Chương 5: Mùi Mực Tàu Trên Trang Khế Ước

Gió bấc cuối đông vẫn gầm réo qua rặng tre ngà ven xóm Đồi, mang theo hơi buốt tạt rát mặt. Biên Hữu Trực nhìn sâu vào khóe mắt ngấn lệ của người đồng đội cũ, bàn tay vỗ nhẹ lên mu bàn tay cụt hai ngón của ông Cả Vạn “Anh Cả bình tâm lại. Còn người lính Điện Biên này ở đây, không ai được phép bôi nhọ danh dự của anh, càng không kẻ nào có quyền cướp đi con trâu đầu cơ nghiệp của gia đình anh!”

Trực bước lên thềm đất nện, giơ cao ngọn đèn bão dõng dạc trấn an bà con xã viên đang đứng chật kín sân, khẳng định đoàn thanh tra sẽ chịu trách nhiệm bảo vệ tài sản của dân và kiên quyết làm rõ trắng đen trước pháp luật. Khi tiếng chân người giẫm bùn xa dần vào bóng đêm, ông dặn ông Cả gài chặt then chuồng trâu rồi cùng Quốc Anh và Loan dắt xe đạp Thống Nhất lội bùn quay về thị trấn.

Về tới gian kho xép Phòng Nông nghiệp lúc hai giờ sáng, vết thương mảnh đạn năm 1954 nơi bắp chân phải của Trực lại phát nhức buốt dữ dội sau chặng đường dầm mưa rét. Loan đun vội ấm nước sôi giục thủ trưởng ngâm chân, còn Quốc Anh lau khô chiếc hòm tôn đựng tài liệu niêm phong. Chợp mắt được chừng hai tiếng, người cựu binh già đã dậy, chuẩn bị bước vào cuộc đối đầu không khoan nhượng.

Bảy giờ sáng hôm sau, sương muối phủ một lớp mờ đục lên những mái ngói rêu phong của thị trấn Bình Lạc. Biên Hữu Trực dẫn đầu đoàn thanh tra bước thẳng vào trụ sở Quỹ Tín dụng Nông nghiệp huyện.

Căn phòng làm việc sực nức mùi thuốc lá thơm Dunhill. Giám đốc Hoàng Bá Đạt ngồi sau chiếc bàn gỗ lim đồ sộ, bóng bẩy trong bộ âu phục dạ xám, cổ thắt cà vạt lụa đỏ sẫm, chiếc đồng hồ Poljot mạ vàng lấp loáng nơi cổ tay. Ngồi nép ở góc bàn phía đối diện là Kế toán trưởng Nguyễn Thị Nhàn, khuôn mặt dong dỏng xanh xao, đôi mắt thâm quầng lộ rõ vẻ kinh hãi sau biến cố đêm qua.

Thấy Trực bước vào, Đạt vội dập mẩu thuốc lá vào chiếc gạt tàn pha lê, nở nụ cười niềm nở trơn tuột “Kìa anh Trực! Đêm hôm mưa gió rét mướt thế mà anh cùng anh em vẫn phải lặn lội xuống tận xóm Đồi, vất vả quá. Tôi vừa nghe báo cáo lại sự việc đêm qua. Quả thực cấp dưới của tôi nóng vội, làm phiền đến anh.”

Trực kéo ghế ngồi xuống, đặt chiếc cặp da simili sờn góc lên mặt bàn, nghiêm giọng “Tôi không đến đây để nghe lời phân trần, đồng chí Giám đốc. Căn cứ Quyết định thanh tra đặc biệt số hai mươi mốt của Chi nhánh Ngân hàng tỉnh, tôi yêu cầu Quỹ Tín dụng cung cấp ngay lập tức toàn bộ ba trăm hai mươi bộ hồ sơ gốc vay nợ của xã viên thuộc bốn hợp tác xã Đồng Tâm, Minh Khai, Tiền Phong và Hòa Bình để đoàn kiểm toán đối chiếu.”

Nụ cười trên môi Đạt sượng sùng. Gã đưa bàn tay đeo nhẫn vàng mặt đá mắt mèo lên xoa cằm, giọng bắt đầu rào đón “Báo cáo anh Trực, cơ chế Khoán mười mới vận hành, trình độ quản lý của Quỹ còn nhiều hạn chế. Ba trăm hai mươi bộ hồ sơ đó giấy bản đã mục nát, chữ nghĩa lem nhem, lại đang được chỗ cô Nhàn phân loại theo từng đội sản xuất nên chưa thể gom đủ ngay được. Chi bằng thế này…”

Đạt rút từ chiếc cặp da đen một tập tài liệu mỏng đóng bìa xanh, đon đả đẩy sang phía Trực “Đây là Báo cáo kết toán dư nợ tổng hợp do Quỹ vừa lập xong đêm qua. Từng con số nợ gốc, nợ lãi của bốn hợp tác xã đều khớp khít với con số bốn trăm tám mươi triệu đồng trên bảng cân đối kế toán. Tình hình kinh tế địa phương đang hết sức nhạy cảm, Đại hội Đảng bộ huyện lại sắp tới gần. Anh Trực là cán bộ lão thành, xin anh chiếu cố chấp nhận báo cáo trên giấy này để Thường trực Huyện ủy và Quỹ chúng tôi tự xử lý nội bộ. Vừa đỡ nhọc công đoàn thanh tra tỉnh, vừa giữ vững ổn định chính trị cho địa phương…”

Trực không buồn chạm tay vào tập báo cáo. Ông lạnh lùng cắt ngang “Nguyên tắc tối thượng của thanh tra ngân khố là phải căn cứ vào chứng từ gốc hợp lệ, chứ không thể dựa vào những con số tô vẽ trên bàn giấy để bỏ qua mồ hôi nước mắt của hàng trăm hộ nông dân. Đồng chí Giám đốc cho mở kho lưu trữ ngay, mang hồ sơ gốc ra đây!”

Bị ánh mắt sắc như dao của Trực áp chế, Đạt đành hậm hực gật đầu ra hiệu cho Nguyễn Thị Nhàn. Chừng mười lăm phút sau, hai nhân viên tín dụng khệ nệ khiêng vào hai hòm gỗ thông chứa hàng trăm tập khế ước ố vàng, bụi bặm bốc lên mù mịt.

Trực quay sang Lê Quốc Anh:“Cậu Quốc Anh, lấy bàn tính và kính lúp ra. Chúng ta kiểm tra từng khế ước một.”

Quốc Anh lập tức kéo chiếc bàn tính gỗ mun đặt lên bàn, tay trái cầm chiếc kính lúp phóng đại, tay phải lật mở từng tờ khế ước vay nợ viết tay bằng mực Cửu Long. Tiếng gảy bàn tính lách cách giòn giã vang lên đều đặn, phá tan bầu không khí ngột ngạt.

Kiểm tra được khoảng mười lăm bộ hồ sơ, Quốc Anh bỗng khựng lại. Anh đưa sát mép dưới của tờ khế ước mang tên hộ Vũ Bá Vạn lên mũi ngửi, rồi rút thêm ba bộ hồ sơ khác của các xã viên thuộc HTX Minh Khai để ngửi thử. Đôi lông mày của chàng thanh tra viên trẻ nhíu chặt lại “Thủ trưởng Trực! Mùi mực tàu này… nồng và hắc lạ thường! Dấu mực điểm chỉ vẫn còn độ dính, chưa hề khô kiệt theo thời gian như chất giấy bản ố vàng này. Rõ ràng chúng chỉ mới được ấn vào giấy cách đây vài ngày!”

Trực đón lấy chiếc kính lúp từ tay Quốc Anh, cúi sát người soi vào phần cuối trang khế ước. Dưới tròng kính hội tụ, từng đường vân tay màu mực tàu thẫm đen hiện lên rõ mồn một. Ông Trực chăm chú quan sát, rồi lật nhanh sang năm bộ hồ sơ kế tiếp của các hộ dân khác. Đôi mắt người cựu binh già bừng lên ngọn lửa căm phẫn “Không chỉ có mùi mực mới! Cậu nhìn kỹ hoa văn vân xoáy ở tâm ngón tay này xem! Kích thước vòng cung, độ lệch của tâm vân tay trên khế ước của ông Cả Vạn giống hệt như đúc với dấu điểm chỉ trên hồ sơ của hộ bà Mùi, hộ ông Thao ở tận Hợp tác xã Minh Khai! Nực cười hơn cả, ông Cả Vạn bị cụt hai ngón trỏ và ngón giữa từ năm 1954 ở Điện Biên Phủ, vậy mà dấu điểm chỉ trên tờ khế ước này lại là một ngón tay trỏ tròn trịa, nguyên vẹn!”

“Rầm!”

Biên Hữu Trực đập mạnh bàn tay chai sạn xuống mặt bàn gỗ lim. Chiếc chén nước chè xanh nảy lên, nước sóng sánh tràn ra mặt gỗ. Ông đứng bật dậy, dáng người cao gầy sừng sững uy nghiêm, giọng nói đanh thép vang dội “Trò bịp bợm trơ trẽn! Các người đã dùng dấu tay của chính cán bộ tín dụng để điểm chỉ khống hàng loạt lên giấy trắng rồi gán nợ cho dân nghèo! Báo cáo cân đối bốn trăm tám mươi triệu đồng này là một sự ngụy tạo trắng trợn! Nhân danh Trưởng đoàn thanh tra, tôi tuyên bố bác bỏ hoàn toàn bản báo cáo kết toán này! Bắt đầu từ chiều nay, đoàn thanh tra sẽ chia tổ xuống trực tiếp từng hộ gia đình của bốn hợp tác xã để đối chiếu từng chữ ký, từng dấu điểm chỉ!”

Hoàng Bá Đạt biến sắc, mặt cắt không còn giọt máu. Gã lắp bắp, mồ hôi rỉ ra ướt đẫm trán “Anh Trực… anh bớt giận… Việc này… có thể do cấp dưới nhầm lẫn trong khâu dập sổ…”

“Nhầm lẫn hay tội ác có tổ chức thì biên bản thanh tra và pháp luật sẽ trả lời!” Trực nghiêm giọng quay sang Loan: “Cô Loan, lập biên bản niêm phong toàn bộ hai hòm tài liệu này, chuyển ngay về phòng làm việc của đoàn!”

Đạt cuống cuồng xua tay ra hiệu cho Nguyễn Thị Nhàn thu dọn những tập hồ sơ vung vãi trên bàn. Nhàn hoảng loạn đến mức hai hàm răng va vào nhau cầm cập, đôi bàn tay gầy guộc run rẩy không sao giữ nổi tập tài liệu phụ kẹp dưới nách.

Tập giấy rời tuột khỏi tay Nhàn, rơi tung tóe xuống nền gạch hoa bong tróc. Một tờ chứng từ liên hai màu hồng nhạt viết qua giấy than bay lướt qua, rơi ngay sát mũi giày vải bộ đội của Trực.

Ánh mắt sắc sảo của người cựu binh già lập tức ghim chặt vào dòng chữ đánh máy trên mép tờ giấy: “Phiếu chi tạm ứng ngoại bảng số 09 – Số tiền: 50.000.000 đồng (Năm mươi triệu đồng chẵn) – Lý do: Tạm ứng thu mua kim khí xuất khẩu”.

Nhàn thất thần nhìn Trực, cả người run bắn lên như người lên cơn sốt rét. Cô cuống cuồng quỳ sụp xuống đất, vơ vội tờ phiếu chi giấu riết vào trong ngực áo cánh rồi cắm đầu lủi nhanh ra phía hành lang.

Trực đứng lặng bên khung cửa sổ, dõi mắt nhìn theo bóng dáng xiêu vẹo của người nữ kế toán trưởng. Ngoài hành lang lộng gió bấc, Hoàng Bá Đạt đang đứng tựa lưng vào lan can sắt. Điếu thuốc lá Dunhill trên môi gã run rẩy phả ra từng luồng khói đục, nhưng đôi mắt híp ti hí thì đanh lại, ghim về phía đoàn thanh tra một cái nhìn lạnh lẽo, độc địa như nọc rắn.

Biên Hữu Trực siết chặt quai chiếc cặp da simili. Trong tâm trí ông bừng sáng một nhận định sắc bén: ba trăm hai mươi bộ khế ước khống này thực chất chỉ là tấm bình phong che đậy một đường dây rút ruột công quỹ khổng lồ đang chảy máu ra ngoài thị trường chợ đen.