Chương 9: Chén Cháo Sen Trầm Ấm

Tiếng gốm sứ vỡ tan tành dội vào tai cụ Cảnh Thuần Đức giữa gian nhà cổ số hai mươi tám phố Hàng Lược. Cụ bước nhanh qua ngạch cửa gỗ lim, trông thấy ông Cảnh Thuần Phúc đang quỳ sụp dưới nền gạch chỉ, cả người run rẩy tựa chiếc lá khô trước gió chướng. Những mảnh sứ của chiếc chén hoa lam vỡ vụn vương vãi khắp nơi, vệt nước chè vàng đậm bắn loang lổ lên đống lược nhựa xanh đỏ nằm ngổn ngang. Ngoài ngõ, bóng gã mặt sẹo cùng tiếng cán roi gõ lên then cửa khô khốc đã tan biến vào làn sương chiều chập choạng, chỉ còn lại luồng gió lạnh buốt từ phía sông Hồng thổi thốc qua khe liếp.

— Thầy… con… con sơ ý làm rơi chén chè… — Giọng ông Phúc méo mó, hai hàm răng va vào nhau lập cập, vội vàng vơ vét những mảnh sứ vỡ dúi vào vạt áo sơ mi tây dính đầy bụi bặm.

Nhìn người con trai trưởng đã ở tuổi sáu mươi tám mà vẻ mặt bạc nhược, hoảng loạn cùng cực, ánh mắt cụ Đức chùng xuống, đượm vẻ xót xa khôn xiết. Cụ không gặng hỏi về gã đàn ông hung hiểm vừa làm dấu cứa cổ ngoài hiên, cũng chẳng nặng lời trách cứ, chỉ điềm đạm cất giọng trầm ấm: — Nhặt cẩn thận kẻo đứt tay, anh Phúc. Thu dọn cho sạch sẽ rồi rửa mặt mũi cho tỉnh táo, chớ để bấn loạn tinh thần.

Lời dặn của người cha khiến ông Phúc giật thót, vội cúi gằm mặt xuống sàn gạch, hai tay lập cập nhặt từng mảnh vỡ vụn. Cụ Đức toan dặn thêm đôi câu thì từ buồng trong bỗng vọng ra tiếng ho húng hắng ngắt quãng, tiếp đó là tiếng th* d*c nhọc nhằn của cụ bà Ngọc Trâm. Cụ Đức chẳng kịp bận lòng thêm về đống hàng ế ẩm ngoài tiền sảnh, vội xoay người rảo bước vào buồng.

Gió heo may chiều muộn luồn qua rèm trúc, phả hơi lạnh se sắt vào căn phòng tĩnh mịch. Cụ Trâm nằm nghiêng trên chiếc giường gụ khảm ốc xà cừ, vầng trán lấm tấm mồ hôi lạnh, gương mặt phúc hậu thoáng vẻ mệt mỏi vì trúng gió độc. Đôi mắt cụ khép hờ, đôi môi nhợt nhạt khẽ run lên sau từng cơn ớn lạnh.

Cụ Đức ngồi xuống mép giường, đưa bàn tay ấm áp khẽ chạm lên trán vợ. Cảm nhận làn da hao gầy đang hâm hấp sốt, cụ khẽ vén lọn tóc mây bạc trắng vướng bên thái dương cụ bà, giọng dịu dàng như dỗ dành đứa trẻ: — Trâm ơi, mình thấy trong người thế nào? Gió độc ngoài sông thổi thốc vào đấy, để tôi chưng chút nước gừng xoa bóp giải cảm cho mình nhé.

Cụ Trâm hé mắt, nhìn thấy gương mặt quắc thước và ánh nhìn chan chứa âu lo của chồng, liền mỉm cười yếu ớt: — Tôi chỉ thấy ngực hơi tức, đầu váng vất một chút thôi… Ông đừng lo, tôi già rồi, trở trời là mình mẩy lại nhức mỏi thế đấy. Vừa rồi ngoài gian trước có chuyện gì mà đổ vỡ ầm ĩ thế ông?

— Không có gì đâu, anh Phúc vô ý trượt chân làm rớt chén nước thôi. Mình cứ nằm yên giữ ấm ngực, việc trong nhà đã có tôi lo liệu.

Cụ Đức ân cần kéo chiếc chăn bông trần quả trám đắp ngang vai cho vợ, cẩn thận chèn thêm chiếc gối mềm dưới lưng cụ bà rồi thoăn thoắt bước xuống chái bếp. Cụ thắp ngọn đèn con, nhóm lò than hoa bén lửa đỏ hồng. Cụ chọn nắm gạo nếp cái hoa vàng thơm nức, thêm một vốc hạt sen khô đã ngâm mềm từ sáng sớm cùng vài lát gừng tươi đập dập, cẩn thận ninh trong chiếc niêu đất nhỏ. Khói bếp bảng lảng quyện lấy mùi gạo mới và hương sen thanh khiết, xua tan cái lạnh lẽo đang bao trùm nếp nhà cổ.

Chờ nồi cháo chín nhừ, hạt sen nở bung bở tơi, cụ Đức múc cháo ra chiếc bát chiết yêu men ngọc, điểm chút đường phèn thanh mát. Cụ bưng bát cháo thơm phức bước vào buồng, đỡ cụ Trâm tựa lưng vào thành giường gụ.

— Nào, cháo sen nóng hổi đây, mình ăn vài thìa cho toát mồ hôi tán hàn.

Cụ Đức múc từng thìa cháo nhỏ, kiên nhẫn ghé môi thổi nhè nhẹ cho bớt hơi nóng hầm hập, rồi mới đưa tới bên miệng vợ. Cụ Trâm đón lấy từng muỗng cháo ngọt lành, ánh mắt rạng rỡ niềm hạnh phúc thuần khiết: — Ngon lắm ông ạ… Hạt sen bở tơi, lại có vị gừng thơm lừng ấm bụng. Bảy mươi lăm năm qua, vị cháo sen ông nấu cho tôi vẫn chẳng hề đổi khác.

Cụ Đức cười hiền, khóe mắt hằn sâu những nếp nhăn bao dung: — Ngày xưa đón dâu về, mình ốm một trận thập tử nhất sinh, tôi cũng thức trắng đêm ninh nồi cháo sen thế này. Cả đời tôi đã hứa chăm sóc cho mình, chỉ cần mình bình an, thanh thản là tôi mãn nguyện rồi.

Ngoài cửa buồng, Cảnh Minh Khiêm rón rén bước vào, tay bưng âu nước đậu đen ấm. Thấy ông nội đang ân cần bón từng thìa cháo cho bà nội, Khiêm đứng lặng bên bậu cửa, không nỡ cắt ngang khoảnh khắc đượm tình son sắt ấy. Đợi cụ Trâm ăn hết nửa bát cháo rồi thiếp đi trong giấc ngủ êm đềm, Khiêm mới khẽ thưa: — Thưa ông nội, bà đã đỡ sốt chưa ạ? Để cháu ở đây trông nom bà, ông ra ngoài nghỉ ngơi một lát.Cụ Đức khẽ xua tay, ánh mắt vẫn không rời gương mặt an yên của vợ hiền: — Bà cháu ngủ say rồi, mồ hôi toát ra là nhẹ mình. Cháu ra khoảng sân giếng trời đi, cầm chiếc nạo sừng mũi cong tỉ mẩn bo nhẵn từng chân răng thô của phôi sừng mộng hoa. Nay trời trở lạnh, sừng trâu dễ đanh lại, cháu phải nương thật nhẹ tay.

Khiêm vâng dạ rồi lui ra gian giếng trời. Dưới ánh đèn bão hắt qua rèm liếp, cụ Đức vẫn ngồi bên mép giường gụ, vừa canh giấc ngủ cho vợ, vừa lắng tai theo dõi từng nhịp thở của xưởng nghề ngoài sân. Nghe tiếng nạo “soạt, soạt” nhịp nhàng của Khiêm, cụ cất giọng trầm ấm dặn với ra: — Khiêm này, sống dao hạ thoai thoải một chút, đừng đè nặng ngón cái. Phôi sừng mộng có đường vân mắt mèo uốn lượn, tay dũa tay nạo phải thuận theo thớ thịt mà đi. Tâm an thì đường nạo mới mịn màng.

Ngoài sân, tiếng nạo sừng khựng lại một nhịp rồi lại vang lên êm ru, đều đặn và vững chãi hơn trước. Cụ Đức khẽ gật đầu, lòng dấy lên niềm an ủi khi thấy đứa cháu đích tôn ngày càng lĩnh hội trọn vẹn sự tinh tế của bách nghệ gia truyền.

Canh hai điểm, cụ Trâm thở đều, giấc ngủ sâu dần. Cụ Đức cẩn thận vén góc chăn, thấy bàn chân cụ bà vẫn còn hơi lạnh buốt, cụ liền ngồi xuống chiếc đôn nhỏ, đặt đôi chân gầy guộc của vợ vào lòng mình, xoa chút dầu tràm thơm rồi tỉ mỉ xoa bóp từng ngón chân, từng huyệt đạo để đả thông kinh mạch.

Đúng lúc ấy, cánh cửa buồng khẽ lay động, phát ra tiếng cọt kẹt rất nhỏ.

Một bóng người lén lút bước vào. Cụ Đức khẽ nghiêng đầu, thấy ông Cảnh Thuần Phúc đang dáo dác nhìn quanh. Ánh mắt ông Phúc đảo vội về phía chiếc tủ chè cẩn ốc xà cừ và chiếc tráp gỗ trắc đặt cạnh đầu giường — nơi gia đình cất giữ những giấy tờ văn tự nhà đất cổ xưa. Bàn tay ông Phúc run rẩy đưa về phía trước, toan bước tới mép tủ.

Nhưng bước chân ông Phúc bỗng khựng lại giữa chừng.

Dưới ánh sáng mờ ảo của ngọn đèn dầu, ông Phúc bắt gặp ánh mắt của cha. Cụ Đức vẫn ngồi nguyên bên mép giường, hai tay vẫn nhẹ nhàng nâng niu, xoa bóp đôi bàn chân lạnh cho người vợ tào khang. Ánh mắt cụ Đức nhìn con trai không hề có sự giận dữ hay trách phạt, mà thâm trầm, sâu thẳm như mặt nước hồ thu, chan chứa nỗi xót xa và lòng bao dung vô hạn của bậc sinh thành.

Cái nhìn lặng lẽ ấy tựa như một đòn giáng vô hình đánh thẳng vào tâm can ông Phúc. Ông ta sững sờ, mặt cắt không còn giọt máu, bàn tay giơ ra giữa không trung bỗng run rẩy dữ dội. Trông thấy người cha chín mươi sáu tuổi đang dốc cạn sức lực săn sóc người mẹ già ốm yếu, nét mặt ông Phúc lộ rõ nỗi xấu hổ và mặc cảm tội lỗi đến mức nghẹn ngào.

Ông Phúc chột dạ, vội vàng rụt tay lại, cúi gằm mặt xuống đất không dám ngẩng lên nhìn cha lấy một giây. Ông ta lặng lẽ bước giật lùi rồi khép nhẹ cánh cửa buồng, biến mất vào màn đêm thăm thẳm.

Cụ Đức thở dài một tiếng nghẹn ngào, kéo chăn ủ ấm đôi chân cho vợ rồi lặng lẽ đứng dậy cài lại then cửa.

Đêm đã về khuya, không gian số hai mươi tám Hàng Lược chìm vào cõi tịch mịch quạnh quẽ. Ngoài trời, sương thu rơi lộp độp trên những tán lá bàng già. Đứng bên khung cửa sổ nhìn ra khoảng tối chái bếp, cụ Đức bỗng nghe thấy tiếng thở dài não nề, ai oán vọng lại. Tiếp sau đó là tiếng nấc nghẹn ngào, tiếng khóc thút thít kìm nén trong tuyệt vọng của con trai trưởng.

Lòng cụ Đức thắt lại nhói buốt. Cụ hiểu rằng, món nợ kinh hoàng và mối hiểm nguy mà anh Phúc đang giấu giếm cả gia đình đã thực sự cận kề miệng vực sâu không đáy.