ tắt Đ.K.C, cùng vỏ kíp nổ bác Sâm nhặt tại Lò số bốn năm 1972. Chúng được dùng để nổ mìn định hướng bòn rút ruột trụ than.”

Cương run bắn, lập cập chối: “Vu cáo! Hồ sơ Lò số bốn đã thất lạc, không có gì chứng minh!”

“Chứng cứ ở đây, ông Cương!”Thao dõng dạc ngắt lời gã. Anh tháo bao da bên hông, nhấc quả dọi thép hình chóp nhọn ra ngoài. Trước con mắt ngỡ ngàng của mọi người, Thao ấn mạnh vào khấc hãm dưới đáy chiếc hộp gỗ mun đựng quả dọi của cha. Đáy hộp bật mở, để lộ mảnh giấy can gấp tư đã ngả màu thời gian.

Ngân bước lên, mở tập hồ sơ hoàn công Lò số bốn năm 1972 bị kẻ gian xé rách trang nhật ký địa tầng. Thao đặt mảnh giấy can vào mép rách.

Cả hội trường nín thở.

Từng thớ giấy răng cưa và nét vẽ mực nho khớp nhau khít khao đến từng milimét. Vị trí trụ than bị khoét rỗng năm 1972 hiện ra rõ mồn một. Dưới góc trang giấy, chữ ký của Đốc công Đặng Khắc Cương trên phiếu nghiệm thu than gian lận ngày mười hai tháng mười một năm 1972 cùng chứng từ cấp phát hai mươi kíp nổ vi sai ngày mười ba tháng mười một năm 1972 phơi bày không thể chối cãi.

“Mười năm trước, cha tôi đã đo được đới trượt do ông bòn rút than,” Thao đanh giọng. “Cha tôi không làm sập hầm! Ông đã ghi lại tọa độ rỗng để bảo vệ sự thật. Mười năm sau, ông lặp lại tội ác ở mức âm một trăm hai mươi mét để đổi lấy vàng lá, coi rẻ tính mạng một trăm lẻ năm người thợ!”

“Tôi xin đầu thú!” Đốc công Huỳnh bỗng quỳ sụp xuống, ôm đầu khóc lóc: “Giám đốc Cương ép tôi chỉ đạo thợ đục ruột trụ số ba, rồi đêm qua bắt đổ đá thải hòng lấp kín ngách rỗng phi tang trước khi Đoàn Thanh tra về! Chính ông Cương bắt tôi ngắt quạt gió để hại cậu Thao! Tôi còn sổ tay ghi chép từng chuyến hàng!”

Sự thật phơi bày không còn kẽ hở. Cương mềm nhũn trượt dài xuống chân ghế, mắt dại đi trước những mốc đo trắc địa chuẩn xác.

Kỹ sư Hùng đập mạnh tay xuống bàn: “Đặng Khắc Cương! Trước chứng cứ khoa học và lời khai nhân chứng, ông phạm tội tham ô tài sản nhà nước, phá hoại an toàn mỏ và cố ý mưu hại người lao động! Bắt tạm giam!”

Tiếng còng số tám bập vào tay Cương tanh tách. Hai chiến sĩ giải gã và Huỳnh đi giữa tiếng la ó phẫn nộ của toàn thể công nhân.

Cánh cửa hội trường khép lại sau lưng những kẻ tội đồ, Kỹ sư Hùng bước tới đỡ lấy đôi vai vương bụi than của Thao.

Không gian bỗng im phăng phắc, chỉ còn tiếng gió biển Cẩm Phả thổi qua rặng phi lao bên ngoài cửa kính. Kỹ sư Hùng dõng dạc tuyên bố: “Nhân danh Đoàn Thanh tra Tổng cục Mỏ Địa chất, tôi trịnh trọng kết luận: Kíp trưởng Trịnh Tấn Bằng hoàn toàn vô tội trong sự cố Lò số bốn năm 1972! Đồng chí là người thợ mỏ trung kiên, cán bộ kỹ thuật mẫu mực đã bảo vệ sự thật đến cùng. Đoàn Thanh tra sẽ kiến nghị Tổng cục Mỏ Địa chất ra văn bản chính thức hủy bỏ án kỷ luật oan sai, phục hồi toàn bộ danh dự và chế độ cho cố kíp trưởng Trịnh Tấn Bằng!”

Tiếng reo hò như sấm dậy bùng nổ khắp hội trường. Một trăm lẻ năm thợ mỏ đồng loạt đứng dậy, tiếng vỗ tay rầm rập hòa cùng những giọt nước mắt nghẹn ngào. Bác Sâm ôm ghì lấy Thao, bờ vai gù rung lên trong tiếng nấc giải tỏa nỗi uất nghẹn mười năm ròng rã. Toàn quệt vội giọt nước mắt trên má mỉm cười rạng rỡ, còn Ngân nhìn Thao với ánh mắt lấp lánh niềm tin yêu.

Thao áp chặt bàn tay lên quả dọi thép khắc chữ “Chính” bên hông. Mũi thép hình chóp nhọn vẫn lạnh buốt, nhưng trong lồng ngực anh, một ngọn lửa ấm áp và thanh thản vô bờ đang bừng sáng.