Chương 24: Rạng Đông Trên Đồi Cột Mốc

Nắm chặt bàn tay ấm áp của Ngân khi tiếng còi tầm chiều rền vang khắp vịnh biển, Thao cảm nhận rõ mạch sống của vùng than Cẩm Phả đang đập những nhịp khoan thai, thanh sạch sau bao ngày dông bão.

Sáng hôm sau, khi ánh ban mai vừa xua tan màn sương mù trên các triền đồi đất đỏ, Xí nghiệp Khai thác Than Cẩm Sơn bừng lên trong không khí rộn rã của ngày hội hồi sinh. Toàn thể cán bộ, công nhân tụ hội đông đủ trước sân lớn khu điều hành để tham dự lễ phát động thi đua an toàn lao động mới. Trên lễ đài, tấm băng rôn đỏ thắm căng rộng khẩu hiệu viết bằng sơn trắng sắc nét: “Kỷ luật và Đồng tâm An toàn để sản xuất than cho Tổ quốc”.

Đứng trước hàng quân thợ mỏ chỉnh tề trong bộ áo quần bảo hộ xanh thẫm, Kỹ sư Trần Mạnh Hùng đĩnh đạc công bố văn bản chỉ đạo của Tổng cục Mỏ Địa chất qua chiếc loa phóng thanh “Kể từ hôm nay, toàn xí nghiệp chuyển sang vận hành theo Quy chuẩn an toàn kỹ thuật hầm lò mới! Biểu đồ sụt lún cơ học thực nghiệm do đồng chí Trịnh Tấn Thao xác lập là chuẩn mực đo lường bắt buộc cho mọi đường lò khai thác. Ban Giám đốc lâm thời và Đoàn Thanh tra kiên quyết quán triệt: Tuyệt đối không một tấn than nào được phép đánh đổi bằng tính mạng người thợ lò!”

Tiếng vỗ tay rầm rộ như sấm dậy nổ ra khắp sân xí nghiệp. Những chiếc mũ sắt bảo hộ được giơ cao giữa khoảng trời lộng gió. Thao đứng ở hàng đầu bên cạnh các cán bộ trắc địa, lồng ngực rộn ràng những nhịp đập thổn thức. Lời thề danh dự của người thợ mỏ nay đã được khẳng định bằng sức mạnh của kỷ cương và khoa học chân chính.

Sau buổi lễ, Thao cùng bác Sâm và Lê Văn Toàn quay lại khu vực mặt bằng giếng nghiêng dẫn xuống mức âm một trăm hai mươi mét. Cánh tay phải của Toàn vẫn còn nẹp băng trắng gọn gàng nhưng anh đã cử động các ngón tay linh hoạt, bước chân thoăn thoắt đầy hăng hái.

Cửa đường lò cũ nay đã được thợ xây bịt kín bằng bức tường đá sa thạch dày dặn, trát vữa xi măng kiên cố. Ngay trước bức tường, Thao cẩn thận dùng búa đóng chặt một cọc tiêu bằng thép tôi xuống nền đá mồ côi, gắn tấm biển sơn đỏ rực: “Khu vực sụt lún địa tầng nguy hiểm Đóng cửa vĩnh viễn”.

“Thế là xong một mối lo.” Bác Sâm đưa bàn tay thô ráp nứt nẻ vuốt nhẹ bờ tường đá mát lạnh, ánh mắt dưới đôi mày hoa râm lấp lánh vẻ thanh thản. “Cái ung nhọt mười năm dưới đáy lò coi như đã bị khoét bỏ tận gốc rồi cháu ạ.”

Đúng lúc ấy, một tốp công nhân Kíp 1 Phân xưởng Đào lò vừa nhận ca mới đi ngang qua, lập tức ùa tới tay bắt mặt mừng “Bác Sâm! Chú Thao! Anh Toàn!”

Người thợ đột lò trẻ tuổi từng bị trẹo chân trong đêm tháo chạy bước tới, hai tay siết chặt lấy bàn tay Thao, giọng nghẹn ngào “Hôm nay kíp em vào mở vỉa an toàn phía tây rồi chú Thao ơi. Nếu không có tiếng chuông báo động và đường dọi dẫn lối của chú đêm ấy, chắc cả trăm anh em chúng em đã nằm lại dưới đống đá sập rồi. Ơn này đời thợ mỏ chúng em ghi lòng tạc dạ!”

Các anh em thợ vây quanh, người siết chặt tay bác Sâm trong niềm tin cậy tuyệt đối, người vỗ nhẹ lên bả vai lành lặn của Toàn chúc mừng việc anh sắp đi thi thợ bậc cao. Tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm” của những con người vào sinh ra tử chưa bao giờ gắn kết, bền chặt và thiêng liêng đến thế.

Toàn cười rạng rỡ, hàm răng trắng lóa bừng sáng trên gương mặt vuông vức lấm tấm bụi than “Anh em đừng khách sáo! Đã cùng đội một vỉa than thì sống chết có nhau. Từ nay có biểu đồ của chú Thao canh chừng nóc lò, chúng mình cứ yên tâm mà gõ búa!”

Bác Sâm nhìn theo bóng đoàn thợ mỏ tiến về phía cửa lò mới, khẽ cười hào sảng:“Thấy chưa Thao? Lòng thợ mỏ mình nó ngay thẳng như đường dọi vậy đó cháu. Đất đá dưới sâu có thể trượt dạt vì kẻ gian xảo, nhưng tình nghĩa anh em thì nghìn cân gang thép cũng không bẻ cong được.”

Thao đứng lặng trước bức tường ranh giới đã phong tỏa an toàn. Gió mùa đông lùa qua vòm cửa hầm mang theo mùi than non ngai ngái quen thuộc. Trong khoảnh khắc ấy, Thao nhận ra nỗi u uất cùng bóng ma hận thù từng đè nặng lên ngực anh suốt mười năm đằng đẵng đã tan biến hoàn toàn tự bao giờ.

Không còn cảm giác cay đắng nghẹn ngào của đứa trẻ mười hai tuổi đứng bên giường bệnh của cha nhìn ông nhắm mắt trong uất ức. Không còn những đêm thức trắng chong đèn bên trang giấy can, lo âu trước bóng tối quyền lực của kẻ lộng quyền. Mọi bùn nhơ, hiểm ác đã bị công lý quét sạch. Trong tâm hồn anh lúc này chỉ còn lại sự ấm áp của tình đồng đội, niềm tự hào sâu sắc với nghề trắc địa mỏ và sự gắn bó máu thịt với tập thể thợ lò.

Rời mặt bằng khai trường, Thao cùng Ngân bước lên con đường mòn dẫn l*n đ*nh đồi Cột Mốc một trăm lẻ bốn. Gió biển từ khơi xa thổi lồng lộng qua rừng thông xanh ngát, xào xạc khúc ca thanh bình của đất trời Đông Bắc.

Trên đỉnh đồi cao nhất vùng mỏ, trạm trắc địa bề mặt sừng sững đón gió. Thao mở bao bạt, dựng chiếc chân máy ba chạc bằng gỗ sồi chắc chắn, rồi cẩn trọng đặt chiếc máy kinh vĩ Theo020 vào đúng điểm mốc bê tông chuẩn quốc gia. Bàn tay thon dài có những vết chai quen thuộc nhẹ nhàng xoay ốc vi động, cân chỉnh bọt thủy tròn và bọt thủy dài vào đúng tim chuẩn mực.

Ngân đứng bên cạnh anh, mái tóc đen nhánh buộc gọn khẽ bay trong gió. Cô ôm trước ngực cuốn sổ trắc địa bọc vải bạt sạch sẽ, đôi mắt bồ câu trong veo nhìn anh ngập tràn vẻ dịu dàng và niềm tin yêu vô bờ.

Thao khẽ đưa tay chạm vào quả dọi thép hình chóp nhọn đang nằm yên trong chiếc bao da sờn mép đeo cạnh thắt lưng. Mặt thép đã nhẵn bóng qua bao năm tháng chạm vào đầu ngón tay anh mát rượi, chữ “Chính” do cha khắc sâu nơi thân dọi như đang tỏa ra hơi ấm kỳ diệu.

Mười năm trước, cha anh đã dùng chính quả dọi này để đo từng góc nghiêng, kiên định giữ trọn lương tâm người kíp trưởng cho đến hơi thở cuối cùng. Đêm định mệnh vừa qua, mũi dọi thép chuẩn xác ấy đã thấu suốt đáy hầm tăm tối, bóc trần tội ác của kẻ gian tà và cứu sống một trăm lẻ năm sinh mạng thợ lò. Giờ đây, sứ mệnh nặng nề đã hoàn thành trọn vẹn. Quả dọi không còn là kỷ vật của hận thù quá khứ, mà đã trở thành biểu tượng thiêng liêng soi đường cho tương lai, tiếp tục đồng hành cùng anh suốt trọn đời thợ mỏ.

Từ chân dốc, tiếng bước chân huỳnh huỵch cùng tiếng cười sang sảng vọng lên. Toàn và bác Sâm xách theo ấm chè xanh nghi ngút khói cùng một bọc sắn luộc nóng hổi leo lên tới nơi.

“Uống ngụm chè xanh cho ấm bụng chú Thao ơi!” Toàn đặt ấm nước xuống tảng đá phẳng, nhe răng cười tươi rói: “Đứng trên đỉnh đồi nhìn xuống mỏ than sướng mắt thật đấy!”

Bốn người quây quần bên mốc trắc địa lộng gió. Bác Sâm rót nước chè ra từng chiếc bát sành hoa thị, hơi khói thơm ngát lan tỏa trong không khí ban mai trong lành.

Đúng lúc ấy, mặt trời từ từ nhô lên khỏi đường chân trời phía đông.

Vầng dương đỏ rực bừng sáng xé toạc màn sương sớm bảng lảng. Ánh bình minh rực rỡ tuôn tràn, dát những luồng sáng vàng óng ánh xuống mặt nước biếc của vịnh Bái Tử Long, nhuộm bừng sáng muôn ngàn hòn đảo đá vôi nhấp nhô chở che cho dải đất vùng than.

Dưới chân đồi, cả khai trường Cẩm Sơn bừng tỉnh trong sắc nắng rạng ngời. Tiếng còi tàu rúc lên từng hồi giòn giã ngoài bến Cửa Ông, hòa cùng tiếng đoàn xe goòng rầm rập chở những dòng than antraxit đen nhánh lấp lánh ánh kim tỏa đi khắp mọi miền Tổ quốc.

Ngân khẽ nép sát vào vai Thao, bàn tay ấm áp của cô tìm đến và đan chặt vào những ngón tay anh. Thao mỉm cười, siết nhẹ tay người thương rồi ngẩng đầu nhìn về phía biển trời bao la trong niềm thanh thản và niềm tin yêu cuộc đời mới.

Ánh rạng đông dát vàng lên những vỉa than bất tận của vịnh Bái Tử Long, khép lại trọn vẹn nỗi oan khiên và mở ra những mùa than ấm áp, bình yên cho những người thợ mỏ kiên trung.