Chương 8: Nỗi Hoang Mang Của Kẻ Buôn Chuyến

Bóng dáng thất thần của người con trai trưởng vừa lủi nhanh vào góc tối buồng trong không lọt qua được đôi mắt thâm trầm của cụ Cảnh Thuần Đức. Dù mắt đã mỏi sau gần trọn một thế kỷ gió sương, cụ vẫn nhận ra vẻ hoảng loạn cùng góc phong bì nhàu nhĩ mà anh Phúc giấu vội sau lưng. Nhưng nhìn nụ cười hiền hậu của vợ và nét mặt chăm chú của đứa cháu đích tôn bên bễ than, cụ nén tiếng thở dài vào đáy ngực, khẽ siết chặt đôi bàn tay mát lạnh của cụ bà Ngọc Trâm để xua đi ngọn gió lạnh đầu mùa.

Đêm thu trôi qua trong sự tĩnh lặng của căn nhà cổ số hai mươi tám phố Hàng Lược.

Canh năm vừa điểm, tiếng gà gáy le te đầu phố đánh thức không gian bảng lảng sương sớm. Cụ Đức khẽ khàng trở dậy bước ra sân giếng trời, nhóm chiếc bếp lò đất nung bằng mấy thanh củi thông khô. Cụ bẻ từng mảnh bồ kết nướng giòn trên than hồng cho dậy mùi thơm ngọt ngào, thả vào nồi đồng cùng nắm vỏ bưởi tươi và lá sả hái ngoài góc vườn. Nước sủi tăm, hương thơm nồng ấm thanh sạch lan tỏa khắp gian sau, xua tan hơi lạnh ẩm ướt của ban mai.

Múc nước ra chiếc chậu đồng thau hoa lý pha ấm vừa độ, cụ Đức bước vào buồng trong khẽ vén tấm màn the: — Trâm ơi, trở dậy tôi gội đầu cho nhé. Nước bồ kết vỏ bưởi tôi đun vừa ấm rồi.

Cụ Trâm mở mắt, nở nụ cười đôn hậu. Cụ Đức ân cần đỡ vợ ngồi dậy, khoác thêm chiếc áo cánh lụa ấm rồi dìu bà từng bước nhỏ ra chiếc chõng tre bên giàn trà mi đẫm sương.

Cụ quấn chiếc khăn bông mềm quanh cổ áo cho vợ, để dải tóc bạc trắng mềm như mây buông lơi mép chậu đồng. Đôi tay chai sạn nhưng dịu dàng múc từng gáo nước bồ kết dội nhẹ lên làn tóc mây. Từng ngón tay khéo léo của người thợ đẽo sừng già luồn qua chân tóc, xoa bóp từng huyệt đạo nơi thái dương và đỉnh đầu, nâng niu như chăm sóc một đóa ngọc quý. — Nước có vừa ấm không mình? — Cụ Đức ghé sát tai hỏi nhỏ. — Ấm và dễ chịu lắm ông nó à — Cụ Trâm khẽ nhắm mắt, tựa đầu vào lòng bàn tay chồng, khóe môi mỉm cười — Suốt bảy mươi lăm năm qua, sớm nào đổi mùa cũng được ông gội đầu, chải tóc cho thế này, tôi thấy mình có phúc lớn quá.

Cụ Đức cười đôn hậu: — Mình vất vả vì cha con tôi cả một đời, chút việc mọn này tôi chăm cho mình đến hết đời cũng chẳng đủ đền đáp.

Gội xong, cụ Đức dùng khăn bông trắng tinh cẩn thận thấm khô từng lọn tóc mây bạc trắng cho vợ, hong tóc thật kỹ để tránh hơi lạnh ban mai ngấm vào người.

Thế nhưng, khi mái tóc bạc vừa ráo nước, cụ Trâm bỗng khẽ thở dài, đưa mắt nhìn về phía cánh cửa buồng đóng kín của con trai: — Ông nó này… từ sớm qua tới giờ, tôi thấy anh Phúc cứ thất thần làm sao ấy. Cơm chẳng buồn ăn, mặt mũi bần thần, chốc chốc lại lấm lét ngó ra ngoài ngõ. Tôi gặng hỏi thì nó gắt gỏng rồi lủi vào buồng. Liệu có phải món nợ nần gì ngoài phố không ông? Tôi nghe người ta kháo đống đồ nhựa nó khuân về chẳng bán được cho ai cả…

Cụ Đức khựng tay lại trong giây lát, rồi nhẹ nhàng nắm lấy bàn tay nhăn nheo điểm đồi mồi của vợ, ủ vào hai lòng bàn tay ấm áp của mình: — Bà nó chớ lo nghĩ nhiều mà sinh bệnh. Anh Phúc tính khí bồng bột, muốn đốt cháy giai đoạn nên mới vấp váp. Nếp nhà số hai mươi tám này có tổ tiên che chở, bao phen giông bão thời loạn ta còn vượt qua được, chút khó khăn này rồi cũng sẽ êm xuôi. Có tôi ở đây, tôi sẽ không để mái nhà này chịu điều tai ương đâu. Mình cứ an lòng uống bát cháo sen rồi nghỉ ngơi nhé.

Lời lẽ vững chãi của cụ Đức như chiếc mỏ neo kéo lại sự bình yên trong lòng cụ Trâm. Cụ bà khẽ gật đầu, nét âu lo trên vầng trán dần giãn ra.

Đỡ vợ vào buồng nghỉ ngơi, cụ Đức bước ra gian xưởng nhỏ bên khoảng giếng trời. Minh Khiêm đã ngồi sẵn bên chiếc đôn gỗ, trên tay cầm phôi sừng trâu mộng đã cưa xong phôi răng thô từ hôm trước.

Cụ Đức ngồi xuống cạnh cháu, cầm chiếc nạo sừng mũi cong bằng thép tôi sắc lịm: — Khiêm này, phôi răng thô đã ngay ngắn rồi, giờ ta phải bo tròn sống lưng và mép bụng chiếc lược. Con cầm nạo thế này, ngón cái tì nhẹ làm cữ, cổ tay thả lỏng, nương theo đường vân mắt mèo mà gọt từng lát mỏng.Cụ Đức cầm tay Khiêm dẫn đường nạo đầu tiên. Tiếng thép ăn vào thớ sừng phát ra âm thanh “soạt, soạt” êm ru, từng dải dăm sừng mỏng tang như cánh ve cuộn tròn rơi xuống nền gạch chỉ. — Đẽo sừng cũng như tu dưỡng tâm tính — Cụ Đức từ tốn răn dạy — Người thợ nóng vội sẽ gọt phôi quá tay, làm hỏng thế vân tự nhiên của sừng. Phải giữ tâm thật tĩnh, từng nhát nạo phải êm ái, đều đặn. Khi nào sống lược tròn trĩnh, mịn màng như vầng trăng khuyết ôm mây, lúc ấy mới đạt được độ tinh tế của nghề tổ.

Khiêm chăm chú lắng nghe, cẩn trọng lướt từng đường nạo theo lời ông nội chỉ bảo. Nhìn cháu miệt mài bên thớ sừng ánh biếc, lòng cụ Đức dấy lên niềm an ủi. Ngọn lửa nghề của tiên tổ dẫu đứng trước sóng gió tân thời vẫn đang âm thầm truyền lưu mãnh liệt.

Thế nhưng, nỗi trĩu nặng lại dâng lên khi cụ Đức hướng mắt sang gian tiền sảnh.

Suốt từ trưa đến xế chiều, ông Cảnh Thuần Phúc chẳng buồn bước chân ra ngoài. Ông ta ngồi thừ người trên chiếc ghế gỗ trắc, đôi mắt thâm quầng dán chặt vào những thùng cáctông chất đầy hàng trăm chiếc lược nhựa xanh đỏ nằm ngổn ngang. Dòng người qua lại trên phố Hàng Lược nườm nượp, tiếng chuông tàu điện leng keng từ phía Bờ Hồ vọng lại, nhưng tuyệt nhiên chẳng có ai dừng chân đoái hoài đến đống hàng ế ẩm. Những chiếc lược nhựa màu sắc lòe loẹt nằm chơ vơ dưới nắng thu, lạnh lẽo và vô hồn.

Cụ Đức nhận thấy rõ từng cử chỉ bồn chồn của con trai. Chốc chốc, ông Phúc lại giật thót mình khi nghe tiếng xe kéo dừng ngoài ngõ, bàn tay run rẩy mân mê vạt áo sơ mi tây ướt đẫm mồ hôi. Ánh mắt ông dáo dác nhìn qua khe cửa liếp, hoảng hốt như kẻ đang nơm nớp sợ hãi tai họa ập xuống đầu. Mỗi lần cụ Đức bước ngang qua, ông Phúc lại lúng túng né tránh ánh nhìn nghiêm nghị nhưng chan chứa tình thương của cha, cúi gằm mặt xuống chén nước chè nguội ngắt đã nổi váng.

Đứng bên khung cửa ngăn giữa gian giữa và gian tiền sảnh, cụ Đức lặng lẽ quan sát con trai. Nắng chiều tà dần tắt, nhuộm một màu vàng ệch lên những mái ngói rêu phong phố cổ. Gió thu thổi thốc từng đám lá bàng khô xào xạc quét qua bậu cửa số hai mươi tám Hàng Lược.

Cụ thấy ông Phúc run rẩy bưng chén chè sứ lên miệng, định nhấp một ngụm để trấn tĩnh cõi lòng đang rối bời.

Bất chợt, tiếng guốc gỗ nện cộc cộc vang lên nặng nề ngoài ngõ. Một bóng người bặm trợn dừng khựng lại ngay trước hiên nhà. Từ góc nhìn của mình, cụ Đức thấy rõ gã đàn ông mặc áo cộc đen, khuôn mặt chằng chịt vết sẹo dữ tợn. Gã không bước vào, chỉ đứng sừng sững giữa ngưỡng cửa, đôi mắt ti hí đục ngầu quét một đường hung hiểm vào gian trong, dán chặt vào gương mặt trắng bệch của ông Phúc.

Bắt gặp ánh nhìn ấy, ông Phúc chết trân tại chỗ, hai hàm răng đánh vào nhau lập cập.

Gã mặt sẹo nhếch mép cười khẩy đầy tàn nhẫn. Trước mắt cụ Đức và con trai, gã từ từ đưa bàn tay thô kệch lên ngang cổ, làm một dấu cứa dứt khoát lạnh tanh, rồi gõ mạnh cán roi ngựa vào then cửa lim phát ra tiếng “cắc” khô khốc trước khi lướt nhanh vào màn sương nhập nhoạng.

“Choang!”

Tiếng gốm sứ vỡ vụn vang lên chát chúa giữa không gian tĩnh mịch. Chén nước chè trên tay ông Phúc tuột rơi, vỡ tan tành trên nền gạch chỉ, nước chè bắn tung tóe lên những chiếc lược nhựa màu mè đang nằm lăn lóc dưới chân.