Chương 19: Trận Khẩu Chiến Dưới Chân Tòa Án Học Thuật

Bàn tay gầy guộc chằng chịt vết sẹo của Giáo sư Sử Cẩm Vân siết chặt đầu gậy gỗ ổi, giữ cho dáng đứng thẳng tắp giữa làn gió lạnh ban mai. Từng bậc đá hoa cương dưới chân bà vững chãi tựa bờ kè cù lao trước mùa nước nổi. Trong túi áo bà ba may bằng vải thô sẫm màu, bọc đất phù sa sông Tiền mà bà Bảy Thiệt trao ban sáng vẫn phả ra hơi ấm nồng đượm của đất mẹ quê nhà.

Ngay dưới chân bậc tam cấp dẫn lên đại sảnh, Hoàng Thế Vinh bước đón đầu, chiếc cà vạt lụa đắt tiền khẽ lay động. Hắn giơ cao xấp đơn khiếu nại in đậm con dấu đỏ của tập đoàn Aureus BioPharma, giọng trơn tuột pha lẫn vẻ đắc chí hiểm độc “Thưa Giáo sư, bà lặn lội từ miệt vườn lên đây chi cho cực tấm thân già? Bằng sáng chế phân đoạn kháng thể F(ab')2 đã được tập đoàn Aureus bảo hộ độc quyền toàn khu vực Đông Nam Á từ hai năm trước. Bà ôm mớ giấy tờ cũ kỹ của thế kỷ trước lên đây, chẳng khác nào tự đưa mình vào tròng vi phạm luật pháp quốc tế!”

Phía sau hắn, Julian Thorne đứng khoanh tay với nụ cười nửa miệng khinh thị, bên cạnh là hai luật sư ngoại quốc kẹp chặt cặp da bóng loáng. Bà cụ tám mươi lăm tuổi không hề chớp mắt. Ánh nhìn sắc lẹm sau tròng kính lão quét thẳng vào gã học trò phản bội, tựa lưỡi dao mổ bóc tách từng lớp giả tạo “Anh Vinh, luật pháp sinh ra để bảo vệ chân lý và mạng sống con người, không phải tấm bình phong để phường con buôn bóp nghẹt sự sống của đồng bào nghèo. Xấp giấy trên tay anh nặng bằng mấy đồng tiền lót tay, nhưng nhẹ tênh trước công lý. Tránh đường cho tôi vào làm việc.”

Mũi gậy gỗ ổi gõ một tiếng “cộc” đanh gọn xuống nền đá. Giáo sư Vân đĩnh đạc sải bước, lách qua khoảng trống giữa hai gã luật sư để bước thẳng lên sảnh chính, Nhã Uyên ôm chặt hòm tài liệu bảo mật rảo bước theo sau. Nụ cười trên môi Thế Vinh thoáng chốc sượng trân, đáy mắt lóe lên tia hằn học.

Phòng họp trù bị ở tầng ba tòa nhà chìm trong bầu không khí ngột ngạt tột độ dưới ánh đèn huỳnh quang lạnh ngắt. Chiếc bàn tròn gỗ gụ thênh thang chia làm hai chiến tuyến rõ rệt. Chủ tọa phiên họp là Giáo sư Trần Hữu Độ, chuyên gia độc học lâm sàng kỳ cựu với mái tóc hoa râm, bên cạnh là đại diện Cục Quản lý Dược và các ủy viên thẩm định độc lập.

Vừa an tọa, luật sư trưởng Richard Cole của Aureus lập tức đứng dậy, mở tập hồ sơ dày cộp, giọng điệu sắc lạnh vang khắp phòng qua lời phiên dịch “Thưa Hội đồng, chúng tôi yêu cầu đình chỉ ngay việc thẩm định mẻ sinh phẩm của Viện Nghiên cứu Động vật độc Miền Nam! Theo Hiệp định TRIPS và Công ước Paris, tập đoàn Aureus đã được cấp văn bằng bảo hộ độc quyền sáng chế đối với quy trình phân mảnh kháng thể F(ab')2 trên động vật hữu nhũ. Việc phía Viện tự ý điều chế kháng thể này là hành vi xâm phạm sở hữu trí tuệ trắng trợn. Nếu Hội đồng vẫn xem xét hồ sơ, Aureus sẽ lập tức khởi kiện ra Trọng tài Quốc tế!”

Lời đe dọa nặng nề tựa tảng đá ném vào mặt hồ phẳng lặng khiến vài vị ủy viên trẻ tuổi nhìn nhau e dè trước nguy cơ tranh chấp pháp lý quốc tế. Thừa thắng xông lên, Hoàng Thế Vinh đứng bật dậy, hai tay chống mạnh xuống mặt bàn “Tôi hoàn toàn đồng ý! Là Phó Viện trưởng điều hành, tôi khẳng định mẻ sinh phẩm này là sản phẩm chắp vá bất hợp pháp khi xưởng đã có quyết định tạm dừng! Tôi yêu cầu Hội đồng tước quyền phát biểu của Nhã Uyên và gạt bỏ tư cách của tên kỹ thuật viên Tấn Lợi, những kẻ đang chịu kỷ luật và không có tư cách pháp nhân đại diện Viện!”

Hắn rút thêm tập văn bản đóng dấu khẩn, đảo mắt nhìn quanh bàn hội đồng “Nước lũ miền Tây dâng cao, trạm xá đang vỡ trận vì rắn cắn. Giải pháp an toàn duy nhất lúc này là Hội đồng đặc cách cho nhập khẩu ngay năm ngàn liều BioAntivenin Poly của Aureus giá ba mươi sáu triệu đồng một liều. Mạng sống nhân dân không thể đem làm vật thí nghiệm cho thứ nghiên cứu lậu vi phạm công ước!”

Nhã Uyên siết chặt nắm tay, mặt đỏ bừng vì uất ức. Cô toan đứng dậy đáp trả thì bàn tay nhăn nheo của Giáo sư Sử Cẩm Vân khẽ đặt lên cổ tay cô, ra hiệu bình tâm. Cảm giác co thắt từ van tim khẽ nhói lên nơi ngực trái, nhưng bà hít sâu, nén cơn đau buốt xuống. Chống hai tay lên cán gậy gỗ ổi, bà từ từ đứng thẳng dậy giữa căn phòng im phăng phắc “Thưa Giáo sư Trần Hữu Độ và các đồng chí trong Hội đồng. Trước khi bàn về các điều ước thương mại, tôi xin phép nhắc lại cho anh Vinh và các vị luật sư đây nghe về bản chất của khoa học chân chính. Uyên, mở cặp hồ sơ ra cho các vị cùng xem.”

Chiếc cặp da cũ kỹ được mở ra. Năm trăm trang tài liệu màu giấy bổi ngả vàng, góc mép sờn rách qua bốn mươi năm mưa nắng được đặt nặng trịch xuống giữa bàn:“Đây là toàn bộ công trình nghiên cứu cơ bản về phương pháp tinh chế kháng thể bằng enzym pepsin, do Viện phối hợp cùng Đại học Y Dược công bố rộng rãi trên các tập san y học từ năm 1982 đến 1985. Nguyên lý sử dụng enzym pepsin ở pH 3.2 để cắt bỏ đoạn Fc gây dị ứng khỏi phân tử IgG của huyết tương ngựa đã được nhà khoa học Alexander Pope phát minh từ năm 1939, trở thành tri thức công hữu của toàn nhân loại suốt gần một thế kỷ qua!”

Bà ngừng lại một nhịp, cất giọng đanh thép tựa tiếng chuông đồng “Một nguyên lý khoa học nền tảng thuộc về tài sản chung của nhân loại thì không một tập đoàn nào có quyền chiếm đoạt làm của riêng! Aureus chỉ có thể đăng ký độc quyền quy trình bào chế thương mại riêng biệt của họ, chứ tuyệt đối không có quyền bao vây, ngăn cấm các nhà khoa học Việt Nam sử dụng tri thức công hữu để cứu đồng bào mình!”

Bà cụ quay sang nhìn thẳng vào mắt Hoàng Thế Vinh “Anh Vinh đòi tước quyền của Nhã Uyên? Tôi ngồi đây với tư cách Ủy viên thường trực Hội đồng Khoa học lâm thời cấp Bộ, mang thẩm quyền giám sát cao nhất đối với tài sản sinh học quốc gia. Mẻ F(ab')2 này là mồ hôi nước mắt bốn mươi năm của các thế hệ nhà khoa học sông Tiền, tinh chế từ huyết tương ngựa dự trữ quốc gia, đạt độ tinh khiết chín mươi sáu phẩy hai phần trăm và vừa cứu sống trọn vẹn chín bệnh nhân nguy kịch tại Bệnh viện tỉnh mà không có ca nào sốc phản vệ!”

Ánh mắt bà quay sang xoáy thẳng vào Richard Cole và Julian Thorne “Còn thứ thuốc BioAntivenin Poly ba mươi sáu triệu đồng mà các vị định ép nông dân nghèo gánh chịu? Thuốc dùng nọc rắn Ấn Độ lai tạp, epitope kháng nguyên hoàn toàn sai lệch với nọc rắn cạp nia và rắn lục bản địa miền Tây. Đưa thứ thuốc đó vào người bệnh lúc này là đẩy họ vào nguy cơ tắc mạch và tử vong vi tuần hoàn! Các vị có dám ký cam kết chịu trách nhiệm hình sự nếu xảy ra sốc phản vệ không?”

Từng lời đanh thép của Giáo sư Vân như búa tạ giáng xuống mặt bàn. Richard Cole lúng túng cúi đầu bàn bạc với trợ lý, mồ hôi rịn ra trên trán. Julian Thorne siết chặt hai nắm tay dưới gầm bàn, mặt xám xịt không thốt nên lời.

Các thành viên Hội đồng Thẩm định liên tục gật đầu tán thành khi chuyền tay nhau những bản báo cáo khoa học từ thập niên tám mươi có chữ ký của cố Viện trưởng tiền bối và Giáo sư Vân. Sự thật lịch sử và nguyên lý miễn dịch học hiển nhiên không thể bị che mờ bởi những thủ thuật pháp lý xảo quyệt.

Chủ tịch Hội đồng Trần Hữu Độ khẽ mỉm cười cảm phục nhìn người đồng nghiệp cao niên. Ông cầm chiếc búa gỗ gõ dứt khoát xuống mặt bàn “Căn cứ vào chứng cứ lịch sử và luận cứ khoa học xác đáng của Giáo sư Sử Cẩm Vân, Hội đồng bác bỏ yêu cầu đình chỉ của tập đoàn Aureus! Công nghệ phân cắt pepsin tạo F(ab')2 là tài sản công hữu, không cấu thành hành vi vi phạm sáng chế độc quyền. Hội đồng quyết định: Đúng tám giờ sáng ngày mai, phiên đối chất lâm sàng và khoa học mở rộng sẽ chính thức diễn ra tại hội trường lớn để kiểm định toàn diện hồ sơ của mẻ thuốc nội địa!”

Thế Vinh chết sững giữa phòng họp, hai hàm răng nghiến chặt ken két.

Sau khi phiên trù bị kết thúc, Nhã Uyên nán lại cùng các thư ký để làm thủ tục niêm phong lưu chiểu tập hồ sơ năm trăm trang. Giáo sư Sử Cẩm Vân một mình chống gậy gỗ ổi chậm rãi bước ra ngoài, men theo dãy hành lang lát đá hoa cương vắng lặng. Ánh nắng ban trưa hắt qua khung cửa kính dài hun hút, in bóng dáng gầy guộc của bà cụ lên nền gạch men sáng loáng.

Đột nhiên, tiếng giày da nện cồm cộp gấp gáp đuổi theo từ phía sau. Một bóng người lao vụt tới, chặn ngang lối đi của bà cụ ở khúc quanh chân cầu thang bộ vắng người.

Hoàng Thế Vinh đứng th* d*c, vẻ bảnh bao đạo mạo thường ngày đã biến mất hoàn toàn, nhường chỗ cho khuôn mặt méo mó, vặn vẹo vì cay cú. Hắn ghé sát gương mặt lạnh tanh vào tai người thầy tám mươi lăm tuổi, đôi mắt vằn đỏ tia máu, buông từng tiếng rít căm hờn qua kẽ răng “Bà già, đừng tưởng có mấy tờ giấy rách từ thời đồ đá mà cản được bước chân của tôi! Thương vụ này đáng giá cả chục triệu đô la, chiếc ghế Viện trưởng đã nằm trong tay tôi rồi. Nếu ngày mai bà dám mở miệng làm sụp đổ dự án của Aureus trước hội đồng, tôi thề sẽ biến cái xóm Cù Lao Rồng lẫn đám học trò của bà thành tro bụi! Khôn hồn thì ôm cái gậy ổi đó mà cút về miệt vườn dưỡng già đi, bằng không bà sẽ phải trả giá đắt bằng chính tính mạng tàn tạ của mình đấy!”