Chương 8: Hương Hổ Phách Đủ Ngày

Cụ Ý vẫn đứng tựa đầu gậy tre bên vách nứa, ánh mắt sắc như dao cau găm thẳng về phía hai gã áo chẽn đen dưới gốc bàng. Thấy cụ già quắc thước không chút nao núng, lại thêm mấy bác phu đò bên trong vừa ăn xong đang cầm đòn gánh bước ra xỉa răng nói cười rôm rả, hai tên tay sai đưa mắt nhìn nhau, hậm hực nhổ toẹt một bãi nước bọt xuống vệ cỏ rồi lủi mất dạng sau rặng râm bụt.

Khẽ thở phào trong dạ, cụ Ý biết chiếc chum sành da lươn sau hè đã lọt vào tầm ngắm của Mã Bá Hộ. Cụ liền dặn Thẩm Văn Hưng ban đêm ngủ lại chòi rạ canh chừng, then cài chốt chặt cẩn mật.

Thấm thoắt bẵng đi vài tuần, mặt nước sông Nhật Lệ bước vào những ngày đầu thu trong vắt. Quán cơm đò họ Thẩm ngày nào cũng đỏ lửa từ canh tư. Nhờ bát canh cá liệt chua thanh giải nhiệt và niêu cá bống cát kho kẹo đượm vị mặn mòi, khách ăn qua đò truyền tai nhau nườm nượp kéo đến. Chiếc hòm gỗ nhỏ của cụ Ý cứ mỗi tối lại kêu lách cách vui tai bởi những đồng tiền kẽm xếp thành từng xâu ngay ngắn. Món nợ thuốc men mười quan tiền năm cũ đã trả vơi được non nửa, đôi lợn giống trong chuồng vẫn béo mẫm đòi ăn. Càng bận rộn, nếp nhà lại càng thuận hòa. Thẩm Văn Triệu không còn vẻ lấm lét sợ sệt, sớm tối thoăn thoắt gánh nước nhóm lò; Thẩm Văn Hưng bớt tính nóng nảy, lo liệu củi khô và che chắn chòi rạ; con bé Tú Anh da dẻ đượm màu nắng giòn, đôi bàn tay nhanh nhẹn xới cơm xới canh, nụ cười đã nở tươi tắn trên môi; thằng Khôi thì chạy bàn nhanh như sóc, lanh lợi chẳng ai bằng.

Quan trọng hơn cả, chiếc chum sành ủ men sau chòi rạ đã trải qua trọn vẹn bảy chu kỳ thảo mộc. Cứ vài ngày một lần, dưới sự chỉ dẫn tỉ mỉ của cụ Ý, rễ cỏ tranh phơi nỏ cùng lá tràm hương sao vàng lại được châm vào tiếp sức cho con giấm cái.

Sáng hôm ấy, trời vừa rạng, cụ Ý gọi cả nhà tề tựu đông đủ sau mái rạ hè chòi.

“Hôm nay mẻ giấm tròn ngày đủ tháng.” Cụ Ý nhìn con cháu một lượt, giọng khàn trầm nhưng đanh gọn. “Thằng Hưng lấy dao cạy sáp niêm. Con Anh mang gáo dừa sạch lại đây.”

Thẩm Văn Hưng khom người, thận trọng dùng mũi dao nạy từng mảng sáp ong niêm phong quanh mép miệng chum. Thằng Khôi nín thở kiễng chân, hai mắt mở to thao láo. Khi lớp vải gai thô cuối cùng vừa dỡ ra, một luồng hương thơm kỳ diệu lập tức bung tỏa ngào ngạt, cuộn theo làn gió sớm thổi lan ra tận mép nước.

Mùi giấm không hề hăng nồng xộc lên sống mũi, mà đượm một vị chua thanh dịu dàng, ấm sực hương cỏ tranh phơi nắng và ngát mùi thơm thảo mộc tựa men rượu nếp cất kỹ. Cụ Ý cúi xuống, múc một gáo dừa đưa lên ngang tầm mắt. Dưới ánh bình minh rọi qua kẽ lá chuối non, dòng giấm chảy xuống kêu róc rách, trong veo không chút gợn cặn, sóng sánh ánh lên sắc vàng rực rỡ như hổ phách.

Cụ nhúng đầu ngón tay nếm thử, vị chua thanh thoát êm ái thấm vào đầu lưỡi, đọng lại cuống họng một hậu vị ngọt lành, sảng khoái đến nhẹ bẫng cả lồng ngực.

“Được rồi!” Cụ Ý mỉm cười, đôi mắt già nua ánh lên niềm tin bền bỉ. “Con giấm mồi sống khỏe, bảy mẻ thảo mộc đã quyện chặt vào nước gạo. Đây mới chính là hương vị tổ tiên để lại.”

Tú Anh đỡ lấy gáo dừa, khẽ nếm một giọt nhỏ, đôi mắt nó rạng ngời “Bà nội ơi, giấm này đem nấu canh hay pha mắm thì người mệt đến mấy ngửi thấy cũng phải thèm ăn!”

“Chị Anh nói đúng đấy!” Thằng Khôi nhảy cẫng lên. “Thơm hơn hẳn cái vò nước chua lờ lợ của quán bên kia!”Vừa lúc ấy, từ phía quán ăn mới dựng cách chòi rạ họ Thẩm chừng ba mươi bước chân, tiếng chửi bới the thé bỗng vang lên. Quán ấy do tay chân Mã Bá Hộ dựng vội tuần trước hòng hớt tay trên khách đò. Trên bếp lò của chúng, một nồi canh cá to tướng đang sôi sùng sục, bốc lên mùi chua gắt nồng nặc đến nghẹt thở. Đó là thứ giấm bẩn nấu ẩu bằng bã rượu chua pha phèn, mùi tanh nồng của cá ươn quyện với vị chua chát xộc ra khiến mấy người khách buôn ghé vào vội vã ôm mũi, lắc đầu bỏ đi.

“Canh chua cái nỗi gì mà chua loét cháy cổ, tanh tưởi thế này ai nuốt cho trôi!” Một bác lái buôn gắt gỏng ném đôi đũa xuống phản gỗ quán Mã gia, đứng phắt dậy.

Đúng lúc ấy, ngọn gió bến sông đưa hương giấm hổ phách từ chòi rạ họ Thẩm bay sang, thơm ngát, ngầy ngậy và ngọt hậu. Bác lái buôn hít hà một hơi, mắt sáng bừng “Ủa, mùi thơm thanh khiết ở đâu thế này? Ấm bụng quá chừng!”

Chẳng ai bảo ai, cả đoàn khách vội vã kéo nhau bước thẳng sang quán cơm đò họ Thẩm.

“Cụ Thẩm ơi! Cho một âu canh cá nấu giấm chua với hai đĩa cơm nóng mau mau!”

“Nhà tôi lấy thêm bát mắm giấm chấm rau lang luộc nữa nhé!”

Khách vào mỗi lúc một đông, ngồi chật cả chõng tre, tràn ra cả mép đá ven bến nước. Cụ Ý phân công đâu ra đấy: Văn Triệu múc cơm, Văn Hưng xách nước, Tú Anh nhanh tay tra giấm hổ phách vào nồi canh cá bống vừa chín tới, rắc thêm chút ngò gai tươi non. Bát canh bưng ra trong veo, vị chua thanh dịu hòa cùng vị ngọt của cá tươi khiến ai nấy húp xùm xụp, tấm tắc khen ngợi không ngớt lời. Nhiều bác tài công sau khi ăn xong còn nằng nặc đòi mua thêm vài bầu giấm hổ phách mang theo thuyền buôn để chống say sóng đường dài.

Tiếng cười nói, tiếng tiền kẽm kêu leng keng vang động cả khúc sông rực rỡ nắng mai. Tú Anh mồ hôi lấm tấm trên trán, bận rộn bưng bê nhưng đôi mắt lấp lánh niềm vui rạng ngời. Cụ Ý đứng bên hiên chòi rạ, lòng ngập tràn niềm thanh thản khi thấy cơ nghiệp gia đình đã bắt đầu bén rễ vững vàng bằng chính giọt mồ hôi lao động chân chính.

Nhưng rồi, một tiếng ho khan nặng trịch từ phía dốc đê ven sông bất chợt vang lên.

Cụ Ý đưa mắt nhìn ra. Dưới rặng bàng cằn cỗi, Mã Bá Hộ trong bộ áo the xanh thêu hoa chìm, tay chống chiếc gậy bịt đồng, đang chậm rãi bước từng bước nặng nề xuống bờ sông. Phía sau lão, hai tên gia nhân lực lưỡng áo chẽn đen khúm núm theo hầu.

Lão Mã dừng lại ở khoảng cách không xa, giương đôi mắt ti hí trừng trừng nhìn vào chiếc chum sành da lươn đang tỏa hương hổ phách sau hè chòi rạ. Gương mặt béo nung nục của lão khẽ giật giật, rồi một nụ cười nham hiểm, lạnh tanh từ từ nở ra nơi khóe miệng.