Chương 5: Cơn Mưa Độc Phơi Bày

Tiếng đập cổng gỗ dồn dập hòa cùng tiếng chó sủa ran đầu ngõ khiến gian nhà gỗ chao đảo. Ông Diệp vội nén cơn đau buốt nơi khớp gối phải, chống tay vào mép bàn đứng dậy. Bà Nhài giật nảy mình, vội quệt giọt nước mắt còn vương trên gò má. Dưới chân ông, Tuấn cũng buông tay khỏi gối cha, ngơ ngác ngước nhìn về phía cánh cửa.

— Bà nó cất xấp tiền với cuốn sổ vào tủ buồng trong, khóa cẩn thận lại. — Ông Diệp căn dặn bằng giọng trầm tĩnh, rồi quay sang con trai: — Con đứng dậy, theo cha ra xem có chuyện gì.

Vừa bước ra hiên, ánh đèn pin ngoài ngõ đã quét loang loáng qua rặng dâm bụt ướt sũng. Ông Diệp rút then cài, cánh cổng gỗ vừa hé mở thì anh Năm Hưng ở xóm bên đã lao vào, thở không ra hơi, bùn đất đỏ quạch bắn lên tận ngực áo.

— Thầy Diệp ơi! Sang cứu chú Bảy Thọ với! Vườn tiêu bên đồi nhà chú ấy… sụp hết rồi!

Ông Diệp cau mày, khựng lại một nhịp: — Chú Bảy làm sao? Chiều qua tôi nhìn sang thấy lá vẫn còn xanh mướt cơ mà?

— Mới chiều qua xanh mà sau trận mưa dầm từ nửa đêm tới giờ, nấm chết nhanh nó quật ngã sạch rồi thầy ơi! — Anh Năm Hưng run giọng, cánh tay chỉ về phía triền đồi đối diện. — Cả ngàn trụ tiêu trút lá đen thui rải đầy đất, đọt non héo rũ như bị dội nước sôi. Chú Bảy phát điên, đang ngồi gào khóc giữa rẫy kia kìa!

Ông Diệp khẽ liếc ra sau, thấy Tuấn vừa nghe đến mấy chữ “nấm chết nhanh” thì mặt mày đã tái nhợt.

Ông Diệp không chần chừ, quay vào chái hiên với chiếc đèn pin bọc cao su và đưa chiếc áo tơi cho con trai: — Tuấn, xỏ ủng vào, đi với cha.

Hai cha con rảo bước theo anh Năm Hưng dọc theo con đường mòn đất đỏ trơn trượt. Mưa dầm nhiều ngày khiến nền đất bazan nhão quánh, bám chặt lấy đế ủng nặng trịch. Gió từ rặng Chư Dlê Ya thốc về từng cơn lạnh buốt. Vừa bước qua ranh rẫy nhà ông Bảy Thọ, một luồng mùi quái dị xộc thẳng vào cánh mũi ông Diệp: mùi hăng nồng gay gắt, chua lợm và khen khét của thuốc diệt nấm hóa học liều cao hòa lẫn với mùi thối rữa của rễ cây úng ngập.

Qua ánh đèn pin loang loáng, quang cảnh đổ vỡ hiện ra khiến ông Diệp phải chững bước. Hai hécta tiêu từng được ông Bảy Thọ tự hào khoe là kiểu mẫu thâm canh hiện đại giờ đây tan hoang rợn ngợp. Dưới chân các trụ bê tông cao ngất, từng lớp lá tiêu rụng tơi bời, phủ kín mặt đất nhầy nhụa thành một tấm thảm mục đen sì. Những dây tiêu từng xanh mướt mắt nhờ bón thúc đạm hạt đậm đặc nay trơ trọi cành khẳng khiu, đốt thân teo tóp, thâm xỉn và rũ rượi buông thõng.

Tiếng nức nở khản đặc vang lên từ lòng rãnh thoát nước. Giữa luống tiêu ngập ngụa thứ nước đục váng vất màng thuốc màu xanh lam, ông Bảy Thọ đang ngồi bệt dưới bùn đất. Chiếc áo sơ mi sũng nước dính chặt vào thân hình bè bè, đôi bàn tay thô kệch vục sâu vào lớp đất nhão nhoét rồi bấu chặt lấy từng gốc tiêu trơ trụi.

— Thầy Diệp ơi… Trời hại tôi rồi thầy ơi… — Ông Bảy ngẩng khuôn mặt đỏ au nay đã tái xám như tro tàn, nước mắt giàn giụa hòa cùng nước mưa nhớp nháp. — Mới mấy hôm trước tôi vừa phun ba đợt thuốc trừ nấm cực mạnh, vừa bón thúc cả tấn phân hóa học kích rễ… Sao nó không cứu được cây hả thầy? Đổ vào đây gần một tỷ đồng tiền vay nợ… Giờ lấy gì trả cho đại lý đây trời đất ơi!

Ông Diệp bước xuống mép bồn tiêu, mũi ủng ngập sâu trong bùn lỏng. Cơn đau nơi khớp gối lại nhói lên từng chặp, nhưng ánh mắt ông chỉ đăm đắm nhìn vào tầng đất dưới chân bạn rẫy. Ông ngồi xổm xuống, gạt lớp lá tiêu đen thối trên mặt bồn, dùng hai ngón tay bới một đoạn rễ tiêu vừa trồi lên sau dòng nước xối.Đoạn rễ cái to bằng ngón tay út đã mủn nát, lớp vỏ rễ tuột ra nhớp nháp để lại phần lõi gỗ đen ngòm, sực lên mùi thối chua nồng nặc lấn át cả mùi thuốc trừ nấm.

— Không phải trời hại chú đâu, chú Bảy. — Giọng ông Diệp trầm xuống, dứt khoát mà xót xa. — Là chú ép đất quá mức. Chú đào bồn sâu để giữ phân bón, gặp mưa dầm nước không thoát được thành cái ao tù ngâm rễ. Chú lại nôn nóng tống đạm hóa học kích ngọn non mơn mởn, khiến tế bào lá mỏng manh. Khi nấm Phytophthora từ đất ngập úng bốc lên, lớp thuốc hóa học chú xịt chỉ diệt sạch các dòng vi sinh đối kháng trong đất chứ làm sao ngăn nổi mầm bệnh ăn luồn từ rễ lên thân? Càng tống thuốc độc, đất càng chết, rễ càng thối nhanh!

Từng lời của người cựu giáo viên sinh học rành rọt dội vào không gian như một bản kết luận đắng chát. Ông Bảy Thọ buông thõng hai tay, nắm bùn nhão sặc mùi thuốc trượt qua kẽ ngón tay rơi tẹp xuống vũng nước. Người đàn ông vốn tính tình ngang ngạnh, hay cười cợt cách làm vườn tự nhiên của ông Diệp, giờ đây gục đầu vào trụ bê tông lạnh ngắt, bật khóc nức nở như một đứa trẻ lạc giữa rừng.

Ông Diệp khẽ ngoái nhìn con trai. Tuấn đang đứng chôn chân bên mép rãnh, đôi mắt mở to bàng hoàng nhìn trừng trừng vào hàng ngàn cọc bê tông trơ khấc. Hai bàn tay con siết chặt lại, bờ vai run lên bần bật dưới làn gió lạnh buốt của rẫy đồi. Nhìn vẻ mặt tái mét và hơi thở dồn dập của Tuấn, ông Diệp biết cú sốc thực tế này đã giáng một đòn chí mạng vào thứ tư duy ăn xổi, bóc lột đất mà con từng coi là cứu cánh.

— Chú Bảy, đứng dậy đi. Để anh Năm Hưng dìu chú vào chòi thay quần áo kẻo nhiễm lạnh. — Ông Diệp cúi xuống, vỗ nhẹ lên vai người hàng xóm rồi đỡ ông ấy đứng dậy.

Giao ông Bảy cho mấy người hàng xóm chăm nom, ông Diệp khẽ thở dài, xoay người rảo bước trở về con đường mòn. Tuấn lặng lẽ bước sát phía sau cha, đầu cúi thấp, từng bước chân ngập ngừng trên nền đất đỏ.

Mưa đã dứt, chỉ còn gió luồn qua rặng muồng đen xào xạc. Bầu trời cao nguyên chìm dần vào sắc tím sẫm của buổi chiều tà, rặng Chư Dlê Ya thẫm lại như một bức tường sừng sững chắn ngang tầm mắt.

Ông Diệp bước chậm rãi, dáng người gầy guộc hơi nghiêng về bên phải để giảm bớt sức nặng đè lên cái khớp gối đang nhức nhối. Không quay đầu lại, ông cất giọng trầm ấm, đều đặn như nhịp thở của rừng: — Con thấy chưa? Đất đai không bao giờ biết nói dối. Mình đối xử tàn bạo với đất thì sớm muộn đất cũng trả lại cho mình sự trắng tay. Nôn nóng kiếm tiền bằng cách cưỡng ép tự nhiên thì cái giá phải trả luôn là sự sụp đổ trong chớp mắt. Mảnh rẫy hai hécta nhà mình từng ngạt thở như thế, nhưng cha con mình còn cơ hội để cứu lại.

Nghe tiếng bước chân con dồn lên gấp gáp sau lưng cùng tiếng thở nghẹn ứ, ông Diệp biết con trai đang xúc động tột cùng trước sự thức tỉnh muộn màng.

Bất chợt, một bàn tay run rẩy vươn ra, nhẹ nhàng mà dứt khoát nắm lấy bàn tay chai sần của ông Diệp.

Cảm nhận được hơi ấm từ con trai truyền sang, bước chân ông Diệp khẽ dừng lại. Ông quay đầu nhìn con qua cặp kính lão mờ sương.

Dưới bóng chiều chạng vạng của đất trời Ea Drơng, Tuấn nhìn thẳng vào mắt cha, ánh mắt không còn vẻ bấn loạn hay trốn tránh của kẻ bại trận nơi phố thị. Con trai khẽ gật đầu, giọng trầm xuống, kiên định lạ thường: — Cha… con hiểu rồi. Con xin nghe lời cha, con ở lại rẫy ba năm. Cha con mình cùng làm lại từ đầu, cha nhé!