Chương 4: Mặt Người Trong Vải Lanh

Kỳ nhanh tay chắn ngang miệng chụp đèn thủy tinh, giữ cho ngọn lửa dầu không tắt trước luồng khí buốt rát trườn lên từ kẽ sàn đá. Hơi lạnh ngậm mùi khoáng chất và tinh dầu thông cũ kỹ cọ xát vào mắt cá chân cô qua lớp ủng. Chiếc bàn đá rung lên từng đợt dồn dập như nhịp thở của lồng ngực khổng lồ nén dưới tầng địa chất. Kỳ khép vội cuốn sổ biên niên của Cố Moreau và cuốn sổ tay của cha, nhét sâu vào túi áo ngực rồi kéo khóa.

Dao động dưới sàn giảm dần rồi lịm hẳn vào thớ đá. Đúng lúc ấy, cánh cửa gỗ lim của gian nhà xứ bật mở. Trần Minh Văn bước vội vào phòng, ôm chặt chiếc phích nước sôi bằng kim loại, hơi nóng bốc lên xua bớt màn sương lạnh vừa ùa theo.

“Mày có sao không, Kỳ?” Văn th* d*c, nhìn quanh nền đá. “Dưới gầm xe dã chiến vừa nãy rung bần bật. Tao tưởng trên núi sạt lở.”

“Tầng đất bên dưới đang biến động,” Kỳ đáp, giọng phẳng lặng che giấu cơn chấn động trong lồng ngực. “Linh mục Phúc nói đúng, căn hầm kia không chỉ là một công trình đơn thuần. Thu dọn đồ đạc đi, sáng mai chúng ta phải làm việc theo quy trình tư pháp.”

✦ ✦ ✦

Sáu giờ sáng ngày mười sáu tháng Ba, thung lũng Mã Tâu chìm trong biển sương xám đặc quánh. Hơi lạnh từ hẻm vực bốc lên phủ kín các vòm cửa Romanesque của ngôi thánh đường cổ.

Chiếc xe chuyên dụng màu xanh thẫm của tổ kỹ thuật hình sự Công an tỉnh vượt dốc đá dăm, đỗ sát thềm nhà thờ. Theo quy định tư pháp khi phát hiện thi thể tại công trường giải tỏa, việc giám định sơ bộ tại hiện trường là thủ tục bắt buộc trước mọi can thiệp cơ học.

Phan Đức Quang — chuyên viên giám định pháp y ba mươi tám tuổi — bước xuống xe cùng va ly đồ nghề chuyên dụng. Hai trợ lý theo sau khiêng giàn đèn huỳnh quang công suất lớn và cuộn dây cáp nối máy phát dã chiến.

“Chào cô Kỳ,” Quang gật đầu khi thấy Kỳ và Văn đứng đợi ở thềm đá. Ánh mắt người đàn ông sắc sảo dừng lại trên gương mặt nhợt nhạt của cô. “Bên Sở Văn hóa báo có bảy thi thể còn nguyên dạng dưới móng. Chúng tôi cần kiểm tra dấu vết ngoại lực và xác định niên đại sinh học.”

“Mời bác sĩ theo tôi,” Kỳ đáp ngắn gọn. “Lối xuống gồm mười hai bậc đá phiến. Nhiệt độ trong hầm thấp hơn ngoài trời tám độ Celsius.”

Tiếng máy phát điện rì rầm ngoài cửa hầm. Công tắc bật lên, giàn đèn huỳnh quang công suất lớn quét sạch bóng mờ trong căn hầm bát giác rộng tám mét.

Bảy chiếc ghế đá nguyên khối xếp vòng tròn quanh miệng khe nứt đen ngòm không đáy. Bảy thi thể ngồi thẳng thớm, khoác áo chùng thâm Đa Minh lồng ngoài thổ cẩm chàm Mông Đen, ngón tay đan chéo thành chuỗi liên hoàn khép kín. Mặt từng người phủ kín bằng vải lanh xám buộc nút sau gáy.

Quang đặt va ly dụng cụ lên phiến đá, đeo găng cao su vô trùng rồi tiến lại chiếc ghế đầu tiên. Kỳ nép bên vách đá, im lặng quan sát.

Quang dùng kẹp kim loại nâng mép vải lanh ở cổ tay thi thể thứ nhất, soi kính lúp “Lớp phủ ngoài gồm sáp ong, nhựa thông và bột chu sa nứt nẻ dạng mai rùa,” Quang đọc cho trợ lý ghi biên bản. “Mô mềm bên dưới khô hóa hoàn toàn, dính sát màng xương do vi khí hậu cực khô. Tình trạng này phù hợp niên đại gần một thế kỷ.”

Anh lần lượt kiểm tra từ thi thể thứ hai đến thứ sáu. Tất cả đều đồng nhất: thớ cơ mất hết nước, hóa thành màng dai cứng như da thuộc; lớp vải lanh xám đã mục sợi ở nếp gấp.

Nhưng khi bước sang chiếc ghế đá thứ bảy, động tác của Quang bỗng ngưng bặt.

Hàng lông mày rậm nhíu chặt. Lớp keo bảo vệ ở đây mỏng hơn, mang màu nâu vàng trong suốt thay vì xám đục ngả đen. Quang dùng đầu ngón tay bọc cao su ấn nhẹ lên mu bàn tay đang đan ngón của thi thể.

Vùng mô mềm hơi lún xuống rồi từ từ đàn hồi trở lại vị trí ban đầu.

“Kỳ lạ thật,” Quang thốt lên, thanh âm chùng xuống. “Mô cơ vẫn còn độ đàn hồi. Các thớ sợi liên kết chưa hề bị tiêu biến hay hóa khoáng.”

“Có chuyện gì thế anh Quang?” Văn đứng sau sốt ruột hỏi.

“Người này không thể nằm ở đây cùng thời kỳ với sáu người kia,” Quang đứng thẳng dậy, nhìn Kỳ.Kỳ siết chặt hai bàn tay trong túi áo, đầu ngón tay bấm mạnh vào lòng bàn tay để giữ giọng bình thản “Chất bảo quản có điểm gì khác biệt?”

Quang dùng bay thép trích một mẩu vụn keo ở mép tay áo, hòa vào đĩa sứ nhỏ chứa dung môi thử nghiệm. Ngửi mùi bốc lên từ phản ứng hòa tan, ánh mắt anh lộ rõ vẻ kinh ngạc “Đây là tinh dầu nhựa pơmu phối hợp thảo mộc vùng cao, không có bột chu sa hay sáp ong. Mùi tinh dầu còn rất nồng, chứng tỏ chưa hề trải qua quá trình thoái hóa kéo dài.”

Quang chỉ tay xuống chân ghế “Vết vữa gắn chân ghế vào nền hầm còn rất mới, chưa bị phong hóa sâu. Dựa trên độ đàn hồi mô cơ và tinh dầu pơmu, tôi khẳng định thi thể này chỉ mới được ướp và đưa vào hầm khoảng hai mươi năm trở lại đây. Cùng lắm là từ đầu những năm hai ngàn.”

Đầu những năm hai ngàn! Con số ấy xé toạc sự hoài nghi trong tâm trí Kỳ. Mười chín năm trước, vào tháng Chín năm hai ngàn, cha cô từng ghi trong sổ tay: “Mạch giữ đã yếu, vị trí thứ bảy vẫn để trống.”

Văn đứng chôn chân tại chỗ, cặp kính cận dày cộp suýt trượt khỏi sống mũi “Nghĩa là... người này được đưa vào đây để thế chỗ sau gần một thế kỷ?”

“Đó là việc của các nhà nghiên cứu,” Quang đáp nghiêm nghị. “Tôi cần kiểm tra cấu trúc mô xương mặt để xác định nhân dạng và dấu vết chấn thương.”

Quang quay sang hai trợ lý kỹ thuật, ra lệnh dứt khoát “Kéo giàn đèn huỳnh quang công suất lớn lại đây. Soi thẳng vào góc nghiêng bốn mươi lăm độ của hộp sọ.”

Hai trợ lý lập tức điều chỉnh chóa đèn, tập trung toàn bộ chùm sáng trắng gắt gao rọi thẳng vào phần đầu của thi thể thứ bảy.

Dưới ánh sáng cực mạnh, lớp vải lanh xám mỏng bọc quanh đầu thi thể như bị bóc trần. Tấm lanh này dệt thưa hơn sáu xác ướp trước đó, ôm sát từng đường gồ ghề của hộp sọ, phơi bày đường nét giải phẫu khô cứng bên dưới mà không cần tháo nút buộc.

Kỳ bước lên nửa bước, lồng ngực như bị bóp nghẹt.

Hiện ra dưới ánh đèn là vầng trán cao rộng, đôi hốc mắt sâu khép kín và hai gò má hơi nhô. Toàn bộ cấu trúc xương hàm vuông vức, đanh thép — khuôn mặt Kỳ khắc sâu vào ký ức ấu thơ, người từng ngồi bên bàn làm việc giảng giải cho cô về từng mảnh gốm vỡ.

Không có bất kỳ dấu vết rạn nứt hay thương tổn nào của một vụ rơi từ vách đá như bản kết luận tử nạn vội vã năm xưa ở Sơn La. Người nằm đây không hề chết vì ngã vực.

Quang khẽ nghiêng chóa đèn để chùm sáng quét dọc sống mũi thẳng tắp của xác ướp.

Ánh sáng chói lòa dừng lại ở giữa sống mũi, nơi lớp vải lanh dệt thưa bám dính vào mô da khô màu cánh gián.

Đồng tử Kỳ co rút dữ dội.

Nổi rõ dưới thớ lanh là một vết sẹo chéo dài hai xentimét cắt ngang sống mũi — vết tích độc nhất vô nhị từ tai nạn điền dã năm xưa của Tiến sĩ Hà Minh Thành.