Chương 15: Đồ Thị Báo Tử

Bụi đá và mạt than bốc lên mù mịt, sặc sụa mùi khét lẹt của sắt thép ma sát. Cả khối sắt gần hai tấn nằm chỏng chơ, đè bẹp dí thanh tàvẹt gãy vụn.

“Anh Toàn!”

Thao lao tới đỡ lấy Toàn khi người thợ khoan trẻ lảo đảo khuỵu xuống. Cánh tay phải của Toàn buông thõng, chiếc xàbeng rớt keng xuống lớp đá dăm. Lực phản hồi từ cú va đập đã giật ngược khớp vai, bắp tay bầm tím một mảng lớn dưới lớp bụi than lem luốc. Toàn cắn chặt môi, mồ hôi hột túa ra đầm đìa trán nhưng tuyệt nhiên không r*n r* nửa lời.

“Có chuyện gì thế? Goòng đá lật ở đâu đấy?”

Từ đầu ngách phụ bên kia, tiếng thét the thé của Đốc công Huỳnh hòa lẫn tiếng bước chân giẫm bùn bì bõm hớt hải vọng lại. Ánh đèn măngxông bắt đầu loang loáng quét qua vách đá nứt nẻ.

“Mặc kệ tao... Lấy túi đo đạc mau!” Toàn th* d*c, khẽ giục Thao.

Thao nén đau xót, nhanh tay lấy cuộn băng gạc trong túi bạt, quấn chặt phần cẳng tay bầm dập cho người anh em. Anh nhặt chiếc gậy gỗ đưa cho Toàn, rồi quàng tay đỡ trọn sức nặng cơ thể anh, tay kia xách túi đồ nghề có quả dọi thép. Dưới làn bụi đá chưa lắng, Thao dìu Toàn luồn sâu vào đường lò thông gió số ba cũ. Tiếng quát tháo của Huỳnh cùng đám thợ lấp ngách rỗng dần chìm nghỉm sau những khúc ngoặt nghẹt thở.

Vượt qua rãnh hào ẩm ướt sau đồi thông trong gió bấc buốt giá, Thao đưa Toàn về tới phòng kỹ thuật địa chất. Cánh cửa gỗ hé mở đúng một khe hẹp. Ngân đứng sẵn trong bóng tối, bàn tay lạnh buốt vội vàng đón lấy hai người rồi cài then sắt.

“Trời ơi, anh Toàn làm sao thế này?” Ngân thảng thốt thì thào, mắt hoe đỏ khi nhìn cánh tay sưng vù của Toàn.

“Bị xe goòng đá giật... Chưa chết được đâu.” Toàn gượng cười, tựa lưng vào chân tủ tài liệu. “Cô Ngân rót nước cho chú Thao tính số liệu đi. Đừng bận tâm đến tao.”

Ngân vội rót bát nước vối ấm đưa cho Toàn, rồi kéo rèm bạt che kín cửa sổ, không để tia sáng nào lọt ra ngoài sân. Ngọn đèn dầu hỏa được vặn nhỏ bấc, tỏa ánh le lói vàng ruộm trên mặt bàn trải phẳng giấy can và giấy kẻ ly.

Thao ngồi xuống ghế, hai bàn tay thon dài run nhẹ vì nhiễm lạnh và căng thẳng. Anh mở cuốn sổ tay trắc địa bọc vải bạt, cẩn thận đặt quả dọi thép chữ “Chính” cạnh thước chữ T. Bốn mốc tọa độ ngầm đo đạc tại lò chợ số hai và trụ than số ba được Thao chép lại rành rọt: mốc số một võng 4,8 milimét, mốc số hai lệch tâm 4,2 milimét, và hai mốc số ba, số bốn tại vách đá vừa đo xong đã chạm ngưỡng 5,6 milimét.

Chiếc bút chì vẽ kỹ thuật lướt sột soạt trên nền giấy kẻ ly, liên kết các tọa độ biến dạng theo từng mốc thời gian. Đôi mắt Thao mở to trước quy luật hiện hình trên trang giấy: đó không phải là đường thẳng biến dạng đàn hồi tuyến tính, mà là một đường cong hàm số mũ vút đứng lên không trung.

Từ 0,8 milimét khi đá nóc bắt đầu lún, tăng lên 2,5 milimét lúc xuất hiện tụt lở cục bộ, rồi nhảy vọt lên 4,8 và 5,6 milimét chỉ sau vài ca đào khoét. Toàn bộ tải trọng đất đá đồi Cột Mốc đang đè nặng lên ba mét rưỡi lõi than còn sót lại của trụ bảo vệ số ba.

“Đồ thị báo tử...” Thao lẩm bẩm, giọng khản đặc.

Ngân ghé sát mép bàn, nín thở nhìn vào đường biểu đồ dốc đứng: “Nó nguy hiểm đến mức nào hả anh Thao?”

“Đới trượt đá sa thạch phía trên đã nứt toác hoàn toàn khỏi khối đá mẹ.” Thao chỉ đầu bút chì vào điểm giao cắt. “Tốc độ ép vỉa tăng theo từng giờ. Ba mét rưỡi lõi than kia không thể chịu nổi ứng suất nén tới hạn. Toàn bộ vòm đá Lò chợ số hai sẽ gãy đổ hoàn toàn trong vòng chưa đầy bốn mươi tám giờ tới. Nếu không dừng lò, hơn một trăm anh em thợ ca ba sẽ bị chôn vùi.”Không khí trong căn phòng đặc quánh lại giữa tiếng thở nặng nhọc của Toàn và tiếng gió bấc rít qua khe cửa.

“Phải can lại ngay thành bản vẽ chính thức.” Ngân kiên quyết nói.

Cô kéo lọ mực nho Pelikan màu đen tuyền ra giữa bàn, trải hai tờ giấy can dày đè lên bản thảo của Thao. Bằng đôi bàn tay khéo léo của người thợ vẽ bản đồ địa tầng, Ngân nín thở đưa từng nét bút sắt chuẩn xác, phục dựng trọn vẹn biểu đồ cơ học sụt lún cùng mặt cắt trắc địa địa tầng mức âm 120m. Từng con số đo đạc, từng ký hiệu đới trượt nguy hiểm hiện lên sắc nét. Sau khi mực khô, Ngân cẩn trọng lấy con dấu treo của Phòng Kỹ thuật Địa chất, chấm đẫm hộp mực đỏ tươi rồi đóng mạnh một góc bản vẽ, xác nhận tính pháp lý cho công trình trắc địa sống còn.

Đúng lúc ấy, có tiếng gõ ba hồi ngắn một hồi dài khe khẽ nơi cánh cửa ngách.

Ngân vội lấy tập hồ sơ che mặt bàn. Thao bật dậy, khẽ tiến lại gần then cài.

“Mở cửa... Bác Sâm đây.” Giọng nói trầm đục truyền qua khe gỗ.

Thao vội kéo then cài. Bác Sâm lách người bước vào, khép chặt cánh cửa lại. Chiếc áo bông cũ của bác sũng ướt sương đêm. Bác liếc nhìn cánh tay băng bó của Toàn, khẽ thở dài xót xa rồi rút từ trong bọc áo bông ra chiếc khăn tay cũ bọc bốn củ sắn luộc còn nghi ngút khói ấm.

“Ăn lót dạ đi các cháu.” Bác Sâm bẻ đôi củ sắn trắng ngần, đưa cho Toàn một nửa, nửa kia chia cho Thao và Ngân. “Dưới lò chợ vừa có biến. Thằng Huỳnh báo cáo lên Giám đốc là xe goòng đá bị trật bánh do rung chấn ngầm. Lão Cương đang lồng lộn lên ở văn phòng điều độ.”

Thao nuốt miếng sắn luộc bùi bùi, chìa bản vẽ can mực nho ra trước mặt bác thợ già: “Bác Sâm, con số không biết nói dối. Đồ thị hàm số mũ chỉ rõ đới trượt đá vách chỉ còn chịu đựng được chưa đầy bốn mươi tám giờ. Trụ than số ba sắp nát vụn rồi.”

Bác Sâm cầm tờ giấy can lên sát ngọn đèn dầu, ngắm nhìn những đường nét mực nho đanh thép và con dấu treo đỏ thắm. Bàn tay thô ráp nứt nẻ của người thợ già run lên khe khẽ.

“Mười năm trước, bố mày cũng từng chỉ cho tao xem những con số nhảy vọt như thế này trước ngày Lò số bốn sập.” Bác Sâm ngẩng lên, nhìn thẳng vào mắt Thao, giọng chắc nịch như cột lim già. “Lần này, tao và toàn bộ cánh thợ già Kíp một sẽ không để bi kịch lặp lại. Mày cứ cầm bản vẽ này lên, có tao và anh em đứng sau lưng làm chứng. Sinh mạng của hơn một trăm thợ lò không thể để lão Cương đem ra đổi lấy huân chương và vàng lá!”

Thao nhìn bác Sâm, nhìn sang Toàn đang gật đầu kiên định, rồi nhìn ánh mắt tin cậy của Ngân. Một luồng nhiệt nóng bỏng trào dâng trong ngực anh, xua tan cái lạnh giá thấu xương của đêm đông Cẩm Phả. Anh cẩn thận cuộn hai bản vẽ kỹ thuật lồng vào ống tôn trắc địa, siết chặt quả dọi thép bên hông.

Màn đêm ngoài cửa sổ chuyển dần sang màu lam xám lạnh lẽo. Sương mù đặc quánh từ vịnh Bái Tử Long tràn lên, bao phủ toàn bộ khai trường Cẩm Sơn.

Bất chợt, một hồi còi tầm xé toạc màn sương sớm, hú dài ba tiếng dồn dập, sắc nhọn đến rợn người.

Ngay sau đó, chiếc loa phóng thanh mắc trên nóc nhà điều hành xí nghiệp rè rè phát ra giọng nói the thé của trực ban truyền thanh “Thông báo khẩn! Toàn thể cán bộ, kỹ sư, kíp trưởng và đốc công các phân xưởng có mặt đúng bảy giờ sáng tại hội trường lớn để dự cuộc họp kỹ thuật bất thường do đồng chí Giám đốc Đặng Khắc Cương chủ trì. Nội dung: Quán triệt kế hoạch tổng lực bốc vét than Lò chợ số hai đón đoàn thanh tra cấp Bộ. Tuyệt đối không ai được vắng mặt!”

Thao đứng sững bên khung cửa sổ, bàn tay siết chặt ống bản vẽ can mực nho. Giờ khắc quyết đấu một mất một còn với kẻ thủ ác đã điểm.