Chương 18: Ngưỡng Định Mệnh 7 Milimét

Tiếng kêu thất thanh của Lê Văn Toàn như một nhát búa nện thẳng vào lồng ngực Trịnh Tấn Thao. Anh bật phắt dậy khỏi chiếc ghế đẩu, hai tai lùng bùng những tiếng ong rền buốt nhức.

Nước ngầm tầng trên đã bục vỡ!

Trong cơ học địa tầng hầm lò, hiểm họa bục nước chưa bao giờ đơn thuần gây ngập lụt. Áp lực nước ngấm sâu vào các khe nứt phân lớp sẽ bôi trơn mặt trượt sa thạch, triệt tiêu toàn bộ lực ma sát nội tại. Đó là ngòi nổ kích hoạt sự sụp đổ dây chuyền với tốc độ hàm số mũ mà không hệ thống vì chống nào cản nổi. Biến dạng địa tầng đã bước vào giai đoạn không thể đảo ngược.

Chưa kịp định thần, bóng bác Sâm đã lảo đảo bước qua bậu cửa lán. Vạt áo bảo hộ của người thợ già sũng ướt nước bùn đen khét lẹt mùi lưu huỳnh. Bác chống tay lên gối th* d*c, đôi mắt vằn đỏ “Thao! Đúng như mày tính... Tao vừa từ trạm bơm ngầm dưới lò bò lên. Thằng Cương bắt công nhân lấy bao cát chèn van xả đáy để giấu nhẹm chuyện bục nước, ép anh em Kíp một cắn răng cúp than thâu đêm! Nhưng áp lực nước đội ngược từ vỉa đáy lên quá mạnh. Mấy hàng vì chống số sáu, số bảy bên cánh gà đã cong vênh như sợi bún rồi!”

“Nước đã ngấm vào mặt trượt sa thạch rồi, bác ạ.” Thao siết chặt quai đeo bao da quả dọi bên hông, giọng đanh lại. “Lớp sa thạch nóc đang trôi trên đệm nước. Đây không còn là hiện tượng lún tĩnh nữa. Cháu phải xuống tận tim giếng nghiêng đo đạc lần cuối để chốt số liệu tới hạn.”

“Không được xuống giếng chính!” Toàn ghì chặt cánh tay phải đang quấn băng chéo trước ngực, bàn tay trái lành lặn vung lên quả quyết. “Toán bảo vệ mang súng cạcbin đang chốt chặt miệng hầm, đứa nào bén mảng đến là chúng bắt ngay!”

“Chúng ta đi đường lò thông gió số ba cũ.” Thao với lấy chiếc xắccốt bạt đựng thước thép và đèn ắc quy. “Cô Ngân đâu rồi anh Toàn?”

“Cô Ngân đang nấp giữ dây thừng ở miệng rãnh hào sau đồi thông, dọn sạch lối vào rồi chú!”

Không chần chừ, ba người lao khỏi lán xuống triền đồi Cột Mốc 104 buốt giá. Gió bấc rít gào qua rặng thông già khi họ tụt nhanh xuống rãnh hào chân đồi. Nép sau bụi sim cằn, Ngân lạnh cóng nắm cuộn dây thừng dẫn đường. Thấy Thao, mắt cô ánh lên niềm tin cậy xen lẫn âu lo “Anh Thao! Chốt cửa sắt han gỉ đã bẩy tung rồi. Dưới đó bùn than ngập sâu lắm, mọi người cẩn thận!”

“Ngân ở lại trên này quan sát.” Thao nắm nhẹ vai cô, dặn dò. “Cứ mười phút giật dây thừng phát tín hiệu một lần. Nếu có biến động lớn, lập tức chạy về trạm y tế xóm thợ báo tin.”

Thao bật đèn ắc quy trên mũ lò, cúi rạp người trườn qua cánh cửa sắt rỉ sét của đường lò thông gió số ba cũ. Bác Sâm bám sát phía sau, còn Toàn dùng tay trái tì vào vách đá gồ ghề, cắn răng nén cơn đau khớp vai để bọc hậu.

Bên trong đường lò bỏ hoang tối đen như mực tàu, nồng nặc mùi bùn tanh và khí mỏ. Nước bùn than ngập ngang bắp chân, lạnh buốt thấu xương mỗi khi bước chân bì bõm giẫm phải đá dăm. Những thanh chống lim già mục ruỗng qua năm tháng kêu ken két dưới sức ép địa tầng. Men theo vách dốc trơn trượt, họ trườn qua những đoạn sụt lở, luồn lách qua ngách hẹp tụt sâu xuống mức âm 120m.

Sau gần nửa giờ ngột ngạt, ba người lọt vào ngách rỗng tiếp giáp tim giếng nghiêng chính. Vừa tới nơi, Thao cảm nhận luồng không khí hầm hập, bức bối đến nghẹt thở. Nước ngầm rỉ qua các khe nứt đá nóc róc rách như tiếng đất mẹ nấc nghẹn. Từng vệt bùn đen nhờn nhợt chảy dọc thớ sa thạch, bốc mùi lưu huỳnh nồng nặc.

Thao đứng sững trước tim giếng nghiêng. Quạt gió phụ đã bị ngắt, trong ngách lò hoàn toàn tĩnh lặng, không một gợn gió lùa.

Thao mở nắp bao da bên hông, rút quả dọi thép hình chóp nhọn khắc chữ “Chính” – kỷ vật thiêng liêng của cha. Anh luồn sợi dây gai mảnh qua móc treo đinh thép tim lò trên nóc, từ từ thả chóp thép chúc xuống mốc đồng dưới tàvẹt nền.

Nhưng quả dọi thép không hề đứng yên!Trước ánh đèn lò vàng đục, mũi thép không rọi vào tâm đinh đồng. Nó xoay tròn, lắc lư theo một quỹ đạo hình elip dị thường. Sợi dây dù rung bần bật, vạch ra những đường cong chao đảo rộng tới vài phân, dẫu không khí chung quanh hoàn toàn phẳng lặng.

Bác Sâm sững sờ, chòm râu hoa râm run rẩy “Thao... Sao quả dọi lại lắc dữ thế kia? Trong hầm làm gì có gió?”

“Không phải do gió, bác Sâm ạ.” Thao quỳ một gối xuống lớp đá vụn ẩm ướt, áp bàn tay trần lên nền lò. Chấn động vi mô truyền qua da thịt anh râm ran như dòng điện ngầm. “Đất đá đang cựa mình. Cả khối vòm sa thạch đồi Cột Mốc đang trượt xoắn trên đệm bùn nước ngầm. Quả dọi thép đang chỉ ra chuyển vị trượt không gian của toàn bộ khối địa tầng!”

Gạt vội giọt mồ hôi hòa lẫn bụi than cay xè trên khóe mắt, Thao rút chiếc thước lá thép tôi bóng loáng từ xắccốt bạt, tiến sát mốc trắc địa số 1 và số 2 đóng trên trần đá sa thạch. Nước bùn đen từ kẽ nứt trần lò nhỏ tong tỏng buốt lạnh lên gáy áo anh. Thao áp mép thước vào gờ đinh mốc, căn chỉnh mắt nhìn vuông góc với vạch khắc đối chuẩn dưới ánh đèn ắc quy.

Khoảnh khắc nhìn rõ con số hiển thị, toàn thân Trịnh Tấn Thao như đông cứng lại. Một luồng khí lạnh chạy dọc sống lưng, khiến trái tim anh thắt nghẹn.

Bảy milimét!

Độ võng lún trần đá nóc đã chạm đúng vạch 7,0 milimét!

Đó là con số định mệnh. Trong cơ học đá mỏ và cuốn sổ tay năm 1972 của cha anh, ngưỡng 7,0 milimét là giới hạn tới hạn tuyệt đối. Vượt qua mốc này, sức kháng cắt của tầng sa thạch bị triệt tiêu hoàn toàn. Khối vòm đá nặng hàng triệu tấn phía trên đã đứt lìa khỏi tầng đá mẹ, giờ đây chỉ còn treo lơ lửng bởi một vài mấu đá tàn dư và lớp than mỏng 3,5 mét rỗng ruột của trụ than số 3.

Thao quay ngoắt lại nhìn bác Sâm và Toàn, giọng khản đặc nhưng đanh thép “Bác Sâm... Chạm đúng bảy milimét rồi! Đới trượt sa thạch đã gãy hoàn toàn. Vòm đá phía trên chỉ còn trụ được tính bằng phút thôi!”

Anh chỉ tay về phía Lò chợ số hai, nơi ánh đèn lò của kíp thợ le lói trong bóng tối sâu thẳm “Thảm họa sập hầm diện rộng chắc chắn sẽ nổ ra ngay trong ca ba này. Toàn bộ một trăm lẻ năm thợ mỏ Kíp một đang đứng ngay trước cửa tử!”

Bác Sâm bước dấn lên một bước, bàn tay thô ráp nứt nẻ như vỏ lim già chụp chặt lấy cổ tay Thao. Đôi mắt người thợ già năm mươi lăm tuổi rực lên ngọn lửa cuồng nộ và quả quyết “Không thể trơ mắt nhìn anh em chết oan! Bốn mươi năm tao đội vỉa than này, cái mạng già này kể như vứt đi cũng được! Tao sẽ xông lên trạm điều độ ngầm giật cần chuông báo động mỏ, cứu bằng được một trăm lẻ năm đứa con em xóm thợ!”

Đúng lúc ấy, từ nóc vòm đá Lò chợ số hai bỗng vang lên tiếng “rắc” khô khốc xé toạc màn đêm ngột ngạt. Tiếng gãy rùng rợn tựa như xương cốt khổng lồ dưới lòng đất vừa đứt lìa.

Ngay sau tiếng gãy kinh hoàng, một trận mưa đá dăm và mạt than trút xuống rào rào, gõ buốt rát lên chiếc mũ sắt của ba người.