Chương 18: Suối Tóc Mây Dưới Nắng

Nghe tiếng gọi trầm ấm quen thuộc của chồng, cụ bà Nguyễn Thị Ngọc Trâm khẽ nghiêng đầu, đón lấy bàn tay gân guốc ấm sực của cụ Đức đang chìa ra trước mặt. Bàn tay ấy đã nắm lấy tay bà suốt bảy mươi lăm năm qua, dẫu trải bao phen dâu bể vẫn vẹn nguyên một hơi ấm chở che, tin cậy.

Cụ Trâm vịn vào cánh tay cụ Đức, chậm rãi đứng dậy khỏi chiếc ghế mây nơi thềm hiên. Ở phía bên kia khoảng sân giếng trời, người con trai trưởng Cảnh Thuần Phúc đã nhanh nhẹn khiêng chiếc ghế mây khác đặt ngay ngắn giữa vạt nắng thu vàng hanh, nơi giàn phong lan buông rủ những nhánh rễ biếc đón gió. Nhìn dáng vẻ thuần hậu, tất bật của con trai, trong lòng cụ Trâm dâng lên một nỗi xúc động khôn nguôi. Những lỗi lầm, giông bão tưởng chừng đã xô ngã nếp nhà cổ số hai mươi tám phố Hàng Lược nay đều lùi xa, nhường chỗ cho sự ấm êm, thuận hòa của ba thế hệ.

Cụ Đức cẩn thận đỡ vợ ngồi xuống ghế mây, khẽ gỡ chiếc khăn len mỏng vắt trên vai bà. Cụ Trâm đưa tay vuốt nhẹ suối tóc mây dài chấm lưng của mình. Mái tóc bà đã bạc trắng tựa mây trời, sớm nay vừa được gội sạch bằng nước bồ kết nướng giòn và vỏ bưởi tươi còn đượm mùi thanh khiết, hong qua làn gió thu mát rượi nên mềm mượt như tơ tằm.

Maurice Laurent bước lại gần, hai tay nâng chiếc hộp nhung đỏ thẫm. Người khách ngoại quốc mắt xanh, râu quai nón nhìn cụ Trâm bằng ánh mắt đầy vẻ tôn kính, cúi đầu chào bằng thứ tiếng An Nam lơ lớ: — Thưa bà Cảnh, tôi vô cùng vinh hạnh khi được diện kiến phu nhân. Xin phép bà cho tôi được dùng chiếc lược đồi mồi hoàng gia này để chải thử lên suối tóc tuyệt đẹp của bà trước.

Cụ Trâm nhìn người đàn ông ngoại quốc phương xa, khẽ mỉm cười đôn hậu gật đầu: — Ông khách quý cứ tự nhiên. Mái tóc già nua này của tôi nếu giúp ích được cho chuyện nghề của nhà tôi thì tôi mừng lắm.

Maurice mở nắp hộp nhung, cẩn thận lấy ra chiếc lược đồi mồi hoàng gia nạm bạc lộng lẫy. Dưới ánh nắng ban trưa, mai rùa đồi mồi ánh lên sắc vàng nâu hổ phách rực rỡ, đường viền bạc chạm trổ hoa văn cành nguyệt quế tinh xảo đến từng đường nét. Maurice hít một hơi sâu, tiến lại sau lưng cụ Trâm, cẩn trọng đón lấy một lọn tóc bạc rồi đặt hàng răng lược l*n đ*nh đầu bà.

Ngay khoảnh khắc hàng răng đồi mồi lướt xuống, cụ Trâm khẽ giật mình vì một cảm giác rít nhẹ trên da đầu. Tiết trời mùa thu hanh hao vốn mang theo thứ khí lạnh khô ráo, khiến từng chiếc răng đồi mồi tuy trơn láng nhưng lại tạo ra lực ma sát vô hình. Cụ Trâm nghe thấy những tiếng lách tách rất nhỏ, như tiếng tơ tằm cọ vào lụa khô. Lực hút kỳ lạ ấy khiến những sợi tóc tơ mảnh mai dựng đứng lên, bám chặt lấy thân lược rồi quấn vào nhau. Khi chiếc lược lướt qua nửa chừng, hai sợi tóc cước trắng phau vướng vào kẽ răng bị kéo căng rồi khẽ đứt phụt.

Maurice lập tức dừng tay, sắc mặt thoáng chút lúng túng. Ông nâng chiếc lược lên soi dưới nắng, nhìn thấy những sợi tóc bạc mỏng manh đang dựng lơ lửng, dính chặt vào thân đồi mồi vì tĩnh điện. Người giám định mỹ thuật Paris khẽ thở dài, lắc đầu thốt lên: — Quả đúng như vậy... Chiếc lược đồi mồi này dẫu quý giá bậc nhất cung đình phương Tây, nhưng trước thời tiết khô hanh vẫn không sao tránh khỏi nhược điểm làm rối và gãy tóc người dùng.

Chứng kiến vẻ bối rối của người khách ngoại quốc, cụ Đức mỉm cười hiền từ bước tới. Cụ đón lấy chiếc lược sừng mộng hoa từ tay cháu nội Cảnh Minh Khiêm. Thân lược sừng trâu mộng đực vừa được hoàn thiện khâu mài lá duối và thấm nhuần dầu mè thảo mộc, lúc này đang tỏa ra ánh ngọc mắt mèo xanh pha vàng kim lộng lẫy, mềm mại tựa vầng trăng khuyết nép mình giữa trưa thu.Cụ Đức bước vòng ra sau lưng vợ. Đôi mắt già nua của cụ nhìn mái tóc bạc của cụ Trâm bằng tất cả niềm thương xót và cưng chiều gom góp suốt bảy mươi lăm năm. Giọng cụ cất lên trầm ấm, dịu dàng tựa hồ một làn gió thoảng: — Trâm ơi, bà nó cứ thả lỏng người nhé. Để tôi chải cho trơn nếp tóc mây của mình.

Cụ Trâm ngước nhìn chồng, lòng dạ phẳng lặng và an yên đến lạ kỳ. Bà khẽ nhắm mắt lại, hoàn toàn phó thác mái đầu cho người bạn đời tri kỷ.

Bàn tay cụ Đức khẽ chạm vào chân tóc của vợ. Khác hẳn với cảm giác khô rít vừa rồi, cụ Trâm thấy một sự mát rượi, êm ả lan tỏa khắp đỉnh đầu. Từng chiếc răng sừng mộng hoa mỏng manh như răng dạ, tròn nhẵn nuột nà như hạt gạo, chậm rãi lướt qua da đầu bà một cách ngọt ngào. Chiếc lược làm từ chất sừng loài trâu nước phương Đông hòa hợp kỳ diệu với cơ thể con người, tự nhiên triệt tiêu hoàn toàn mọi lực hút tĩnh điện.

Chiếc lược sừng lướt êm ru từ chân tóc đến ngọn, nhẹ tựa làn gió heo may thoảng qua cành trà mi. Đi tới đâu, hàng trăm sợi tóc bạc tơ vương lập tức ngoan ngoãn ngả rạp xuống tới đó, ép sát vào nhau thành từng nếp tóc mượt mà, phẳng phiu như dải lụa bạch lấp lánh dưới ánh mặt trời. Từng đường răng lược đi qua không làm rụng một sợi tóc nào, trái lại còn miết nhẹ nhàng lên các huyệt đạo trên đỉnh đầu, đả thông kinh lạc, mang lại cảm giác ấm sực, khoan khoái xua tan mọi mỏi mệt trong người cụ bà chín mươi hai tuổi.

Mùi dầu mè thảo mộc gia truyền quyện với rễ bạch chỉ, vỏ bưởi và hoa hồi ngấm sâu trong thớ sừng, gặp độ ấm của tóc liền bốc lên ngào ngạt, hòa cùng mùi hương bồ kết nướng thanh tao, tỏa khắp khoảng sân giếng trời. Cụ Trâm thở ra một hơi nhẹ nhõm, khóe môi nở nụ cười thanh thản. Cảm giác này quá đỗi thân thương, là phong vị ngọt ngào mà cụ Đức đã dành trọn cho bà trong mỗi sớm mai suốt gần một thế kỷ qua.

Cụ Đức đưa tay nâng dải tóc mây của vợ lên, khẽ vuốt đường lược cuối cùng. Cả suối tóc bạc của cụ Trâm giờ đây buông rủ óng ả, bồng bềnh và mướt mát tựa dòng suối bạc tuôn trào dưới ánh nắng thu vàng rực rỡ, không hề vương một sợi tóc gãy rụng nào trên chiếc lược sừng.

Khẽ mở mắt ra, cụ Trâm thấy Minh Khiêm đứng bên cạnh mỉm cười rạng rỡ, đôi mắt ngời lên niềm tự hào khôn xiết; còn ông Phúc đứng tựa bên cột nhà, hai bàn tay siết chặt lấy nhau vì xúc động khôn nguôi.

Maurice Laurent đứng sững sờ như hóa đá. Đôi mắt xanh sâu thẳm của người khách Pháp mở to không chớp, nhìn chằm chằm vào suối tóc suôn mượt không một sợi gãy của cụ Trâm, rồi lại nhìn sang chiếc lược sừng mộng hoa đang tỏa ánh ngọc lung linh trên tay cụ Đức. Trước mắt ông, đỉnh cao của kỹ nghệ đẽo sừng An Nam đã nhẹ nhàng hóa giải nhược điểm mà ngay cả bảo vật đồi mồi hoàng gia châu Âu cũng đành bất lực.

Maurice run run đưa tay tháo chiếc kính lúp cán bạc cài nơi túi áo dạ xám. Ông lùi lại một bước, nghiêm cẩn chỉnh đốn lại vạt áo âu phục, rồi cúi rạp người nghiêng mình trước cụ Cảnh Thuần Đức bằng sự kính phục sâu sắc tự đáy lòng: — Thưa Cụ Cảnh... Tôi xin nghiêng mình bái phục! Đây không đơn thuần là một vật dụng chải đầu, mà là một tuyệt tác mỹ nghệ sống động chứa đựng linh hồn và đỉnh cao trí tuệ của đất nước An Nam!