Chương 7: Cọc Gãy Ngấn Triều Dâng

Kỷ Bá Thụy trên màn hình quang học vừa dứt lời mỉa mai, Giản Thừa Huân khẽ vuốt lại vạt áo thô, ánh nhìn điềm tĩnh tựa mặt hồ mùa thu. Ở tuổi một trăm lẻ bảy, cụ hiểu rõ bản chất của những kẻ trục lợi: càng đuối lý, chúng càng hung hăng giãy giụa.

Cụ Huân nhìn thẳng vào luồng sáng quét, giọng trầm đĩnh đạc “Kỷ trưởng ban cứ an tâm. Mộc có thớ, tâm có định. Người làm thợ chỉ nhìn sinh mạng của bà con, không đo mái ấm bằng miệng lưỡi quan thương.”

Dứt lời, cụ ra hiệu cho Lâm Khải ngắt kết nối. Màn hình quang học vụt tắt, trả lại sự yên bình cho gian đại đình vừa đứng vững qua cơn đại địa chấn.

A Lạc siết chặt chiếc đục gia truyền bên hông, bước vội tới “Thầy Huân! Vùng biển nước hiểm trở, xin cho con theo thầy! Tay con khỏe, có thể phạt mộc gánh vác việc nặng thay thầy.”

Cụ Huân nhìn ánh mắt kiên định của cậu đệ tử, khẽ gật đầu “Được. Đi một ngày đàng, học một sàng khôn. Con theo lão, để thấy thiên tai muôn hình vạn trạng, nhưng đạo giữ mái nhà thì muôn nơi như một.”

Lâm Khải nhanh chóng thu gọn máy móc đo đạc. Ba thầy trò dứt khoát bước qua luồng sáng xanh biếc của cổng chuyển dịch thời không.

Một luồng gió tanh nồng quất mạnh vào mặt. Vị mặn chát của biển khơi hòa lẫn mùi bùn phèn ngai ngái xộc thẳng lên sống mũi.

Hiện ra trước mắt cụ Huân là cảnh tượng hoang tàn tại Phân khu 12 Quần Đảo Nước Lũ. Cả một vùng trời nước mênh mông, xám xịt dưới những tầng mây giông vần vũ. Trải dài trên mặt nước đục ngầu là hàng vạn nóc nhà sàn tạm bợ của di dân, tất cả đều gá trên những hàng cọc bê tông cắm sâu xuống đáy bùn lầy. Tiếng gió rít rợn người hòa cùng tiếng trẻ thơ gào khóc, người lớn nháo nhác chạy triều tạo nên khung cảnh hỗn loạn, thê lương.

Dưới mặt nước, những đợt rung chấn sụt lún ngầm từ đáy biển liên tục truyền lên làm các trụ bê tông rung giật bần bật. Mỗi khi sóng triều ập tới, từng chân cọc lại phát ra tiếng rạn nứt khô khốc.

Lâm Khải nâng kính quang phổ quét vội xuống làn nước ngập mặn, biến sắc báo cáo “Sư phụ, nước biển mặn chát kết hợp dư chấn sụt lún đáy biển đang bẻ gãy kết cấu ngầm! Cọc bê tông cốt thép của Viện bị ăn mòn rỗng ruột từ bên trong, khoáng chất liên kết tan rã thành cát vụn, giòn gãy hàng loạt mỗi khi sóng triều vỗ mạnh!”

Cụ Huân bước từng bước vững chãi trên sàn cầu tàu dã chiến, tay vịn chặt lan can. Đôi mắt già nua nhưng sắc sảo của cụ hướng xuống vùng bãi bồi gần bờ. Giữa dòng nước ngập tới thắt lưng đầy bùn phèn, một tốp người đang chật vật quàng dây cáp thép quanh chân một trụ móng đang nghiêng ngả.

Dẫn đầu là một cô gái trẻ chừng đôi mươi, mái tóc ngắn ngang vai ướt sũng dính bết vào má, bộ đồ bảo hộ lấm lem bùn đất. Cô dồn hết sức ghì chặt đầu tời cáp, vừa th* d*c vừa hô hào “Kéo! Giằng thêm một dây neo về mỏm đá phía đông! Không được để trụ này đổ, phía trên còn cả chục hộ dân!”Nhưng vừa dứt lời, một tiếng nứt đanh giòn vang lên chát chúa. Dưới sức siết của dây cáp, thân cọc bê tông mục rỗng vỡ toác thành từng mảng lớn, để lộ những đoạn thép hoen gỉ, mục nát. Cả khối trụ lún thụt thêm một tấc xuống lớp bùn nhão, khiến dãy sàn bên trên chao đảo dữ dội.

“Tiểu hữu! Dừng tay lại ngay!” Cụ Huân cất giọng trầm hùng át cả tiếng sóng gầm.

Cô gái giật mình ngước lên. Nhận ra cụ già râu tóc bạc phơ cùng chiếc thước trắc đen bóng bên hông, đôi mắt Thạch Thảo thoáng ánh lên vẻ bàng hoàng rồi vỡ òa bất lực. Cô cùng nhóm thợ lội vội lên doi đất khô ven bờ, giọng nghẹn ngào “Cụ... cụ là cụ Huân của Viện Cứu Trợ phải không? Cháu là Thạch Thảo, kỹ sư thực địa phụ trách cụm đảo này. Cháu bế tắc rồi cụ ơi! Nguồn vật tư bê tông đúc sẵn đưa xuống bao nhiêu cũng bị nước mặn gặm nhấm, bùn lún nuốt chửng bấy nhiêu. Càng đổ thêm trụ, càng đắp giằng cứng, công trình lại càng lún sụt nghiêm trọng!”

Cụ Huân bước lại gần mép nước, thần sắc trầm tĩnh. Cụ rút chiếc thước gia truyền bốn đời bằng gỗ trắc đen bóng giắt bên hông, cúi người đo đạc ngấn nước triều dâng bám trên chân cọc và độ nghiêng của những khối bê tông vừa nứt vỡ. Đầu ngón tay thô ráp đầy vết sẹo nghề của cụ miết nhẹ lên mảng vữa vụn, cảm nhận chất bột xốp rã rời trong lòng bàn tay.

Cụ ngẩng đầu, ánh mắt nghiêm cẩn nhìn Thạch Thảo và Lâm Khải “Các cháu phạm phải sai lầm chí mạng trong cơ học dựng nhà nơi sông nước. Đó là cố dùng kết cấu cứng nhắc, giòn rụm để đối đầu với nền bùn lún và xung lực triều cường.”

Cụ Huân giơ chiếc thước trắc chỉ thẳng về phía trụ móng vừa gãy, phân tích đĩnh đạc “Cọc bê tông cắm chết xuống nền bùn chẳng khác nào chiếc đũa giòn c*m v** đĩa cháo loãng. Đáy biển rung chuyển ngầm tạo ra lực cắt ngang, trong khi triều cường dâng cao lại giáng lực ép dập dềnh từ trên xuống. Kết cấu cứng đơ không có độ nhường để triệt tiêu lực, ắt phải tự vặn mình mà gãy đôi tại ngấn nước. Càng đắp thêm bê tông lúc này chẳng khác nào chất thêm đá tảng lên lưng người đang chìm nghỉm.”

Thạch Thảo lặng người lắng nghe từng lời phân tích thấu đáo, đôi vai gầy khẽ run lên vì thảng thốt.

Cụ Huân quay người, phóng tầm mắt ra xa xôi ngoài lộng gió. Nơi các cù lao phù sa ven vịnh, bạt ngàn những cánh rừng đước và tràm cổ thụ xanh ngắt đang vươn mình sừng sững giữa sóng gió. Những chùm rễ chân nơm đan cài chằng chịt, cắm sâu vào lòng bùn lầy, uốn lượn theo từng con nước lớn ròng mà thân cây vẫn kiên cường đứng vững hàng trăm năm qua. Những cánh rừng trù phú ấy lại đang bị bỏ hoang lạnh lẽo giữa cuộc khủng hoảng vật tư sắt thép.

Một tia sáng lóe lên trong đôi mắt tinh tường của người thợ già trăm tuổi. Cụ khẽ vuốt chòm râu cước, chậm rãi cất lời “Nước dâng thì thuyền nổi. Rừng đước nghìn đời bám biển đâu phải để lãng quên. Tại sao ta phải chôn chân xuống đáy bùn để mặc cho sóng bẻ gãy, mà không dựa vào sức nổi và tính dẻo dai của mộng gỗ để nâng vạn nóc nhà bồng bềnh trên ngọn triều?”

A Lạc tròn xoe mắt, còn Thạch Thảo và Lâm Khải thì sững sờ trước ý tưởng táo bạo về một kết cấu công trình nổi thích ứng linh hoạt, giải pháp dường như nằm ngoài mọi quy chuẩn sách vở mà họ từng biết.

Nhưng chưa kịp để cụ Huân vạch ra nét mực đầu tiên, còi báo động triều cường dâng cao bất thường bỗng rú vang khắp vụng biển, từng hồi dồn dập xé toạc không gian.

Mặt vịnh đột ngột gầm lên dữ dội. Một đợt sóng ngầm cuộn trào từ vết đứt gãy đáy biển đẩy ngọn triều đen ngòm dâng vọt lên nửa trượng. Cùng lúc đó, một trụ bê tông lớn ngay trước mặt cụ Huân nứt toác một vệt dài kèm tiếng nổ trầm đục, rồi đổ ập xuống dòng nước xoáy cuộn ngầu bọt trắng xóa.