Chương 23: Men Vàng Hàn Vết Rạn

Nhìn hai người đàn ông họ Trần và họ Lê đang run rẩy cúi đầu khẩn cầu giữa làn gió bấc se lạnh, cụ Hoa Thiệu Hùng khẽ tiến lên một bước. Đôi bàn tay thô ráp, chai sần qua tám mươi năm chuốt gốm của cụ nhẹ nhàng nâng lấy cánh tay gầy guộc của họ, ánh mắt ánh lên vẻ bao dung trầm tĩnh — Bà con chớ quá bận lòng mà hao tổn tâm can. Hũ sành nứt vỡ là do lòng lang dạ sói của kẻ ác mượn tà độc hãm hại, chứ đất bãi nghìn năm không hề quở phạt, tổ tiên dưới suối vàng cũng thấu rõ tấm lòng hiếu thuận của con cháu. Xưởng gốm họ Hoa này sẽ chịu trách nhiệm chuốt nung lại ba chiếc tiểu sành thuần dương mới tinh sạch, đền đáp lại sự tôn nghiêm cho người đã khuất. Lão già này cam kết không lấy của hai họ dẫu chỉ một đồng tiền kẽm.

Người đàn ông họ Trần nghe vậy liền ứa nước mắt, nghẹn ngào chắp tay — Đội ơn cụ Cụ rủ lòng thương xót! Có lời vàng ngọc của cụ, chúng con như cởi được tảng đá đè nặng trong lòng suốt mấy ngày qua.

Đỗ Văn Bản đứng bên cạnh cũng gật đầu tiếp lời — Hai bác cứ yên tâm. Số bạc bồi thường từ kho lò vôi của Bá hộ Thụ bị tịch thu đã được quan huyện trích ra năm mươi quan tiền. Tôi sẽ trích đủ phần ngân lượng để hỗ trợ hai gia đình mua sắm đồ lễ, hương hoa chu tất. Mọi việc sang cát lần này nhất định sẽ mồ yên mả đẹp.

Ngay chiều hôm ấy, gian xưởng họ Hoa lại rộn rã âm thanh đập đất quen thuộc. Nhờ số ngân lượng bồi thường công khai, mái xưởng bị cháy sém đêm trước đã được lợp lại bằng những tấm tranh mới vàng ươm, ngăn nắp. Dưới sự trông nom của cụ Hùng, Trọng Lạc thoăn thoắt gánh từng thùng nước sông Cả lắng trong về lọc đất. Chàng trai cẩn thận đãi sạch từng hạt sỏi dăm lẫn trong lớp đất sét vàng bãi bồi, trộn cùng tro rơm nếp vỏ vàng được sàng sảy kỹ lưỡng qua ba lần rây mịn. Từng mảng bùn dẻo quánh dưới sức vóc thanh niên hai mươi tuổi dần trở nên mịn màng như sáp ong.

Đến khi đặt khối đất sét thuần dương lên bàn xoay chính giữa xưởng, cụ Hùng không bước tới vị trí thợ cả như mọi bận. Cụ thong thả lùi lại ba bước, tựa lưng vào cây cột gỗ lim quen thuộc, đưa tay rút tẩu thuốc nhồi chút sợi thuốc lào rồi mỉm cười gật đầu — Lạc, mẻ tiểu sành này con hãy tự tay chuốt nặn từ đầu đến cuối. Lửa lò và lòng đất đã chọn con, đừng e ngại.

Trọng Lạc thoáng chút ngỡ ngàng, đôi mắt rực sáng nhìn người ông nuôi rồi nhìn xuống khối đất ướt trên bàn xoay. Chàng trai hít một hơi thật sâu, gật đầu dứt khoát — Dạ, con xin vâng lời ông!Bàn đạp chuyển động nhịp nhàng, bàn xoay gỗ lim bắt đầu quay tít. Đôi bàn tay ngăm đen, rắn rỏi của Trọng Lạc áp vào khối đất dẻo. Những ngón tay linh hoạt miết từng đường gân, nâng cao dần thân hũ, nắn tròn mép vành cong vút. Không một động tác thừa, từng nét chuốt đều thấm nhuần bí quyết thuần dương mà cụ Hùng đã truyền dạy suốt mười năm qua. Ngồi bên cột gỗ lim, cụ Hùng dõi theo từng nhịp thở, từng chuyển động ngón tay của cháu nuôi mà lòng trào dâng niềm tự hào khôn xiết. Đứa trẻ côi cút đói lả bên chiếc đòn gánh gãy năm nào, nay đã thực sự đứng vững bằng cốt cách của một người thợ gốm chân chính.

Ba chiếc hũ tiểu sành mộc nhanh chóng thành hình, được quét đều lớp men da chuối bí truyền từ nước lá dong già cô đặc rồi cẩn thận đưa vào vòm lò bầu. Rơm nếp và củi mấu lại bùng cháy rực rỡ, ngọn lửa thuần dương đỏ rực soi sáng cả gian xưởng suốt ba ngày ba đêm không hề lụi tàn.

Đến sáng ngày thứ tư, khi cửa lò được tháo dỡ trong làn khói ấm, ba chiếc hũ tiểu sành hiện ra nguyên vẹn không tì vết. Dưới ánh nắng sớm tinh khôi, lớp men da chuối tráng mật ánh lên sắc vàng óng ả, điểm xuyết những đốm nâu mật ong bóng bẩy tuyệt mỹ. Cụ Hùng dùng ngón tay gõ nhẹ vào thành hũ, tiếng vang phát ra trong trẻo, ngân nga tựa chuông khánh nhà chùa.

Trưa hôm ấy, tiếng chiêng đồng trầm hùng vang vọng khắp gò Mã Vôi. Cụ Hùng cùng Trọng Lạc và Đỗ Văn Bản trực tiếp ra bãi nghĩa địa hỗ trợ thân nhân hai họ Trần và họ Lê. Dưới sự chỉ dẫn tường tận của cụ Hùng, những hũ tiểu cũ bị vôi sống hun nứt toác được cẩn trọng nhấc lên. Xương cốt tổ tiên được rửa lại bằng nồi nước ngũ vị hương nấu từ quế chi, hồi hương và lá sả thơm lừng bốc khói nghi ngút, gột sạch mọi tàn tích cay nồng của tro vôi độc. Từng đốt xương trắng sạch được xếp ngay ngắn, trang nghiêm vào ba chiếc hũ tiểu men da chuối mới, đậy kín nắp khít khao rồi hạ xuống những huyệt mộ đã được lót một lớp cát vàng phù sa khô ráo.

Khi những nhát cuốc cuối cùng đắp tròn nấm mồ, khói hương trầm thơm ngát tỏa bay quyện vào gió đồng bãi, xua tan hoàn toàn vẻ ảm đạm, lạnh lẽo từng bao trùm nơi đây. Gò Mã Vôi trở lại dáng vẻ thanh bình, trang nghiêm vốn có của một chốn an nghỉ ngàn thu.

Đứng trước những nấm mồ mới đắp phẳng phiu, cụ Hùng tháo bầu rượu nhỏ bên hông, nhấp một ngụm rồi cất giọng ôn tồn giảng giải cho Trọng Lạc cùng bà con làng xóm đang quây quần — Con thấy đấy, hũ sành dẫu dày dặn đến đâu nếu gặp phải lòng tham và mưu mô hiểm độc thì cũng rạn nứt tiêu tan. Nhưng đất bãi nghìn năm vẫn bao dung, lửa lò chân chính vẫn soi rọi. Chỉ cần tâm người ngay thẳng, lấy đức hiếu nghĩa thuần dương mà đối đãi, thì mọi vết rạn nứt đau thương trên đời này đều có thể hàn gắn vẹn toàn. Mồ yên mả đẹp là cái gốc của phúc đức, người sống an lòng thì làng xóm mới mong hưng thịnh.

Dân làng Cổ Lũy nghe cụ nói đều cúi đầu thấm thía, nét mặt ai nấy đều rạng rỡ niềm tin yêu và kính phục sâu sắc.

Chiều muộn, gió đông thổi xào xạc qua rặng tre ven bờ sông Cả, nhưng trong gian nhà chính của xưởng gốm họ Hoa lại ấm sực ánh lửa bếp hồng. Mái tranh mới tỏa ra mùi thơm ngai ngái dễ chịu, xua đi cái rét buốt đầu mùa. Mâm cơm đạm bạc với bát canh rau sắn nấu tép sông và đĩa cá bống kho tương đã dọn sẵn trên chiếc chõng tre nhẵn bóng.

Giữa không gian tĩnh lặng và ấm cúng ấy, Trọng Lạc bỗng đứng dậy bước về phía góc phản. Chàng trai nâng niu một chén trà sen nóng bốc khói nghi ngút bằng cả hai tay, rồi chậm rãi bước tới trước mặt cụ Hùng.

Ánh mắt người thanh niên hai mươi tuổi rực sáng niềm quyết tâm mãnh liệt, tà áo nâu sồng phẳng phiu lay động khi chàng trai bất ngờ quỳ sụp gối xuống nền đất nện, nâng cao chén trà ngang mày.