Chương 3: Thanh âm Của Giọt Tương

Tiếng chiếc gáo dừa rơi đánh cạch xuống mặt sân gạch cùng tiếng nấc nghẹn đứt quãng của bố từ mé hiên dội ngược lên căn gác xép.

Khổng Đình Nam giật mình, ngón tay khựng lại trên bàn phím. Cậu hé cánh cửa chớp nhìn xuống: dưới ánh ban mai còn vương sương mỏng, bóng lưng còng của ông Quý đang run rẩy tựa vào chiếc chum sành da lươn, bàn tay phải co giật bần bật không kìm lại được. Từ gian nhà chính, chị Uyên hớt hải chạy ra đỡ lấy chiếc gáo rơi lăn lóc, gương mặt tái nhợt vì xót xa.

Cảnh tượng ấy đâm nhói vào ngực Nam một cảm giác tội lỗi ngột ngạt. Cậu vội vã kéo chụp chiếc tai nghe trùm kín tai rồi vặn nút âm lượng lên mức cao, muốn những thanh âm điện tử che lấp đi thực tại cay đắng mà bản thân đang trốn chạy.

Căn buồng áp mái ngổn ngang dây tín hiệu, đôi loa kiểm âm bám bụi và chiếc đàn synthesizer cũ kỹ. Trên màn hình máy tính, những dải sóng âm nhấp nhô theo từng nhịp cắt gọt tỉ mỉ của Nam. Cậu đang lồng ghép những thanh âm mộc mạc gom nhặt suốt nhiều tháng qua: tiếng rơm nếp khô cọ sàn sạt vào mé nong tre, tiếng nổ tí tách giòn tan của hạt đỗ tương rang trên chảo gang than củi... Cậu nắn nót từng nhịp phách, dệt chúng vào tầng giai điệu điện tử trầm bổng.

Suốt hai năm qua, Nam sống trong nỗi mặc cảm khôn nguôi khi lén lút bỏ ngang trường Cao đẳng Giao thông, giấu cả nhà để theo đuổi đam mê âm nhạc độc lập. Trong mắt bố, chỉ có tấm bằng kỹ sư mới giúp cậu thoát cảnh chân lấm tay bùn. Nhưng Nam chỉ hướng về lời mẹ dặn thuở nhỏ: “Hạt nếp lên men cũng như lòng người vậy con ạ, phải thật tĩnh lặng lắng nghe mới biết khi nào nó ngấu, khi nào trổ vị ngọt lành.” Mẹ mất tròn ba năm, căn nhà ngói năm gian chỉ còn lại tiếng thở dài của bố. Nam khao khát dùng chính những thanh âm mộc mạc của quê hương làm nên bản nhạc tri ân mẹ, chứng minh cho bố thấy đam mê của mình không hề vô bổ.

Chính ngọ, cái oi nồng tháng Sáu bốc lên hầm hập. Cơn khát cháy cổ họng khiến Nam kéo chiếc tai nghe xuống cổ, rón rén bước xuống cầu thang gỗ.

Khoảng sân gạch Bát Tràng rộng ba trăm mét vuông như một chảo lửa, tám mươi chiếc chum sành da lươn Thổ Hà cổ phơi mình dưới nắng gắt. Ở góc sân, ông Quý đang còng lưng khuấy tương. Lưng áo nâu sồng ướt đẫm mồ hôi, khớp ngón tay phải đau nhức khiến từng vòng đảo trở nên run rẩy, khó nhọc. Nhưng ông vẫn cắn chặt răng, mắt đăm đăm nhìn dòng tương nâu óng.

Từ lòng chum, tiếng tương sánh quện ục ục vang lên trầm đục, dẻo quánh và mê hoặc như nhịp thở của đất trời tích tụ.

Máu nghệ sĩ trỗi dậy, Nam quên bẵng cơn khát. Cậu rút chiếc máy thu âm cầm tay gắn chân máy mini giắt bên hông, nấp sau hàng chum rồi vươn đầu micro về phía miệng chiếc chum bố đang đảo, nín thở ngắm mức tín hiệu nhảy múa sống động.

Một cơn gió bãi thổi thốc qua mang theo hơi nóng rát mặt. Mải mê căn chỉnh góc thu, chân Nam vấp phải góc gạch kênh. Cậu chới với, chiếc chân máy ghi âm trượt khỏi tay, đập mạnh vào nắp chiếc chum bên cạnh “Choang!”

Tiếng kim loại va vào gốm nung vang lên chói tai giữa trưa vắng.

Ông Quý giật mình khựng lại, quay phắt người thấy Nam đang ôm đống máy móc ngồi thụp giữa hai hàng chum.

“Anh Nam!” Giọng ông Quý gằn xuống, sắc lạnh. “Trưa trật trưa trầy anh không lo học hành, bò lê bò càng ngoài sân làm cái trò quái quỷ gì thế này?”

Chưa kịp để Nam phân bua, cánh cửa nhà chính bật mở. Nhã Uyên bước vội ra sân, tay cầm chặt phong bì thư màu nâu đã xé mép, đôi mắt sắc sảo bốc lên ngọn lửa giận dữ “Nó làm gì còn học hành gì nữa mà bố hỏi!”

Uyên ném thẳng xấp giấy vào ngực em trai. Nam chết lặng cúi nhìn: Giấy báo buộc thôi học của trường Cao đẳng Giao thông vận tải vì tự ý bỏ học quá số buổi từ hơn một năm trước.“Mày giỏi lắm, Khổng Đình Nam!” Uyên run lên bần bật vì uất ức. “Hai năm nay mày lừa bố, lừa chị để trốn trên gác xép nghịch mấy thứ lông bông này à? Khoản nợ hai trăm triệu đồng ngân hàng vay chạy chữa cho mẹ sắp đến hạn chót sáu mươi ngày! Người ta sắp phát mãi cả nhà xưởng này rồi! Bố nhịn ăn nhịn mặc, bàn tay đau đớn co giật không cầm nổi chiếc gáo dừa cũng để gom tiền cho mày ăn học. Mày nhìn lại bố xem, mày có còn lương tâm không hả Nam?”

Từng lời của Uyên như búa tạ giáng xuống khoảng sân gạch bỏng rát.

Ông Quý chết lặng nhìn tờ giấy thôi học chỏng chơ dưới chân. Sự thật phũ phàng khiến ông lảo đảo, phải bấu chặt vào thành chum sành để giữ thăng bằng, bàn tay phải lại co giật dữ dội giữa những cơn th* d*c nghẹn ứ.

“Mày... mày lừa bố suốt hai năm nay ư?” Giọng ông Quý khản đặc, run rẩy trong cay đắng. “Bố dãi dầu bao cữ nắng mưa chỉ mong anh có cái nghề đàng hoàng để ngẩng mặt với đời. Thế mà anh nỡ lòng nào biến thành kẻ phá gia chi tử thế này?”

Bị dồn vào chân tường, nỗi mặc cảm bấy lâu bùng nổ dữ dội. Nam siết chặt chiếc máy thu âm vào ngực, ngẩng phắt đầu lên, gào trong nước mắt “Con không muốn làm kỹ sư! Con yêu âm nhạc! Con chỉ muốn thu lại tiếng nổ của hạt đỗ, tiếng khuấy tương của mẹ ngày xưa thôi! Bố chưa từng một lần chịu lắng nghe con!”

“Âm nhạc của mày có nuôi nổi thân mày không? Có trả được hai trăm triệu tiền nợ để cứu cái xưởng này không?” Uyên gay gắt hét lên. “Mày chỉ là kẻ ích kỷ, trốn tránh trách nhiệm!”

Những lời cay nghiệt xát muối vào lòng tự trọng của Nam. Nhìn người cha đang run rẩy th* d*c và người chị luôn dùng lý lẽ phán xét mình, Nam quẫn trí buột miệng hét lên “Phải! Tôi là kẻ ích kỷ đấy! Nhưng bố với chị nhìn lại mình đi! Suốt ngày chỉ biết bám víu vào mấy cái chum sành nứt vỡ! Cái xưởng tương cổ hủ này chẳng có tương lai đâu!”

“Chát!”

Một cái tát trời giáng nổ đanh trên gò má Nam.

Bàn tay phải thô ráp của ông Quý khựng lại giữa không trung, run bần bật. Đôi mắt người cha già đỏ ngầu, hai hàng lệ nóng trào ra trên khóe mi nhăn nheo “Mày cút! Đồ nghịch tử dám phỉ báng nghề của tổ tiên!”

Không gian sân gạch bỗng chốc lặng ngắt như tờ. Uyên sững sờ trước cái tát đau đớn của cha.

Nam ôm một bên má bỏng rát, khóe môi rớm máu. Cậu nhìn thẳng vào đôi mắt chan chứa tuyệt vọng của bố, lồng ngực nghẹn ứ. Không một giọt nước mắt nào rơi thêm, Nam giật phăng chiếc tai nghe vứt xuống nền gạch, quay ngoắt người lao thẳng vào nhà. Cậu chộp lấy ba lô đựng máy móc rồi cắm đầu chạy thốc ra ngõ.

Đúng lúc ấy, mây đen từ mé sông Hồng cuồn cuộn kéo về che kín ánh mặt trời gay gắt. Cơn giông mùa hạ bất chợt trút những hạt mưa rào xối xả lên mặt sân gạch Bát Tràng, nuốt chửng bóng dáng đơn độc của Nam đang cắm đầu chạy giữa rặng nhãn mịt mù.