Chương 24: Mầm Xanh Mùa Đổi Mới

Lời tuyên bố đanh thép của Giám đốc Đặng Văn Thao vừa dứt, cả hội trường huyện như vỡ òa trong tiếng vỗ tay rầm ran. Biên Hữu Trực khẽ khép nắp cây bút máy Trường Sơn, cẩn thận cài lại vào túi áo ngực Tô Châu. Dù các đầu ngón tay phồng rộp vẫn giật nhức buốt và bắp chân phải tê dại dưới từng cơn gió bấc luồn qua bậu cửa sổ, ông vẫn cảm nhận được một luồng hơi ấm kỳ lạ đang dâng trào trong lồng ngực. Không để bà con phải chờ đợi thêm một khắc nào, Trực ra hiệu cho Quốc Anh và Loan nhanh chóng thu xếp tài liệu, cùng Ban quản trị bốn hợp tác xã khẩn trương di chuyển ra khoảnh sân rộng trước trụ sở huyện để tổ chức điểm chi trả và cấp phát giống mới.

Chỉ trong chốc lát, bốn chiếc bàn gỗ mộc mạc đã được kê ngay ngắn dưới bóng cây bàng xơ xác lá. Vừa vặn lúc ấy, hai chiếc xe tải Giải Phóng từ kho giống nông nghiệp tỉnh cũng ầm ầm rẽ qua cổng cơ quan, thùng xe phủ bạt xanh lấm lem bụi đất đường trường. Khi những sợi dây thừng được tháo tung và tấm bạt bọc được lật mở, mùi thơm ngai ngái, nồng đượm của hàng trăm bao tải lúa giống vụ đôngxuân mẩy tròn lập tức lan tỏa khắp không gian rét mướt. Hàng trăm người nông dân ùa tới quanh đuôi xe, ánh mắt ai nấy lấp lánh niềm hy vọng khi ngắm nhìn những hạt lúa giống vàng ruộm, căng mẩy, chuẩn bị được ngâm ủ cho kịp khung thời vụ cấy lúa sau chuỗi ngày bị nợ khống bủa vây.

Bên dãy bàn làm việc dã chiến, không khí diễn ra khẩn trương mà ngăn nắp. Hoàng Thị Loan ngồi ngay ngắn, đôi tay thoăn thoắt mở từng thếp tiền giấy bạc mới tinh từ chiếc hòm tôn chuyên dụng. Từng cọc tiền mệnh giá năm ngàn đồng, hai ngàn đồng còn thơm mùi mực in được cô kiểm đếm cẩn thận, so khớp chuẩn xác với danh sách giải ngân hai trăm triệu đồng vốn ưu đãi theo Quyết định số bốn mươi tám. Mỗi lần giao tiền, Loan lại dập cộp một nhát dấu kiểm soát tròn màu son tươi rói lên cuống phiếu chi, vừa dịu dàng nhắc nhở bà con cất giữ cẩn thận, vừa ghi chép rành mạch vào sổ quỹ lưu trữ.

Bên cạnh cô, Lê Quốc Anh không còn chút dáng dấp nào của một cán bộ kế toán thư sinh, giáo điều chỉ biết cặm cụi gảy hạt bàn tính gỗ như ngày đầu đặt chân về huyện. Cậu thanh niên thoăn thoắt lật sổ, ân cần cúi xuống bên một bà cụ xã viên xóm Trại, kiên nhẫn hướng dẫn từng thao tác ký nhận theo đúng tinh thần tự chủ của cơ chế Khoán mười “Thưa cụ, đây là nguồn vốn vay ưu đãi bằng tiền mặt của Nhà nước cấp trực tiếp cho hộ gia đình để làm vụ lúa này. Cụ nhận đủ tiền rồi sang ngay bàn bên kia nhận thóc giống theo nhu cầu cày cấy của nhà mình. Nguồn tiền này trao thẳng đến tay xã viên, tuyệt đối không ai được phép giữ lại hay khấu trừ bất cứ khoản chi phí trung gian nào nữa đâu ạ.”

Bà cụ run rẩy áp ngón tay điểm chỉ vào mép phiếu chi, lau vội giọt nước mắt mừng tủi rồi rưng rưng nhận thếp tiền nguyên vẹn. Đứng tựa lưng vào mép cột hiên, Biên Hữu Trực lặng lẽ dõi theo từng cử chỉ chững chạc, đĩnh đạc của người học trò trẻ. Nụ cười hồn hậu thoáng nở trên gương mặt khắc khổ in hằn năm tháng của người cựu binh già. Trải qua những đêm lội bùn sâu vào tận từng xóm nghèo, đối mặt với hiểm nguy của ngọn lửa thiêu kho và những đòn cân não căng thẳng chốn công quyền, ngọc thô đã được mài giũa thành ngọc sáng. Quốc Anh giờ đây đã thực sự thấu hiểu rằng, con số kế toán không phải là những ký hiệu vô hồn trên trang giấy, mà chính là mồ hôi nước mắt, là manh áo bát cơm và sinh mệnh của muôn triệu người cày.

Từ phía cổng trụ sở huyện, một tiếng thở phì phò quen thuộc vang lên thu hút sự chú ý của mọi người. Ông Cả Vạn đang tự hào dắt con trâu mộng to lớn vững chãi bước vào sân. Bộ lông trâu đen bóng ướt đẫm sương chiều, đôi sừng cánh ná cong vút nghênh ngang, cặp mắt đen láy trong veo ngơ ngác nhìn quanh. Ách đe dọa cưỡng chế tịch thu cùng nỗi oan ức siết nợ đã bị đập tan; con trâu mộng – đầu cơ nghiệp của gia đình người thương binh già – nay đã đàng hoàng ngẩng cao đầu giữa thanh thiên bạch nhật.

Trên đôi vai gân guốc của ông Cả Vạn, chiếc đòn gánh tre già nẹp dây mây – vật chứng thiêng liêng vừa được ông Trực trân trọng trao trả trên bục hội trường – giờ đây oằn cong dưới sức nặng của hai thúng thóc giống mới trĩu nặng. Bước chân người lão nông tuy có phần tập tễnh nhưng phăm phăm, dẻo dai lạ thường. Tiếng cười nói, tiếng bàn tán râm ran về việc làm đất ải và kỹ thuật ủ mầm giống lan tỏa khắp khoảng sân trụ sở, quét sạch hoàn toàn bầu không khí u ám, nặng nề từng đè nặng mảnh đất bán sơn địa suốt những ngày đông giáp hạt.

Một bàn tay ấm áp bỗng khẽ đặt lên vai Trực. Ông quay đầu lại, nhận ra Giám đốc Đặng Văn Thao đã đứng bên cạnh tự lúc nào. Vị thủ trưởng ngành ngân hàng tỉnh nhìn xuống bàn tay phải của Trực – nơi những lớp băng gạc trắng còn lấm tấm vệt thuốc mỡ mờ nhạt – rồi siết chặt lấy bàn tay ông:“Anh Trực à, trận đánh này anh làm tròn vẹn lắm! Cả một đời cống hiến cho ngành ngân khố, đến tận ngày chuẩn bị nhận quyết định nghỉ hưu, anh vẫn giữ trọn được phẩm giá thanh liêm của người lính Điện Biên. Nếu không có bản lĩnh thép và tấm lòng vì dân của anh cùng các cháu, món nợ khống bốn trăm tám mươi triệu đồng ấy có lẽ đã bóp nghẹt sinh mệnh của hàng trăm gia đình nghèo nơi đây.”

Trực khẽ lắc đầu, ánh mắt ông hướng về dòng người đang hối hả chuyền tay nhau từng bao lúa giống “Anh Thao nói quá lời rồi. Nếu không có sự quyết đoán, dám chịu trách nhiệm của anh và Chi nhánh tỉnh, nếu bà con không hết lòng tin yêu, chở che, một mình tôi làm sao bóc trần nổi liên minh lợi ích tha hóa ấy? Nhìn thấy hạt giống lành lặn trở về tay người cày, công lý được giữ vững, tôi có nhận sổ hưu về xuôi cũng thấy lòng mình thanh thản.”

Những cơn nhức buốt từ mảnh đạn găm trong bắp chân và nỗi đau rát từ các vết bỏng trên đầu ngón tay dường như đã lùi xa. Thay vào đó là một sự nhẹ nhõm, bình yên sâu lắng đang lan tỏa khắp tâm can người cựu binh già.

Đúng lúc ấy, ông Cả Vạn buộc thừng trâu vào gốc bàng, sải bước dài tiến về phía hai người cán bộ. Đôi mắt lão nông đỏ hoe vì xúc động, hai bàn tay thô ráp, chai sần nắm chặt lấy cánh tay Trực “Anh Trực, anh Thao! Chiều nay Ban quản trị cả bốn hợp tác xã chúng tôi đã họp bàn với dân làng rồi. Bà con xóm Đồi đã giã gạo mới, mổ gà, đốt đống củi đại rực sáng sân đình. Tôi thay mặt ba trăm hai mươi hộ dân, tha thiết mời đoàn thanh tra cùng các anh bớt chút thời giờ về đình thôn Đồi dự bữa cơm gạo mới với làng. Bữa cơm này không chỉ để mừng ngày giải thoát nỗi oan khiên, mà còn là để chúng tôi được tạ ơn tấm lòng son sắt của những người cán bộ cách mạng!”

Nhìn đôi mắt chân chất chan chứa nghĩa tình và bàn tay cụt hai ngón của người bạn chiến đấu năm xưa, Trực mỉm cười gật đầu, siết nhẹ bàn tay đồng đội “Được chứ, anh Cả! Đánh tan được cái bẫy nợ khống này, anh em mình nhất định phải nâng chén rượu nếp thơm mừng ngày đất nước vào mùa cấy mới!”

Hoàng hôn buông xuống trên những đồi cọ trung du bạt ngàn. Trong màn sương lam bảng lảng, từ phía bên kia con đê sông Lô, tiếng mõ tre rộn rã hòa cùng hồi khánh đá sân đình thôn Đồi bắt đầu ngân vang thanh thoát, trầm hùng lan tỏa khắp thung lũng, báo hiệu đêm hội mừng công lý và mùa giống mới bắt đầu.