Chương 16: Bản Vẽ Bị Xé Rách

Hội trường lớn Xí nghiệp Khai thác Than Cẩm Sơn ngột ngạt vì đặc quánh khói thuốc lá Điện Biên. Dưới những chao đèn nhôm bám đầy bụi than, hơn năm mươi cán bộ, kỹ sư và kíp trưởng ngồi chật kín các dãy ghế băng gỗ tạp mộc mạc. Phía trên phông nhung đỏ treo khẩu hiệu thi đua, Giám đốc Đặng Khắc Cương đứng chống hai tay lên bàn chủ tọa, chiếc áo ký giả bốn túi màu cỏ úa căng trên thân hình đẫy đà. Điếu thuốc lá trên mép gã đỏ rực, phả từng luồng khói xanh đục u ám vào khoảng không.

“Thưa các đồng chí!” Giọng lão Cương the thé nhưng ráo hoảnh qua chiếc micro sắt rè rè. “Sáng thứ Hai tới, Đoàn Thanh tra của Tổng cục Mỏ Địa chất sẽ về làm việc toàn diện. Đây là thời cơ vàng để xí nghiệp ta báo công thành tích! Kế hoạch tác chiến dứt điểm: Trong ba ca tới, toàn lực lượng phải tập trung vét sạch vỉa than antraxit Lò chợ số hai, vượt ba mươi phần trăm định mức tháng. Bất kỳ ai chần chừ, dao động hay viện cớ kỹ thuật làm chậm tiến độ thi đua sẽ bị xử lý kỷ luật nghiêm khắc nhất!”

Dưới hội trường, những khuôn mặt sạm đen bụi than lặng ngắt như tờ. Đốc công Huỳnh ngồi hàng ghế đầu khúm núm vỗ tay phụ họa, trong khi bác Sâm ngồi cuối dãy ghế Kíp một siết chặt hai nắm tay gân guốc, bờ môi run rẩy kìm nén cơn giận.

“Tôi yêu cầu đồng chí Giám đốc dừng ngay kế hoạch đó lại!”

Tiếng nói đanh gọn, dõng dạc xé toạc làn khói thuốc ngột ngạt.

Cả hội trường đồng loạt quay ngoắt lại. Từ lối đi giữa hai dãy ghế, Thao sải từng bước dứt khoát tiến lên. Tay anh siết chặt ống tôn trắc địa mát lạnh, bên hông trĩu nặng bao da quả dọi thép quen thuộc. Thao điềm tĩnh ngẩng cao đầu, đón nhận cái nhìn sắc lạnh như dao của Đặng Khắc Cương.

“Trịnh Tấn Thao?” Cương nhíu mày, điếu thuốc trên mép giật giật. Gã đập mạnh bàn tay xuống bàn: “Cậu đã bị cấm xuống lò, ai cho phép cậu vào đây làm loạn? Bảo vệ đâu, đưa cậu ta ra ngoài!”

Hai nhân viên bảo vệ đeo băng đỏ toan bước tới, nhưng bác Sâm đã nhanh chóng vươn cánh tay hộ pháp chặn ngang lối đi, ánh mắt thợ già quắc lên đầy uy lực khiến cả hai khựng lại.

Thao không hề chớp mắt. Anh bước thẳng lên bục chủ tọa, mở nắp ống tôn, rút bản vẽ can mực nho còn thơm mùi giấy mới rồi trải rộng ra mặt bàn trước toàn thể hội trường. Con dấu treo đỏ tươi của Phòng Kỹ thuật Địa chất đập ngay vào mắt mọi người.

“Tôi có mặt ở đây với tư cách thợ trắc địa địa tầng của xí nghiệp,” Thao dõng dạc, từng câu từng chữ rõ ràng, mạch lạc. “Đây là biểu đồ biến dạng cơ học và mặt cắt thực địa Lò chợ số hai mức âm 120m do tôi và Phòng Kỹ thuật hoàn thành rạng sáng nay. Các đồng chí hãy nhìn kỹ: độ võng lún trần đá nóc tại các mốc đo trắc địa đã tăng từ 0,8 milimét lên 2,5 milimét, rồi 4,8 milimét, và đêm qua đã chạm ngưỡng nguy hiểm 5,6 milimét!”

Tiếng xì xào kinh ngạc lập tức rộ lên. Những kỹ sư khai thác nhìn nhau trố mắt.

Thao chỉ đầu ngón tay rắn rỏi vào điểm thắt nghẽn trên bản vẽ: “Khoảng rỗng ngầm phía sau cho thấy trụ than bảo vệ số ba dày mười hai mét đã bị ai đó lén lút đục khoét, chỉ còn trơ trọi ba mét rưỡi lõi than! Toàn bộ hàng trăm nghìn tấn đất đá của đồi Cột Mốc đang đè nghẹt lên phần lõi mỏng manh ấy. Đới trượt đá sa thạch phía trên đã tách rời hoàn toàn khỏi tầng đá mẹ. Các hiện tượng bùng nền, gãy tàvẹt và tiếng nổ địa tầng nấc cụt đêm qua là bằng chứng không thể chối cãi!”

Không khí hội trường bỗng chốc đông cứng lại. Mấy viên quản đốc phân xưởng tái mặt, liếc nhìn nhau đầy e ngại.

“Thời gian chịu lực của trụ than số ba chỉ còn chưa đầy bốn mươi tám giờ,” Thao nhìn thẳng vào mặt Đặng Khắc Cương, giọng đanh thép tựa tiếng thép nguội gõ vào đá tảng. “Nếu tiếp tục bốc than, toàn bộ vòm đá Lò chợ số hai sẽ sụp đổ dây chuyền, chôn vùi toàn bộ mạng lưới đường lò mức âm 120m! Vì sinh mạng của hơn một trăm thợ lò, tôi yêu cầu đồng chí Giám đốc lập tức ban hành lệnh dừng lò khẩn cấp, rút toàn bộ công nhân ra khỏi khu vực nguy hiểm và điều động lực lượng dựng trụ chống nêm bằng gỗ lim để gia cố vách đá!”

Lời yêu cầu dõng dạc của Thao như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào tham vọng của Đặng Khắc Cương. Mặt gã giám đốc thoạt tiên trắng bệch vì kinh hãi khi bí mật khoét rỗng trụ than bị phơi bày giữa thanh thiên bạch nhật, rồi ngay sau đó chuyển sang đỏ gay vì điên tiết. Cặp mắt ti hí của gã long lên sòng sọc.

“Bậy bạ! Hoàn toàn vu khống, bịa đặt!” Cương gầm lên, vứt phắt mẩu thuốc lá xuống sàn nhà rồi giẫm nát dưới gót giày da. Gã chộp lấy bản vẽ can mực nho trên bàn, đôi bàn tay run bần bật. “Cậu Thao, cậu dám câu kết với kẻ xấu, ngụy tạo số liệu kỹ thuật hòng bôi nhọ thanh danh xí nghiệp, làm lung lay ý chí thi đua của công nhân trước ngày đón đoàn cấp Bộ!”

“Những con số trắc địa không biết nói dối, thưa đồng chí Giám đốc!” Thao nhìn thẳng, không hề né tránh. “Và quả dọi thép cũng không bao giờ biết bẻ cong sự thật!”

“Câm miệng!” Cương gào lên lạc cả giọng.Xoẹt! Xoẹt!

Tiếng giấy can dày bị xé toạc khô khốc vang lên giữa hội trường câm lặng.

Trước ánh mắt bàng hoàng của mọi người, Đặng Khắc Cương nghiến răng nghiến lợi, dùng hết sức bình sinh xé nát bản vẽ trắc địa can mực nho thành trăm mảnh vụn. Gã vung tay ném tung những mảnh giấy rách tơi tả lên không trung. Những mẩu giấy trắng viền mực đen lả tả rơi xuống mặt bàn, rơi vãi trên nền nhà gạch xỉ xám xịt như những cánh hoa tang rách nát.

“Một mớ giấy lộn phản động!” Cương chỉ ngón tay run rẩy vào mặt Thao, giọng the thé cay độc: “Hành vi của anh là gieo rắc hoang mang, phá hoại sản xuất có tổ chức! Tôi tuyên bố tước bỏ tư cách thợ trắc địa của anh!”

Gã quay sang bàn thư ký, giật lấy tập biên bản và cây bút máy Kim Tinh, vội vã ngoáy mấy chữ rồi ký xoẹt một nét sắc lẹm: “Căn cứ quyền hạn Giám đốc xí nghiệp, tôi ký quyết định đình chỉ công tác ngay lập tức đối với Trịnh Tấn Thao! Thu hồi thẻ mỏ vô thời hạn! Kể từ giờ phút này, cấm anh bước chân vào khuôn viên sản xuất và khai trường Cẩm Sơn!”

Chưa dừng lại ở đó, Cương quay sang phía Đốc công Huỳnh, lớn tiếng ban lệnh nhằm bịt kín miệng lưỡi dư luận: “Lệnh cho Phân xưởng Khai thác: Đêm nay, toàn bộ Kíp một tăng cường quân số xuống đáy Lò chợ số hai! Tiếp tục bốc vét triệt để lớp than antraxit, hoàn thành xuất sắc chỉ tiêu thi đua! Ai dám thoái thác sẽ bị đuổi việc tức khắc!”

“Bảo vệ! Còng tay nó lại, tống cổ ra khỏi cổng mỏ cho tôi!” Cương quát tháo om sòm.

Hai gã bảo vệ đeo băng đỏ hằm hằm lao lên bục, toan vặn tay Thao để áp giải ra ngoài.

RẦM!

Một tiếng đập bàn long trời lở đất vang lên từ hàng ghế cuối. Chiếc bàn gỗ tạp nảy lên kêu răng rắc.

Bác Sâm đứng phắt dậy. Thân hình vạm vỡ, lưng hơi còng vì bốn mươi năm đội vỉa sừng sững như một ngọn núi đá. Mái tóc hoa râm lởm chởm dựng ngược, đôi mắt quắc lên ngọn lửa căm hờn cháy bỏng. Bác chỉ thẳng ngón tay thô ráp nứt nẻ vào mặt Đặng Khắc Cương, tiếng quát ầm ầm như sấm rền giữa tầng lò “Đặng Khắc Cương! Mày muốn bức tử anh em chúng tao một lần nữa như hồi Lò số bốn hay sao? Thằng Thao nói đúng! Mười năm trước mày xén than hại chết bố nó, nay mày lại muốn chôn sống cả trăm mạng thợ lò này à? Tao bảo cho mày biết, chừng nào cái thân già này còn thở, mày đừng hòng dắt anh em Kíp một vào chỗ chết!”

Cả hội trường nhốn nháo cực điểm. Tiếng công nhân lao xao phẫn nộ bắt đầu dâng lên như sóng cồn.

Giữa lúc bầu không khí căng thẳng nghẹt thở tưởng chừng nổ tung, thì ở góc phòng điều độ tiếp giáp hội trường...

Reng... reng... reng...! Reng... reng... reng...!

Chiếc chuông điện thoại cơ màu đen treo tường reo giật liên hồi, từng hồi chuông sắc nhọn, dồn dập và hoảng loạn đến rợn người.

Gã trực ban điều độ mặt cắt không còn giọt máu, cuống cuồng nhấc ống nghe. Chỉ vài giây sau, gã buông rơi ống nghe xuống bàn đánh cộp một tiếng, run rẩy gào lên thất thanh “Báo cáo Giám đốc... Báo cáo các đồng chí... Dưới mức âm 120m... Lò chợ số hai vừa xảy ra sự cố sụt lở lớn! Một mảng đá nóc sa thạch khổng lồ vừa đổ ụp xuống, đè nát toàn bộ hệ thống vì chống số năm rồi!”