Chương 2: Cữ Mốc Hoa Cau Và Món Nợ đến Hạn

Tiếng then sắt ngoài cổng vẫn rung bần bật dưới những cú đập dồn dập. Gió tối từ mạn bãi bồi sông Hồng thốc qua rặng nhãn, mang hơi lạnh ùa vào gian nhà ngói năm gian, khiến ngọn đèn sợi đốt nơi góc phản chao đảo dữ dội.

Uyên ngồi chết trân bên chiếc ghế gỗ. Ông Quý đứng phắt dậy, gương mặt ngăm đen thường ngày nay tái mét không còn một giọt máu. Bàn tay phải co giật từng chập vội vã giấu sau vạt áo nâu bạc màu.

“Bố…”

Uyên vừa thốt lên, toan đứng dậy bước theo thì ông Quý đã giơ bàn tay trái gạt phắt đi, giọng khàn đặc “Con cứ ngồi yên đấy!”

Nói đoạn, ông bước xăm xăm ra sân gạch. Uyên nép bên khung cửa sổ mắt cáo bằng gỗ lim nhìn ra ngõ. Dưới ánh đèn mờ đục, hai nhân viên tín dụng đứng ngoài cổng sắt the thé quát vào màn đêm “Bác Quý, giấy nhắc nợ gửi về tận xã rồi! Khoản nợ hai trăm triệu đồng vay ba năm trước đã quá hạn, hạn chót chỉ còn đúng sáu mươi ngày nữa thôi! Hết hạn mà không thanh toán, chúng tôi buộc phải phát mãi toàn bộ đất xưởng đấy!”

Từng lời ráo hoảnh xé toạc màn đêm. Uyên thấy bóng lưng cha còng xuống, hai bờ vai run rẩy. Ông Quý nắm chặt lấy song sắt, hạ giọng khẩn khoản “Các chú thư thả cho tôi vài hôm. Tôi đợi cữ tương ngả nắng này rồi sẽ lên chi nhánh làm việc.”

Hai gã đàn ông nhét tờ giấy qua khe cổng rồi rồ ga phóng đi. Khi ông Quý lầm lũi quay vào, Uyên bước vội ra thềm đón cha, lòng quặn thắt “Bố ơi, có phải món nợ từ hồi mẹ nằm viện không? Sao bố giấu chị em con suốt bấy lâu nay?”

Ông Quý vội nhét mảnh giấy vào túi áo, tránh né ánh mắt đau đáu của con gái “Chuyện người lớn, chị đừng bận tâm. Đi nghỉ sớm đi, mai còn bao việc xưởng.”

Nói rồi, ông bưng mâm cơm nguội ngắt xuống bếp. Đêm ấy, căn nhà ngói năm gian ngột ngạt đến nghẹt thở. Nằm trong buồng, Uyên trằn trọc không sao chợp mắt. Tiếng chân nặng nề của cha ngoài sân hòa cùng tiếng nhạc điện tử bí bách vọng xuống từ buồng thằng Nam khiến lồng ngực cô thắt lại.

Canh năm vừa điểm, sương sớm còn đọng trên giàn mướp hương, Uyên đã thức giấc bởi mùi xôi nếp cái hoa vàng đồ chín quyện cùng khói rơm than củi ngai ngái quen thuộc.

Cô khoác áo sơ mi bước xuống buồng cấy mốc lợp lá cọ ở góc sân. Hơi nóng nghi ngút bốc lên từ chõ xôi khổng lồ. Ông Quý lưng áo đẫm mồ hôi, hai tay thoăn thoắt đảo từng mẻ xôi nóng rẫy rồi tãi đều ra những chiếc nong tre lớn. Từng hạt nếp tròn mọng, dẻo quánh được dàn phẳng phiu như lớp lụa vàng để đón gió trời đầu hạ.

Nhìn dáng cha cặm cụi, Uyên không khỏi xót xa. Nhưng lớp bụi bám quanh mép nong và những kẽ hở thông thốc trên mái cọ đón gió sông lập tức kéo lý trí của một kỹ sư công nghệ thực phẩm về thực tế.

Uyên quay lại buồng muối lấy chiếc nhiệt kế hồng ngoại và máy đo độ ẩm hạt cầm tay bước ra. Cô hướng đầu đo laser vào giữa nong nếp, tiếng bíp phát ra sắc lạnh giữa gian phòng mờ ảo.

“Bố ơi,” Uyên nhìn màn hình điện tử, khẽ nhíu mày, “độ ẩm ban mai ngoài trời đang hơn tám mươi lăm phần trăm, nhiệt độ xôi giữa góc trong và mé cửa chênh nhau tới bốn độ C. Cứ để nong nếp đón gió tự nhiên trông trời đợi đất thế này rủi ro nhiễm tạp khuẩn rất cao. Gặp đợt nồm ẩm, nấm mốc đen sinh độc tố vi nấm sẽ bám vào hạt nếp trước khi bào tử mốc hoa cau kịp mọc chân mốc đấy bố!”Ông Quý khựng tay lại, đôi đũa tre lớn trên tay ngừng đảo. Gương mặt sạm màu đồng hun của ông phủ một vẻ nghiêm cẩn “Chị Uyên này,” ông Quý trầm giọng dứt khoát, “hạt nếp cái hoa vàng sống nhờ linh khí trời đất. Phải có gió sông Hồng, có hơi sương sớm thì hạt xôi mới se mặt, chân mốc mới mọc tơi xốp như cánh hoa cau, ngả màu vàng rơm thơm ngát mùi mộc nhĩ. Máy móc đo được độ ẩm, nhưng sao đo được cái ngọt đượm thấm vào từng thớ nếp? Chị học cao ở thành phố, nhưng đừng đem số liệu khô khan về dạy khôn người làm nghề ba mươi năm!”

“Khoa học không hề khô khan, thưa bố!” Uyên nghẹn ngào nhưng kiên định. “Con muốn kiểm soát vi sinh bằng tủ ấm là để giữ an toàn cho xưởng mình. Giờ khách hàng đòi hỏi tiêu chuẩn khắt khe lắm, chỉ một mẻ tương nhiễm độc tố là xưởng Quý Đức mất trắng thanh danh!”

Hai cha con đứng đối diện nhau giữa làn khói xôi nghi ngút. Ông Quý không đáp lời, chỉ lẳng lặng cúi xuống bốc một vốc xôi đưa lên mũi ngửi rồi tãi tiếp, nhưng khóe môi khẽ mím chặt lại thành một vệt xót xa.

Đúng lúc ấy, chiếc điện thoại trong túi quần Uyên reo dồn dập. Màn hình hiện lên tên bác Trọng – chủ đại lý thực phẩm lớn ở phố Hàng Bè, bạn hàng phân phối tương đóng chai hơn mười năm qua của xưởng Quý Đức.

Uyên vội vã bấm nghe “Cháu chào bác Trọng ạ!”

Đầu dây bên kia im lặng một thoáng rồi vang lên tiếng thở dài “Cháu Uyên đấy à? Bác gọi báo cho bố cháu hay đây… Mẻ tương đóng chai đặt cho rằm tháng Bảy tới, bên bác xin hủy một nửa số lượng nhé.”

Uyên bàng hoàng “Sao lại hủy hả bác? Tương nhà cháu vẫn giữ đúng hạn ngả nắng, chất lượng sánh vàng thơm ngậy như mọi năm mà!”

“Khổ lắm cháu ơi,” giọng bác Trọng rầu rĩ, “thị trường giờ ngập tràn tương công nghiệp đóng chai. Chai lọ bắt mắt, màu cánh gián đẹp mà giá sỉ chỉ bằng một nửa nhà mình. Khách chuộng rẻ, tương thủ công giá cao bác không ôm nổi hàng tồn nữa. Thông cảm cho bác nhé!”

Tiếng tút dài vô tình vang lên cắt đứt hy vọng mong manh. Uyên chết lặng giữa làn sương sớm, hai bàn tay buông thõng. Mối hàng lớn nhất bị cắt giảm phân nửa, nguồn thu duy nhất để duy trì xưởng bỗng chốc lung lay tận gốc rễ.

Gió bãi sông thổi qua kẽ lá cọ lạnh buốt. Uyên bước vào gian nhà chính, mang theo tập tài liệu phân tích an toàn thực phẩm định đặt lên bàn gỗ lim của cha để tìm phương kế xoay xở.

Mặt bàn ngổn ngang những cuốn sổ tay sờn gáy ghi chép cữ nắng cữ mưa suốt mấy mươi năm qua của ông Quý. Trong lúc dọn dẹp để lấy chỗ đặt xấp hồ sơ, tay Uyên vô tình chạm vào chiếc phong bì xộc xệch nằm lấp sau ống bút tre.

Linh tính mách bảo, cô mở phong bì ra.

Tờ thông báo đòi nợ ngân hàng hiện ra rành rành dưới ánh ban mai. Tên người vay: Khổng Đình Quý. Số tiền nợ gốc: hai trăm triệu đồng vay ba năm trước để chạy chữa cho mẹ. Dòng chữ in đậm cuối trang đập thẳng vào mắt cô: “Thời hạn thanh toán dứt điểm chỉ còn đúng sáu mươi ngày. Quá thời hạn trên, ngân hàng sẽ tiến hành kê biên, phát mãi toàn bộ diện tích đất ở và nhà xưởng ba trăm mét vuông để thu hồi nợ.”

Uyên siết chặt tờ giấy báo nợ trong tay, các đốt ngón tay trắng bệch, bàng hoàng nhận ra thời gian sống còn của xưởng tương lúc này chỉ còn tính bằng từng con nắng ngả mùa.

Đúng lúc ấy, từ mé hiên ngoài sân gạch, tiếng nấc nghẹn ngào đứt quãng của người cha già bỗng vang lên xé lòng. Qua khung cửa sổ, Uyên thắt lòng nhìn thấy cha mình đang đứng dựa vào chiếc chum sành da lươn, bàn tay phải của ông run rẩy dữ dội, co giật bần bật không thể nào giữ nổi chiếc gáo dừa múc nước, khiến chiếc gáo rơi lăn lóc đánh cạch xuống mặt sân gạch lạnh tanh.