Chương 23: Công Thành Thân Thoái

Đứng trước chiếc khay sơn son khảm xà cừ lấp lánh ánh kim khí, Tiết Thục Lan cúi đầu, hai tay đan vào nhau đặt ngang vạt áo chàm mộc mạc, từ tốn quỳ xuống hành một đại lễ chu toàn.

Gian chính Từ An Đường thoáng chốc lặng ngắt như tờ. Tạ Hoài Viễn cùng Lão phu nhân đều lộ vẻ kinh ngạc, vội vã đưa mắt nhìn nhau. Chức vị đứng đầu hàng trăm gia nhân, nắm trọn chìa khóa đại ngân khố và quyền bính hậu viện Hầu môn, là thứ biết bao kẻ dốc cạn tâm cơ cả đời cũng chẳng chạm tới được. Vậy mà người phụ nữ trước mặt lại lùi bước chối từ.

Thục Lan ngẩng đầu, ánh mắt trong trẻo, giọng nói trầm ấm mà rành rọt từng tiếng “Khởi bẩm Lão phu nhân, Hầu gia. Nô tỳ xuất thân hàn vi, may nhờ cố phu nhân dung dưỡng. Năm xưa trước lúc lâm chung, người gửi gắm tiểu công tử, nô tỳ chỉ tâm niệm dốc sức chở che. Nay giông bão đã tan, tiểu công tử tráng kiện, Hầu gia khải hoàn thống lĩnh gia phong, mối hiềm khích nơi hậu viện cũng được sáng tỏ. Tấm lòng của nô tỳ đối với cố phu nhân và dòng họ Tạ xem như trọn vẹn.”

Bà khẽ dừng lại một nhịp, mỉm cười an nhiên, đuôi mắt hằn lên những nếp nhăn đôn hậu “Xương cốt nô tỳ đã bước vào tuổi xế chiều, khí huyết hao mòn, chẳng quen sổ sách trùng điệp chốn lầu son. Tâm tính nô tỳ chỉ hợp với mảnh vườn con, ấm trà cúc và khói bếp điền trang. Tha thiết xin Lão phu nhân và Hầu gia thu hồi lệnh bài, cho phép nô tỳ trở về thôn Thanh Tuyền nơi chân núi Nam Sơn, thong thả cấy cày bốc thuốc, an nhàn dưỡng già trọn kiếp này.”

Tạ Thái phu nhân nghe từng lời gan ruột, chiếc gậy gỗ lim trong tay khẽ run rẩy. Bà nhìn Thục Lan hồi lâu, trong mắt ngập tràn vẻ kính trọng lẫn tiếc nuối “Sống chốn quyền môn hơn nửa đời người, ta thấy người ta tranh nhau từng tấc đất, giẫm đạp lên nhau vì chút bổng lộc. Giữ được tâm cảnh thanh sạch, biết đủ mà dừng như ngươi… thật hiếm có biết bao.”

Tạ Hoài Viễn thở dài một tiếng sâu kín, ánh mắt nhìn vị nhũ mẫu trung niên càng thêm phần kính nể. Ngài đặt khay sơn son xuống bàn trà, nghiêm giọng nói “Ma ma không màng phú quý, bản hầu há có thể đem quyền bính trần tục ràng buộc người có đại ân với Định Viễn Hầu phủ? Đã vậy, bản hầu xin thuận theo sở nguyện của ma ma.”

Dứt lời, Tạ Hoài Viễn hướng về phía phòng gia pháp, cao giọng truyền lệnh “Mang tráp gỗ tử đàn của phòng gia pháp tới đây!”

Một lát sau, viên chưởng quản cung kính dâng lên chiếc tráp gỗ tử đàn nạm bạc. Tạ Hoài Viễn mở nắp, đích thân rút ra một tờ giấy ố vàng có tuổi đời ngót hai mươi năm. Đó chính là văn tự bán thân mang tên Tiết Thục Lan.

Trước mặt toàn thể tôn tộc và gia nhân, Tạ Hoài Viễn trịnh trọng xé đôi tờ văn tự, dõng dạc tuyên cáo “Kể từ hôm nay, Tiết ma ma hoàn toàn trút bỏ thân phận nô tịch, trở thành lương dân tự do. Ngày mai, đích thân quan viên phủ Hầu sẽ đến nha môn Thịnh Kinh làm thủ tục xóa tên trong sổ bộ nô bộc, lập hộ tịch lương dân cho người!”

Thục Lan nhìn mảnh giấy rơi xuống, trong lòng như trút bỏ được tảng đá ngàn cân đè nặng suốt nửa đời dâu bể. Bà cúi đầu tạ ơn, nghe lòng mình nhẹ bẫng tựa áng mây bay.

Sau đó, Thục Lan dắt tay Tạ Triệt đi về phía gian từ đường cổ kính phía đông phủ Hầu.

Khói trầm hương bảng lảng quanh những bài vị tổ tiên họ Tạ. Thục Lan thắp ba nén hương thơm trước linh vị cố Hầu phu nhân. Nhìn bức họa chân dung người phụ nữ đoan trang năm xưa, nước mắt bà khẽ lăn dài trên gò má sương gió “Phu nhân… Lời trăng trối năm ấy nô tỳ khắc ghi nơi đáy dạ, nay đã làm tròn. Tiểu công tử đã vượt qua cửa tử, lớn khôn rắn rỏi, quang minh lỗi lạc. Nô tỳ xin tạ từ người, lui về thôn dã an hưởng tuổi già.”Tạ Triệt quỳ sát bên cạnh, bàn tay nhỏ nắm chặt vạt áo của bà, đôi mắt đượm vẻ kiên nghị “Mẫu thân trên cao chứng giám, nếu không có Tiết ma ma, Triệt nhi đã sớm thành nắm xương tàn nơi góc phủ. Cả đời này, Triệt nhi xem ma ma như mẹ ruột sinh thành, quyết không bao giờ quên ơn trời biển.”

Chiều hôm ấy, Định Viễn Hầu phủ long trọng mở đại yến tông tộc tại tiền đường. Hơn trăm tân khách cùng các bậc bô lão họ Tạ tề tựu đông đủ. Giữa tiếng nhạc lễ trang nghiêm, Tạ Hoài Viễn dâng tấu biểu tuyên đọc quyết định của gia tộc “Tiết Thục Lan có công cứu mạng đích tử, bảo toàn hương hỏa dòng họ Tạ, đức hạnh vẹn toàn. Nay bản hầu thay mặt cố phu nhân và tông tộc, kính phong Tiết Thục Lan làm Nghĩa Mẫu danh dự của Tạ Triệt!”

Cùng lúc, Hầu gia trao tận tay Thục Lan một chiếc tráp sơn son đựng văn tự khế đất “Năm mươi mẫu ruộng vườn cùng đồi thảo dược Nam Sơn nay chính thức chuyển giao quyền sở hữu trọn đời cho Nghĩa Mẫu. Mỗi năm phủ Hầu sẽ chu cấp một trăm lượng bạc ròng từ hoa lợi kinh kỳ để Nghĩa Mẫu an tâm dưỡng lão, bồi bổ thân thể!”

Các vị bô lão tông tộc đều đồng thanh tán thưởng, ai nấy đều thán phục sự hào sảng và tình nghĩa vẹn toàn của Định Viễn Hầu phủ.

Yến tiệc tan, màn đêm buông xuống, vầng trăng thượng tuần treo lơ lửng trên rặng ngô đồng. Tại gian phòng nhỏ Đông viện, Tạ Triệt ngồi xếp bằng bên cạnh Thục Lan. Cậu bé bảy tuổi cúi gục đầu, bờ vai khẽ run rẩy, dù cố kìm nén nhưng những giọt nước mắt nóng hổi vẫn rơi lã chã xuống vạt áo.

“Ma ma… Triệt nhi không muốn rời xa ma ma. Triệt nhi muốn về Nam Sơn cùng người, muốn hái cúc, gánh nước, phơi mứt sấy bên bờ suối…”

Thục Lan ôm đứa trẻ vào lòng, bàn tay ấm áp thoang thoảng hương lá ngải khẽ vỗ về tấm lưng nhỏ “Triệt nhi ngoan, con là đích tử duy nhất của Hầu phủ, mang trọng trách gánh vác cơ nghiệp dòng tộc. Ở lại kinh kỳ, con phải theo danh sư học đạo lý, luyện cung kiếm để sau này kế tục phụ thân, giúp ích muôn dân. Đó là bổn phận quang minh của bậc trượng phu.”

Bà nâng khuôn mặt đẫm lệ của đứa trẻ lên, ôn tồn căn dặn từng lời “Con phải nhớ kỹ, tỳ vị con bẩm sinh hư hàn, sớm tối phải giữ ấm bụng và chân. Trời chuyển mùa chớ tham đồ lạnh béo ngọt, mỗi ngày nhớ uống một chén cháo củ mài hạt sen cho khí huyết điều hòa. Sống ở đời, tâm tĩnh thì thân mới an, đối nhân xử thế lấy chữ thành làm đầu, tuyệt đối không được học thói tranh đoạt bạc bẽo.”

Tạ Triệt lau nước mắt, nghiêm cẩn quỳ rạp xuống nền gạch, dập đầu ba lạy thật sâu “Lời Nghĩa Mẫu dạy Triệt nhi xin tạc dạ ghi lòng! Triệt nhi xin thề trọn đời hiếu kính. Mỗi mùa xuân hạ thu đông, Triệt nhi nhất định xin phụ thân cưỡi ngựa về Nam Sơn phụng dưỡng Nghĩa Mẫu!”

Hôm sau, khi bóng chiều tà dần buông xuống, một cỗ xe ngựa mộc mạc đã dừng trước cổng bắc phủ Hầu. Thục Lan chối từ cỗ xe tứ mã lộng lẫy cùng đoàn tùy tùng, chỉ mang theo bọc hành lý giản đơn đựng vài bộ y phục thô, bộ ngân châm bọc da hoẵng và cuốn sổ tay y lý gia truyền.

Tạ Hoài Viễn cùng Tạ Triệt đứng lặng tiễn biệt nơi bậc thềm đá. Gió thu se lạnh thổi qua làm bay tà áo chàm quen thuộc.

Thục Lan khẽ mỉm cười, vẫy tay chào hai cha con rồi nhẹ nhàng bước lên xe. Tiếng roi da khẽ vút lên xua tan sự dùng dằng lưu luyến.

Cỗ xe ngựa lăn bánh qua cổng thành Thịnh Kinh dưới ánh tà dương rực rỡ, gió thu cuốn bay bụi trần chốn hào môn, mở ra trước mắt Thục Lan con đường thênh thang trở về điền trang Nam Sơn yêu dấu.