Chương 15: Cơn Bão độc Tố

Ông Quý đứng sững ở chân bậc tam cấp, nụ cười vừa hé nở trên gương mặt hãy còn xanh xao sau cơn sốt bỗng chốc đông cứng. Cách đó vài bước chân ngoài hiên, Uyên đứng như hóa đá bên bàn trà, một tay vẫn ghì chặt chiếc điện thoại thông minh bên tai, bàn tay còn lại vô thức bấu chặt vào mép bàn gỗ lim đến mức các đầu ngón tay trắng bệch. Qua loa thoại, tiếng thở dồn và giọng nói hốt hoảng, the thé của bác Trọng ở đại lý Hàng Bè vẫn không ngừng xé toạc bầu không khí yên bình của buổi sớm mai.

“Chị Uyên, có chuyện gì thế?” Nam vội vã buông chiếc gậy tre đang gác ngang miệng chum, bả vai quấn băng vải trắng khẽ giật thót vì một cử động mạnh. Cậu bước nhanh lại mé hiên.

Uyên từ từ hạ điện thoại xuống. Đôi môi cô run rẩy, ánh mắt ngập tràn vẻ bàng hoàng tột độ. Cô ngước nhìn cha, cổ họng nghẹn ứ không thốt nên lời, chỉ vội vã chạm vào màn hình cảm ứng rồi đưa ra trước mặt ông Quý.

“Bố... người ta... người ta đăng bài hại xưởng nhà mình rồi...”

Ông Quý bước vội lên bậc hiên, lồng ngực đập thình thịch những nhịp bất an. Trên màn hình sáng lóa, một bài viết nặc danh kèm đoạn video ngắn đang được lan truyền với tốc độ chóng mặt trên các trang mạng xã hội và hội nhóm ẩm thực. Dòng tiêu đề in đậm màu đỏ chói mắt đập thẳng vào mắt ông như một nhát dao: “Kinh hoàng tương thủ công Bần Yên Nhân nhiễm nấm mốc đen sinh độc tố Aflatoxin gây ung thư”.

Đoạn phim ngắn được dàn dựng và cắt ghép vô cùng tinh vi, thâm độc. Mở đầu bằng cảnh quay toàn cảnh sân gạch phơi tương của xưởng Quý Đức, ống kính máy quay lướt cận cảnh tấm biển hiệu gỗ lim thếp vàng ba đời gia truyền mà cụ thân sinh ông Quý từng cẩn trọng treo trước cổng xưởng. Thế nhưng, liền ngay sau đó, hình ảnh bị chuyển cảnh đột ngột sang những nong nếp ẩm mốc đen kịt, nhầy nhụa và biến dạng — thứ hình ảnh hoàn toàn xa lạ, ghê tởm được lồng ghép ác ý. Một giọng đọc thuyết minh ráo hoảnh, kích động vang lên từ chiếc loa ngoài điện thoại, rêu rao rằng phương pháp làm tương cổ truyền phơi nắng ngoài trời thực chất là môi trường bẩn thỉu nuôi dưỡng các ổ nấm mốc chết người, và cơ sở Quý Đức đang đầu độc người tiêu dùng bằng những giọt tương chứa hàm lượng độc tố vi nấm vượt ngưỡng cho phép hàng trăm lần.

Từng lời từng chữ như những tảng đá ngàn cân ném thẳng vào lồng ngực người nghệ nhân bốn mươi tám tuổi. Tai ông Quý ù đi, đất trời dưới chân bỗng chao đảo. Ba mươi năm gìn giữ chữ tín của tổ tiên, từng hạt nếp cái hoa vàng, từng nong đỗ cúc được ông nâng niu như ngọc như ngà, chưa một lần dám để vương một hạt bụi uế tạp. Nay chỉ bằng một đoạn phim vài mươi giây nặc danh, cả cơ nghiệp thanh bạch của đời cha đời ông bỗng chốc bị dìm xuống bùn đen nhơ nhớp. Bàn tay phải của ông vừa bớt run sau trận sốt đêm qua nay lại bắt đầu co giật từng chập dữ dội nơi khớp ngón trỏ.

“Khốn nạn!” Nam giật lấy chiếc điện thoại từ tay chị, đôi mắt cậu đỏ ngầu vì giận dữ. “Góc sân kia là hình ảnh quay lén từ mé tường rào hôm trước! Chúng nó cố tình dàn dựng để b*p ch*t xưởng mình!”

Uyên hít một hơi thật sâu để nén tiếng nấc nghẹn, ngón tay lướt nhanh xuống phần bình luận bên dưới bài viết. “Không chỉ nhắm vào xưởng nhà mình đâu bố,” giọng Uyên run rẩy nhưng đượm vẻ sắc lạnh khi nhận ra thủ đoạn truyền thông bẩn thỉu. “Bên dưới có hàng trăm tài khoản ảo đang đồng loạt vào phẫn nộ, chia sẻ bài viết sang khắp các diễn đàn thực phẩm sạch trên Hà Nội. Đáng nói nhất là ở cuối bài, người ta khéo léo chèn thông cáo báo chí của Công ty Nông sản Hoàng Thắng, quảng bá dòng tương công nghiệp đóng chai khử trùng bằng tia cực tím sắp ra mắt, khẳng định chỉ có tương công nghệ của họ mới loại bỏ hoàn toàn Aflatoxin.”

“Hoàng Đình Thắng!”

Cái tên ấy rít qua kẽ răng ông Quý, lạnh buốt và đắng chát. Hóa ra từ việc gạ gẫm mua lại thương hiệu bất thành, cho đến âm mưu gom mua toàn bộ năm mươi mẫu đỗ tương ngoài bãi bồi ven sông Hồng bị bà con vạch trần, dã tâm của Thắng chưa từng nguội lạnh. Bị dồn vào thế thua, kẻ con buôn mạt hạng ấy đã không ngần ngại tung ra đòn hiểm độc nhất: dùng con dao truyền thông bẩn đâm thẳng vào tim làng nghề, b*p ch*t uy tín của xưởng truyền thống để dọn đường cho dòng tương hóa chất công nghiệp chiếm lĩnh thị trường.

Đúng lúc ấy, chiếc máy điện thoại bàn cũ kỹ đặt trên kệ tủ gian giữa bỗng réo lên từng hồi gấp gáp, chát chúa. Tiếng chuông reo giòn giã mọi ngày vốn là điềm lành báo hiệu những đơn hàng mới, nay nghe như tiếng chuông báo tử giữa gian nhà ngói năm gian.

Ông Quý nuốt cay đắng vào lòng, bước vào gian nhà chính nhấc ống nghe. Giọng ông cố giữ sự trầm tĩnh: “A lô, xưởng tương Quý Đức xin nghe...”

Thế nhưng, đáp lại ông không phải là lời chào hỏi quen thuộc, mà là giọng điệu lạnh lùng, dứt khoát của người đại diện chuỗi cửa hàng thực phẩm sạch Chuỗi Xanh trên phố cổ Hà Nội “Bác Quý đấy phải không? Bên chúng tôi vừa xem được thông tin trên mạng xã hội về việc tương Quý Đức nhiễm nấm mốc độc Aflatoxin. Theo quy chế quản lý rủi ro và an toàn thực phẩm, ban giám đốc chuỗi quyết định đơn phương đình chỉ vô thời hạn hợp đồng phân phối với xưởng bác kể từ sáng nay. Toàn bộ hai mươi thùng tương nếp giao đợt đầu tháng Sáu chúng tôi đã cho niêm phong và gửi trả lại về Mỹ Hào. Nếu xưởng không đưa ra được chứng nhận kiểm nghiệm độc lập chứng minh sự trong sạch trong vòng bốn mươi tám giờ, chúng tôi sẽ khởi kiện đòi bồi thường thiệt hại uy tín thương hiệu!”“Kìa bác... mẻ tương nhà tôi trăm năm nay...”

Ông Quý chưa kịp phân trần thì đầu dây bên kia đã vang lên tiếng tút dài lạnh ngắt. Chưa đầy năm giây sau, chuông điện thoại lại rú lên điên cuồng. Hết mối buôn ở chợ Hôm đến đại lý trên thị xã, những bạn hàng từng qua lại ba mươi năm, từng tấm tắc khen ngợi giọt tương Quý Đức thơm ngon nhất xứ nhãn, nay đều hoảng hốt trong cơn hoang mang cực độ. Người thì gào thét đòi hủy đơn hàng rằm tháng Bảy, người đòi xưởng phải hoàn trả tiền đặt cọc, kẻ lại cay nghiệt đe dọa báo quản lý thị trường đến niêm phong xưởng.

Tiếng chuông réo liên hồi như những mũi kim châm vào từng mạch máu ông Quý. Trong căn nhà ngói năm gian, ba bóng người đứng lặng giữa tiếng ồn ào thúc ép từ thế giới bên ngoài. Uyên cắn chặt môi, hai giọt nước mắt uất ức rốt cuộc trào ra nơi khóe mi. Nhìn con gái, ông Quý hiểu rằng là người làm khoa học, Uyên thấu rõ hơn ai hết sức tàn phá khủng khiếp của hai chữ ung thư khi bị gán ghép vào thực phẩm. Dù mẻ nếp hoa cau của cha có thanh khiết đến đâu, thì trước con mắt đám đông hoảng loạn, một sợi nấm vô danh trên màn hình điện thoại cũng đủ sức g**t ch*t một thương hiệu trăm năm.

Giữa lúc gian nhà chính ngột ngạt đến nghẹt thở, ngoài ngõ bỗng rộ lên tiếng bước chân rầm rập cùng những âm thanh la ó, huyên náo.

“Ông Quý đâu rồi? Ra đây mà xem cái ngữ xưởng nhà ông làm ăn ra sao!”

Tiếng then cài cổng sắt va đập chan chát. Một đám đông hơn chục người trong làng, dẫn đầu là ông Cán và bác Vượng — hai thợ làm tương lão thành có xưởng nằm ở xóm trên — sầm sập xộc thẳng vào sân gạch. Khuôn mặt ai nấy đều hằm hằm, bốc hỏa vì giận dữ.

“Các bác... có chuyện gì mà sáng sớm đã to tiếng thế?” Ông Quý gượng bước ra hiên, cố giữ cho giọng mình không run rẩy.

“Còn hỏi có chuyện gì nữa à?” Ông Cán chỉ thẳng chiếc quạt nan vào mặt ông Quý, giọng the thé run lên vì kích động. “Cả cái làng Bần này sắp chết đói vì bố con nhà chú rồi đấy! Sáng nay mối buôn Hà Nội gọi điện về xưởng tôi, bảo cả thị trấn Bần làm ăn thất đức, để nấm mốc độc gây ung thư vào chum tương! Khách hàng tẩy chay ráo cả! Chúng tôi theo nghề mấy mươi năm, giữ gìn cái bát cơm thơm tho cho con cháu, thế mà chú lại để con gái chú rước máy móc, kính này kính nọ về xưởng làm bậy, rồi để người ta bêu riếu khắp thiên hạ thế này à? Chú làm ô uế danh dự trăm năm của làng nghề, chú có đền nổi miếng cơm cho hàng trăm hộ dân ở đây không?”

“Bác Cán, bác đừng hồ đồ!” Nam không kìm được uất ức, bước lên chắn trước mặt cha. “Gia đình cháu bị kẻ xấu gài bẫy, dàn dựng video cắt ghép để hãm hại! Xưởng Quý Đức chưa bao giờ làm một giọt tương bẩn!”

“Gài bẫy cái gì? Rõ ràng biển hiệu nhà mày sờ sờ trên mạng kia kìa!” Tiếng đám đông xôn xao hùa theo, những ánh mắt nhìn ba cha con đầy ngờ vực, cay nghiệt. Lời chì chiết, mắng mỏ của những người láng giềng thân thuộc như những nhát roi quất vào da thịt người thợ già.

Giữa lúc không khí căng thẳng đến nghẹt thở, một chiếc xe tải nhỏ chở hàng đỗ xịch trước cổng xưởng. Tiếng phanh xe rít lên chói tai. Người tài xế mặt mày cáu bẳn nhảy xuống thùng xe, không thèm chào hỏi, hùng hổ khuân từng thùng cáctông dán nhãn tương Quý Đức ném huỵch xuống nền gạch Bát Tràng ngay trước mắt dân làng.

“Tương của nhà bác đây! Đại lý Hàng Bè trả về toàn bộ năm trăm chai! Tiền hàng họ trừ thẳng vào công nợ, yêu cầu bác thanh toán nốt tiền cước chở về đây này!”

Những thùng hàng rơi xuống đất, nắp hộp bật mở để lộ ra những chai tương màu nâu cánh gián nằm chỏng chơ giữa sân gạch. Đám đông xóm giềng nhìn thấy cảnh tượng ấy lại càng rộ lên những tiếng cười khinh bỉ và xì xào mai mỉa.

Uyên chết lặng toan bước tới nhặt lấy những chai tương, nhưng một bàn tay thô ráp, gầy guộc đã khẽ giữ chặt lấy vai cô. Ông Quý đứng đó, dáng người hơi còng nhưng lưng thẳng tắp như cây tre già trước gió.

Đứng giữa khoảng sân ngập ngụa lời chì chiết của xóm giềng, ông Quý run run nhìn theo chiếc xe chở tương bị trả về, cắn chặt môi đến bật máu để giữ vững danh dự tổ nghề.