Chương 10: Bản Hòa Ca 'Nắng Đỗ' Và Cạm Bẫy Bãi Bồi

Khói bụi quẩn lên từ ba chiếc xe tải của Công ty Nông sản Hoàng Thắng vẫn chưa tan hẳn sau khúc quanh rặng nhãn ngoài đê, để lại mùi dầu diesel khét lẹt. Đứng tựa mé hiên, Nam nhìn theo bóng lưng cha đang chôn chân nơi cổng ngõ. Đôi vai hơi còng của ông Quý nhô lên dưới lớp áo nâu bạc màu, trĩu nặng mối âu lo trước những toan tính khó lường của kẻ buôn lọc lõi.

Nhưng nắng sớm đã nhanh chóng xua đi đám bụi mờ. Mặt trời đứng bóng rót luồng sáng chói chang xuống khoảng sân gạch Bát Tràng rộng hơn ba trăm mét vuông. Hơi nóng hầm hập bốc lên từ tám mươi chiếc chum sành da lươn Thổ Hà chia đều hai bên vạch phấn trắng. Cả sân xưởng ngập tràn vị ngọt nồng ấm của nếp hoa cau và hương đỗ tương rang ngấu chín.

Nam hít một hơi sâu, kéo ghế lại gần chiếc bàn gỗ mộc kê sát bậu cửa sổ. Chiếc máy tính xách tay cùng bàn phím synthesizer nhỏ gọn đã kết nối với máy thu âm cầm tay cài trước ngực áo. Hơn mười ngày qua, kể từ lúc nhận việc nặng ở xưởng để đổi lấy quyền tự do gom góp âm thanh, Nam như kẻ đãi cát tìm vàng. Trong thẻ nhớ là hàng trăm dải âm mộc mạc mà suốt hai mươi năm cậu chưa từng để tâm: tiếng gậy tre của cha thụt tương “ục... ục...” rộn rã lúc chính ngọ, tiếng hạt đỗ nổ giòn tan trên ba chảo gang rực than hồng, tiếng xôi nếp xèo xèo trút ra nong tre, và cả tiếng gió sông Hồng luồn qua kẽ liếp buồng cấy mốc.

Ngón tay Nam lướt thoan thoắt trên phím đàn synthesizer. Cậu chắt lọc từng nốt nhạc điện tử trầm ấm để nâng đỡ dải âm thực tế. Tiếng nổ lách tách của hạt đỗ rang hóa thành nhịp gõ định âm giòn giã; tiếng tương sôi ục ục dưới nắng trưa trở thành bè trầm nhẫn nại. Bản phối mang tên “Nắng Đỗ” dần thành hình, vừa mang hơi thở phóng khoáng của tuổi trẻ, vừa thấm đượm linh hồn cần lao xóm nghề.

Hoàn tất đoạn chuyển âm cuối cùng, Nam ngập ngừng giây lát rồi rút jack tai nghe, cắm thẳng vào chiếc loa thùng mini trên bậu cửa sổ.

Một tiếng bấm nhẹ. Âm nhạc bừng nở giữa không gian.

Giai điệu mở đầu bằng tiếng hạt đỗ rơi rào rào vào chảo gang, rồi tiếng lửa bập bùng quyện vào những nốt phím lửng lơ. Tiếng gậy tre khuấy chum tương trầm đục, nhịp nhàng cất lên như nhịp thở đất trời. Âm thanh mộc mạc mà huyền diệu vang vọng qua mái ngói rêu phong, lan tỏa khắp con ngõ gạch.

Mấy thanh niên xóm bên đi xe máy ngang qua cổng chợt phanh kịt lại, ngơ ngác ngó vào sân. Cụ Mộc đang nhấp chén chè xanh bên hiên nhà đối diện cũng chống gậy đứng dậy, mắt hấp háy vẻ ngạc nhiên. Chẳng mấy chốc, đám thanh niên và những người thợ già trong làng tò mò kéo sang xưởng Quý Đức.

“Kìa, tiếng gì lạ tai thế chúng mày? Nghe như tiếng chảo đỗ rang nhà ai đang vào cữ lửa ấy nhỉ!”

“Đúng rồi, lại có cả tiếng thụt chum tương nữa! Nhạc gì mà cuốn thế này?”

Mọi người quây quanh mé sân, vừa lắng tai nuốt lấy từng nốt nhạc vừa trầm trồ ngắm nhìn cơ ngơi Quý Đức. Dưới ánh nắng hè gay gắt, bốn mươi chiếc chum phía đông đậy nắp nón lá tre cật nằm ngay ngắn, đối xứng với bốn mươi chiếc chum phía tây lắp khung bạt vi sinh sạch bong của Uyên. Sự ngăn nắp cùng khúc hòa ca rộn ràng khiến khoảng sân như bừng lên sức sống mới.

Nam bối rối gãi đầu trước những lời tán thưởng. Nhưng khi đưa mắt nhìn về phía mé hiên, tim cậu chợt thắt lại. Cha cậu đã đứng đó tự lúc nào.

Ông Quý đứng lặng dưới bóng râm, ánh mắt sâu thẳm dừng lại nơi đôi bàn tay con trai út đang đặt trên phím đàn. Nơi khóe mắt hằn sâu vết chân chim của người thợ già ánh lên niềm tự hào kín đáo. Nam nhận ra trong ánh mắt ấy, dường như người cha đã cảm nhận được tấm lòng kính trọng sâu sắc mà đứa con từng bị coi là ngỗ nghịch gửi gắm vào nghề tổ và mồ hôi ba mươi năm của đời ông.

Ông Quý bước lại gần, trên tay bưng cốc nước vối chín vàng sóng sánh, tỏa hương thơm dịu mát. Ông đặt cốc xuống mặt bàn gỗ, bàn tay thô ráp khẽ vỗ lên vai Nam.

“Uống ngụm nước cho mát họng đi con,” giọng ông Quý trầm ấm, đượm chút ngập ngừng nhưng chắc nịch. “Tiếng đỗ rang giòn đấy... Tiếng tương của bố vào nhạc nghe cũng đượm lắm.”Chỉ một câu mộc mạc, vậy mà sống mũi Nam cay xè. Cậu ngước nhìn cha, thấy khóe môi ông khẽ nở nụ cười hiền từ. Bức tường ngăn cách bao năm qua giữa hai cha con dường như đã tan biến trước bát nước vối nghĩa tình và thanh âm của giọt tương quê nhà.

Thế nhưng, giữa lúc niềm vui đang nhen nhóm ngọt ngào, một tiếng phanh xe rít chói tai ngoài ngõ bất ngờ cắt ngang tiếng nhạc.

Chiếc xe con bốn chỗ màu đen đỗ xịch trước cổng ngõ. Cánh cửa xe bật mở đánh “rầm”, Hoàng Đình Thắng bước xuống trong bộ âu phục bóng loáng, mặt phúng phính đỏ gay cùng nét đắc thắng ngạo mạn. Theo sau gã là hai tay trợ lý bặm trợn, kẻ xách cặp da, kẻ khoanh tay lừ lừ quét mắt khắp sân.

Tiếng nhạc trên loa tắt phụt khi Nam vội bấm dừng. Tiếng xì xào của bà con lối xóm cũng im bặt. Cụ Mộc nhíu mày, cây gậy tre gõ nhẹ xuống nền gạch; còn Uyên từ trong buồng thí nghiệm vội bước ra, đứng chắn cạnh cha và em trai.

“Gớm, xưởng tương nhà bác Quý hôm nay rôm rả gảy đàn gõ phách vui như hội thế này!” Hoàng Đình Thắng cất giọng the thé trơn tuột, thong thả rảo bước vào giữa sân gạch.

Ông Quý đứng thẳng người, nét mặt đanh lại “Ông Hoàng đến xưởng tôi có việc gì? Sân xưởng đang cữ nắng làm việc, không tiện tiếp khách vô cớ.”

Hoàng cười khẩy. Gã chẳng buồn đáp lời ông Quý, chỉ hất hàm ra hiệu cho tên trợ lý. Tên này mở cặp da, rút tập hồ sơ dày cộp dán tem niêm phong đỏ, ném đánh “bẹp” xuống mặt bàn gỗ bên bậu cửa sổ, ngay cạnh cốc nước vối của Nam.

“Tôi đến đây là để cứu vãn cái sự cố chấp của bác đấy chứ!” Hoàng Đình Thắng khoanh tay trước ngực, mắt quét qua tám mươi chiếc chum sành rồi dừng lại ở vẻ mặt căng thẳng của ba cha con. “Đoàn ba xe tải của công ty tôi vừa từ bãi bồi sông Hồng về xong. Chắc bác Quý tưởng mình cứ cắm mặt phơi nắng với mấy cái máy đo vớ vẩn của cô thủ khoa là giữ được nghề tổ à?”

Hoàng vỗ mạnh tay lên tập hồ sơ, ngửa mặt cười lớn “Mở to mắt ra mà xem! Toàn bộ năm mươi mẫu đỗ tương cúc vàng hạt nhỏ thuần chủng tại bãi bồi sông Hồng niên vụ này đã ký hợp đồng bao tiêu độc quyền với Công ty Nông sản Hoàng Thắng tôi! Tiền tươi thóc thật đã trao tận tay các chủ ruộng. Từ hôm nay, một hạt đỗ cúc vàng cũng không lọt được ra ngoài đâu!”

Cả khoảng sân gạch bỗng chốc lặng ngắt như tờ. Từng lời nói của Hoàng như nhát búa giáng thẳng vào lồng ngực những người làm tương thủ công. Đỗ tương cúc vàng bãi bồi sông Hồng là cội nguồn vị ngọt bùi, là linh hồn quyết định độ sánh ngậy của tương Bần gia truyền. Mất đi nguồn nguyên liệu duy nhất ấy, cuộc đối chứng sáu mươi ngày nắng hay giấc mơ OCOP nào cũng sẽ chết non từ trong trứng nước.

“Bác định làm tương bằng đỗ lai công nghiệp biến đổi gen à? Hay định mua lại đỗ của tôi với giá gấp năm lần?” Hoàng ghé sát mặt vào ông Quý, giọng ráo hoảnh độc địa. “Sáu mươi ngày đối chứng của bác… coi như đứt xích từ hôm nay rồi!”

Nhìn nụ cười hiểm độc của Hoàng cùng tập hợp đồng phong tỏa nguồn nguyên liệu huyết mạch, Nam siết chặt nắm tay đến trắng bệch các đầu ngón, nghe rõ mồn một tiếng cha mình đang th* d*c nén cơn giận dữ tột cùng, trong khi sáu mươi ngày thử thách mới chỉ đi được một phần ba chặng đường.