Chương 17: Nắng Rạng Bến Đò Vôi

Lời phán truyền của quan Huyện lệnh tựa như hồi chuông ngân vang dội khắp bốn bề công đường, rũ sạch mọi u uất dồn nén bấy lâu nay. Hai tên nha dịch lập tức áp giải Ba Búa đang khóc lóc thảm thiết tống thẳng vào ngục tối, còn viên lại mục họ Trịnh thì run rẩy tháo bỏ mũ cánh chuồn, mặt mày xám ngoét lảo đảo bước lui.

Một viên lại dịch kính cẩn bưng khay gỗ sơn son tiến tới trước mặt cụ Ý. Trên khay đặt sẵn tờ văn khế bằng giấy bản dày dặn, nét mực son tươi rói cùng dấu ấn vuông vức của quan huyện chứng thực cho gia đình họ Thẩm được trọn quyền thuê bến Vôi dài hạn, lại còn miễn toàn bộ các khoản phụ thu suốt ba năm ròng. Cụ Ý đón lấy tờ giấy quý, đôi bàn tay gầy guộc run nhẹ một thoáng rồi vuốt phẳng phiu, cẩn thận xếp lại cất sâu vào trong bọc áo nâu sồng.

Bên cạnh bậc thềm đá, Mã Bá Hộ lóp ngóp bò dậy, chuỗi hạt bồ đề nơi cổ tay bị đứt tung tóe, lăn lóc khắp nền gạch. Gã đưa vạt the xanh che kín gương mặt béo nung nục đang tím tái vì nhục nhã, không dám ngẩng đầu nhìn ai, hấp tấp chui tọt vào chiếc kiệu bốn người khiêng đang chờ sẵn ngoài cổng nha môn rồi giục phu kiệu cắm đầu cắm cổ tháo chạy về hướng dinh cơ. Đám tùy tùng áo chẽn đen thường ngày nghênh ngang lấn lướt nay cũng như rắn mất đầu, lấm lét len lén tản mát vào các con ngõ nhỏ. Uy thế đè đầu cưỡi cổ dân lành bến bãi suốt mười mấy năm trời của Mã gia rốt cuộc đã tan tành trong chốc lát.

Dưới ánh nắng ban trưa rực rỡ, cụ Ý cùng hai con trai bước ra khỏi cổng huyện đường. Vừa nhìn thấy bóng áo nâu sồng quen thuộc, lão ngư Trần Thất cùng mười mấy bạn chài bến Nhật Lệ liền ùa tới, tiếng reo hò rộn rã át cả tiếng gió đê “Quan lớn xử công minh rồi! Bến Vôi từ nay là của họ Thẩm, của dân đò chúng mình rồi bà con ơi!”

Tiếng cười nói, tiếng vỗ tay huyên náo vang động cả triền sông. Lão Thất bước tới, giọng hào sảng “Cụ Thẩm ơi, bà con phường chài hôm nay mát lòng mát dạ lắm! Không có chén nước giấm thảo mộc cùng cái gan góc của cụ, dân nghèo bến nước còn bị chúng nó bóp cổ đến bao giờ!”

Cụ Ý mỉm cười, đôi mắt già nua ánh lên niềm xúc động, cụ khẽ gật đầu đáp lời “Nhờ ơn trời đất, lại nhờ tấm lòng chí tình chí nghĩa của bác Thất cùng bà con đã không quản hiểm nguy đứng ra làm chứng. Cái bến này là nơi kiếm miếng cơm chung của người nghèo khó, già này xin khắc ghi trong lòng.”

Đoàn người vừa đi vừa râm ran trò chuyện suốt chặng đường đê trở về bờ nam. Khi bóng chòi rạ bến Vôi hiện ra dưới rặng bần xanh ngắt, một bóng người nhỏ nhắn đang ngóng đợi nơi mép nước bỗng giật mình rồi chạy vụt tới. Tú Anh mặc chiếc áo vải thô đã sờn vai, mái tóc búi gọn sau gáy lấm tấm mồ hôi. Vừa trông thấy bà nội vẫn bình an vô sự với chiếc gậy tre quen thuộc, con bé liền òa khóc nức nở, lao tới ôm chầm lấy hông cụ Ý “Bà nội ơi! Cháu… cháu cứ sợ quan trên bắt giữ cả nhà… Suốt từ sáng đến giờ cháu ngồi trông quán mà bụng dạ như lửa đốt…”

Nỗi sợ hãi kìm nén suốt từ sớm tinh mơ đến giờ mới vỡ òa qua từng giọt nước mắt lăn dài trên đôi gò má rám nắng. Cụ Ý nhẹ nhàng đưa bàn tay thô ráp xoa đầu đứa cháu gái, giọng ấm áp lạ thường “Nín đi con Anh, có bà cùng cả nhà về đủ cả rồi đây. Trời có mắt, quan trên minh xét, từ nay không còn kẻ nào dám đến bến này sách nhiễu nữa đâu.”Thẩm Văn Triệu đứng bên cạnh, nhìn con gái rồi lại nhìn mẹ, hai khóe mắt ông cũng đỏ hoe. Đứa con gái từng nông nổi đua đòi của ông nay đã biết lo toan, gắn bó với gian bếp và chòi rạ này tự bao giờ.

Buổi chiều hôm ấy, cụ Ý đích thân trích một phần tiền lời bán cơm đò mấy ngày trước, sai Văn Triệu và bé Khôi gánh đôi thúng lên chợ mua về hai thưng gạo nếp cái hoa vàng, một buồng chuối ngự chín rục cùng bó rễ tranh và lá tràm phơi nỏ. Cụ muốn chuẩn bị nguyên liệu chu đáo để tiếp tục nuôi dưỡng chum giấm cái gia truyền.

Biết tin họ Thẩm được quan huyện ban cấp bến bãi, bà con phường chài kéo sang chòi rạ rộn ràng như ngày hội. Đàn ông xắn quần lội bùn chặt thêm cọc nứa, cặm cụi đóng cọc gia cố bến đò; phụ nữ giúp chẻ lạt, dỡ tranh lợp nối dài thêm mái hiên chòi rạ ra sát mép nước để khách qua sông có chỗ che mưa che nắng. Tiếng búa gõ cọc, tiếng cười nói giòn tan rộn rã bến sông. Cụ Ý đi quanh sân, tỉ mỉ chỉ bảo con cháu sắp xếp lại từng bậc đá lên xuống, kê đặt bàn tre ngay ngắn, lòng thầm cảm tạ mối thâm tình bình dị của xóm giềng bến nước.

Khi bóng hoàng hôn đỏ rực buông xuống dòng Nhật Lệ, khói lam chiều từ bếp chòi rạ bắt đầu lan tỏa ngào ngạt. Bữa cơm tối sum vầy được dọn ra ngay cạnh chiếc chum sành da lươn ủ giấm hổ phách sau hè. Một mâm cơm đạm bạc nhưng ấm cúng với niêu cá bống cát kho kẹo mật mía thơm nồng, bát canh chua cá liệt nấu khế bổi nghi ngút khói và đĩa rau tập tàng xanh mướt chấm kho quẹt giấm tỏi.

Thẩm Văn Triệu rót một chén rượu nếp nhạt, hai tay nâng ngang mày, bước tới trước mặt cụ Ý. Đôi vai gầy từng co ro rụt rè nay như giãn ra, ông cất giọng nghẹn ngào nhưng rành rọt “Bẩm mẹ… Con gái con dại dột, bản thân con trước nay hèn nhát chỉ biết cắm mặt vào ruộng bùn, suýt nữa đẩy cả nhà vào cảnh điêu linh. Nhờ có mẹ chống gậy răn dạy, kéo chúng con ra bến sông chịu thương chịu khó mà gia đình mình mới có được ngày hôm nay… Con xin kính mẹ một chén!”

Cụ Ý đón lấy chén rượu, nhấp một ngụm nhỏ rồi mỉm cười nhìn quanh mâm cơm. Nhìn Văn Triệu xốc vác, Văn Hưng trầm tĩnh, bé Khôi nhanh nhảu xới cơm, và Tú Anh đang thoăn thoắt múc canh chia thức ăn cho cả nhà, trong lòng cụ dâng lên một niềm an ủi khôn xiết. Giấc mộng tan đàn xẻ nghé thuở nào giờ đây đã lùi xa sau lớp khói bếp nồng đượm.

Giữa lúc cả nhà đang quây quần rôm rả, dưới mép bến chợt vang lên tiếng gõ mạn thuyền cộc cộc. Một chiếc thuyền nan chở đầy vôi củ và đá cuội vừa cập bến. Chàng trai lái thuyền chừng hai mươi tuổi, thân hình vạm vỡ, nước da bánh mật khỏe khoắn, trên vai còn vắt chiếc khăn vải nâu lấm lem bụi vôi. Chàng trai bước lên bờ, ngượng ngùng đứng nép bên mép phên nứa, cất giọng thật thà “Dạ… cháu chào cụ ạ. Thuyền cháu chở vôi qua sông muộn quá, thấy chòi còn đỏ lửa, cháu muốn ghé xin cụ một bát nước mắm giấm gừng để chấm nắm cơm nắm lót dạ được không ạ?”

Cụ Ý đưa mắt nhìn chàng trai trẻ, thấy nét mặt đôn hậu, ánh mắt sáng trong không chút tà niệm liền gật đầu bảo “Vào đây con, bến đò cơm nóng canh ngọt sẵn sàng, có gì mà ngại.”

Tú Anh vội buông đũa, nhanh nhẹn múc một bát nước mắm giấm hổ phách sóng sánh sắc vàng, rắc thêm chút ớt tươi và gừng giã nhỏ bưng ra bàn ngoài. Khi nàng trao chiếc bát chiết yêu thơm lừng vào tay người khách lạ, chàng trai khẽ ngẩng đầu lên, ánh mắt chân chất dừng lại thật lâu trên gương mặt mộc mạc, ửng hồng vì hơi lửa của người con gái họ Thẩm.