Chương 20: Sắc Phong Lão Tượng Sư

Tiếng reo hò rầm rộ như vỡ bờ trước sân nha môn Binh Bộ từ từ lắng xuống khi toán lính thị vệ giải Đoàn Bính cùng chưởng quầy Tiền khuất sau cổng ngục. Thiết Quỳ hạ chiếc vòi hộ pháp xuống ngang ngực áo cụ Âu Dương Tuyên, khẽ phì một luồng hơi ấm áp như nhắc nhở cụ già mau vuốt kẽ tai cho nó. Cụ Tuyên móm mém cười, đưa bàn tay gầy gò vỗ nhè nhẹ lên lớp da mốc xám dày cộp, thở phào trút đi gánh nặng ngàn cân đã đè nén suốt hai mươi mốt ngày qua.

Ngay buổi sáng hôm sau, biến chuyển lớn đã ùa về Ngự Tượng Viện như một luồng gió lành sau cơn bão tố. Thay cho những tên cai gác hách dịch nồng nặc mùi tư túi, Thị Lang Vũ Đình Giám đích thân cắt cử quan viên hộ bộ mang theo lệnh chỉ cấp phát ngự ngân xuống tận dãy chuồng. Từng cỗ xe bò nối đuôi nhau chở đầy những bó rơm non bãi bồi thơm ngát mùi nắng phù sa, rải đều khắp các gian kho vừa được quét vôi tẩy uế sạch bong. Những sọt mía ngọt róc vỏ óng vàng cùng hàng chục vò mật mía đặc sánh được chuyển thẳng vào chái Dược Tượng Ty. Ba mươi sáu thớt voi ngự sau những ngày kiệt quệ vì chướng khí nay thỏa thê quặp lấy từng lóng mía giòn rụm, tiếng nhai lạo xạo hòa cùng tiếng vòi đập nước rộn rã khắp bờ rào lim.

Giữa lúc thầy trò cụ Tuyên đang chia từng nắm muối rang trộn gừng già vào máng ăn cho voi non Kim Lũ, tiếng loa đồng bỗng dõng dạc vang lên ngoài cổng viện — Thánh chỉ tới! Toàn thể Ngự Tượng Viện nghênh giá tiếp chỉ!

Một đoàn nghi trượng áo đỏ thêu hoa, dẫn đầu là Binh Bộ Thị Lang Vũ Đình Giám cùng vị trung quan chưởng lễ bưng tráp sơn son thếp vàng tiến thẳng vào khoảng sân đá tảng. Đám tượng nô lam lũ hoảng hốt buông chổi, cuống cuồng quỳ rạp hai bên thềm đất. Thằng Cò run rẩy nép sát sau vạt áo nâu chắp vá của cụ Tuyên, trán vẫn còn vệt nghệ vàng khô lại.

Vị trung quan mở dải lụa điều thêu rồng, cất giọng sang sảng — Phụng thiên thừa vận, Hoàng đế chiếu viết: Lão tượng nô Âu Dương Tuyên, tuổi cao chí bền, nửa thế kỷ tận tụy vì việc ngự tượng. Nay giữa ngày Đại Lễ Vạn Thọ, lòng son sáng tỏ, mưu trí vạch trần phường gian tặc bòn rút quốc khố, lại có kỳ thuật cứu giá thần thú thoát cơn cuồng loạn, bảo tồn tôn nghiêm vương triều. Công lao ấy to lớn khôn xiết. Nay trẫm đặc cách sắc phong Âu Dương Tuyên hàm Lão Tượng Sư tứ phẩm danh dự, ban cấp ba mươi mẫu tự điền cùng một tòa dinh thự ba gian hai chái tại cửa Đông thành Thăng Long, trọn đời hưởng bổng lộc triều đình! Khâm thử!

Tiếng tuyên đọc vừa dứt, đám đông tượng nô nín thở ngỡ ngàng. Tứ phẩm danh dự! Đó là phẩm hàm mà bao kẻ dùi mài kinh sử mòn mỏi cả đời cũng chưa chắc chạm tới, vậy mà nay lại được phong cho một lão già cả đời bốc phân voi, chân đất áo thô.

Vũ Đình Giám mỉm cười đôn hậu, bước tới đỡ lấy cụ Tuyên — Lão trượng, chúc mừng ngài! Mau tạ ơn long ân của Thánh thượng!

Thế nhưng, cụ Tuyên không vội giơ hai tay đón lấy ống sắc bằng ngà voi. Lão già bảy mươi lăm tuổi quỳ gối ngay ngắn trên nền đất cát, chắp hai bàn tay gân guốc thô ráp trước ngực, trán cúi sát xuống thềm cỏ tươi — Muôn tâu Thánh thượng! Lão nô đội ơn trời biển của Bệ hạ đã soi xét nỗi oan khiên của đàn voi ngự. Nhưng bẩm quan lớn, lão già này sinh ra nơi bờ bãi, cả một đời chỉ quen ngửi mùi phân voi, tắm nước sông Hồng, bước đi trên đất thịt. Nay nếu bắt lão nô mặc áo the thụng lộng lẫy ngồi trong dinh thự nguy nga nơi kinh kỳ, ăn cơm ngự thiện, e rằng gân cốt lão sẽ mỏi nhừ, đêm ngày chẳng thể chợp mắt vì nhớ tiếng phì phò của lũ voi.

Cụ Tuyên ngẩng đầu lên, ánh mắt đôn hậu mà kiên định nhìn thẳng vào vị quan Thị Lang — Tiểu nhân xin được phép khước từ dinh thự hoa lệ và ruộng đất bổng lộc. Lão nô chỉ tha thiết cúi đầu xin Hoàng thượng và triều đình ban cho một ân huệ duy nhất!

Vũ Đình Giám hơi biến sắc, ngạc nhiên hỏi — Âu Dương lão, ngài chê bổng lộc ít ỏi, hay còn điều gì trăn trở? Cứ nói rõ, ta sẽ tâu lên Thánh thượng chuẩn y!— Bẩm đại nhân, tấm thân già tàn này chẳng cần gì cho riêng mình. — Cụ Tuyên chỉ tay về phía đám tượng nô áo rách đang quỳ run rẩy phía sau. — Điều lão nô ngày đêm đau đáu là số phận của ba mươi sáu anh em tượng nô nơi đây. Họ quanh năm dãi nắng dầm sương, tay lấm chân bùn chăm bẵm ngự thú, nhưng phận đời hèn mọn, bị trói buộc bởi tấm giấy nô tịch, một sai sót nhỏ của súc vật cũng có thể khiến họ bay đầu, vợ con phiêu bạt. Lão nô mạo muội xin Thánh thượng xóa bỏ thân phận nô tịch cho toàn thể tượng nô Ngự Tượng Viện, để họ được đứng tên làm dân đinh tự do, nhận lương ngô thóc hàng tháng như binh lính triều đình! Còn bản thân lão nô, chỉ xin trọn đời được ở lại gian nhà lá ven sông bến Tượng Tân này, tiếp tục nấu nồi nước vỏ bàng, giã củ gừng sẻ chăm sóc cho đàn voi tới hơi thở cuối cùng!

Lời giãi bày mộc mạc, tha thiết như rút ruột rút gan của cụ già khiến cả khoảnh sân rộng lặng ngắt như tờ. Đám tượng nô phía sau sững sờ, rồi từng tiếng nấc nghẹn ngào bật lên. Mấy người phu già từng cùng cụ thức trắng đêm nhào nặn bánh nếp cẩm không kìm được nước mắt, ôm mặt khóc rưng rức.

Vũ Đình Giám xúc động nhìn cụ Tuyên hồi lâu, ánh mắt quắc thước chan chứa sự kính phục khôn cùng. Vị võ tướng khẽ gật đầu, quay sang viên trung quan — Lòng dạ trung hậu, thương người như thể thương thân của Âu Dương lão quả thực đáng bậc thầy muôn người! Lời thỉnh cầu này, Binh Bộ ta xin bảo chứng tấu trình ngay lên ngự tiền!

Chỉ hai canh giờ sau, một đạo dụ bổ sung mang dấu ấn đỏ chói của Hoàng đế được hỏa tốc ban xuống. Lời thỉnh cầu của cụ Tuyên được Hoàng thượng chuẩn y toàn bộ: xóa bỏ nô tịch cho toàn thể tượng nô, ban cấp lương bổng chính thức theo ngạch cấm binh; giữ nguyên chái nhà lá ven bến nước làm nơi an dưỡng và hành nghề của Lão Tượng Sư. Đặc biệt hơn, sắc chỉ chuẩn phong cho thằng Cò chức vị Tiểu Quản Tượng bát phẩm, chính thức nhận bổng lộc để thay sư phụ quản lý đàn voi non.

Thằng Cò ôm tấm sắc chỉ mạ vàng, nước mắt giàn giụa quỳ sụp dưới chân cụ Tuyên — Thầy ơi… con… con được làm quan chăn voi rồi thầy ơi! Từ nay con có thể nuôi thầy đến già rồi!

Cụ Tuyên cười khà khà, cốc nhẹ lên cái chỏm tóc cháy nắng của thằng bé — Mới bát phẩm cỏn con mà đã vội mừng quýnh lên! Liệu mà dậy sớm băm mía, quét chuồng cho sạch, lười biếng thì quan hay tướng gì ông già này cũng quất roi mây vào mông đấy nhé!

Hoàng hôn dần buông xuống mé nam kinh thành Thăng Long. Mặt trời đỏ rực như một quả cầu lửa khổng lồ từ từ lặn sau những rặng tre ngà, nhuộm dòng sông Hồng thành một dải lụa dát vàng lấp lánh.

Tại bến Tượng Tân, không khí thanh bình và ấm áp chưa từng thấy lan tỏa khắp triền cát. Ba mươi sáu thớt voi ngự đang thỏa thuê ngâm mình dưới làn nước mát rượi. Bạch Trụ cùng voi non Kim Lũ tinh nghịch húc vòi vào nhau, thổi nước tung tóe lên không trung tạo thành những dải cầu vồng rực rỡ. Đứng ở mé nước sâu ngang bụng, Thiết Quỳ vươn chiếc vòi dài hút một ngụm nước trong vắt rồi ngửa cổ phun ngược lên tấm lưng gồ ghề của mình, tiếng thở phì phò khoan khoái vang vọng mặt sông.

Cụ Âu Dương Tuyên đứng trên triền dốc thoải, hai tay chắp sau lưng, gió chiều thổi bay bay mép áo nâu sồng. Đôi mắt tinh anh của cụ nhìn ngắm bầy voi khỏe mạnh, lòng ngập tràn niềm an yên vô bờ bến. Lưng cụ thẳng thớm, gân cốt dẻo dai vững chãi, không còn chút dấu vết nào của sự già nua còng cọc thuở nào.

Bỗng nhiên, giữa khoảng không tĩnh lặng ngập tràn ánh tà dương, một luồng ánh sáng lam ngọc quen thuộc khẽ lay động rồi bừng sáng rực rỡ ngay trước sống mũi cụ Tuyên. Bảng phát quang cổ kính không còn hiện lên những cảnh báo đỏ thẫm hay dòng chữ đo lường bệnh tật rối rắm như trước nữa. Từng nét chữ Nôm lấp lánh sắc vàng kim uyển chuyển uốn lượn, nổi bật trên nền lam ngọcChuỗi Nhiệm Vụ Ẩn: Dưỡng Hộ Ba Mươi Sáu Thớt Ngự Tượng — Đại Công Cáo Thành! Thú tính an hòa, tỳ vị kiện toàn, tâm nguyện trọn vẹn.

Dòng chữ vàng kim khẽ rung rinh rồi chậm rãi biến đổi thành một hàng chữ phát sáng rạng ngờiTổ Nghiệp Viên Mãn — Sẵn Sàng Chuyển Giao Trượng Gỗ.